Siết chặt quảng cáo, kinh doanh sữa: Vi phạm có thể bị phạt tới 20 triệu đồng

Xử phạt hành vi "thổi phồng" sữa thay thế sữa mẹ

Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định rõ các hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả cũng như thẩm quyền lập biên bản và xử phạt trong toàn bộ lĩnh vực y tế. Theo đó, vi phạm hành chính trong lĩnh vực này là những hành vi có lỗi do cá nhân hoặc tổ chức thực hiện, xâm phạm các quy định quản lý nhà nước về y tế nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, và phải bị xử phạt theo quy định.

Các nhóm hành vi vi phạm được quy định khá toàn diện, bao gồm: vi phạm về y tế dự phòng và phòng, chống HIV/AIDS; khám bệnh, chữa bệnh; dược và mỹ phẩm; thiết bị y tế; bảo hiểm y tế; dân số… Trong đó, đáng chú ý là các quy định cụ thể, chi tiết liên quan đến hoạt động truyền thông, quảng bá và kinh doanh sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ nhỏ, đặc biệt là sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ.

Hình minh họa.

Một trong những điểm nổi bật của Nghị định là quy định mức phạt từ 1 triệu đến 3 triệu đồng đối với các hành vi cung cấp thông tin sai lệch, gây hiểu nhầm về vai trò của sữa thay thế sữa mẹ. Cụ thể, các hành vi như hướng dẫn cho trẻ dưới 6 tháng tuổi sử dụng sữa thay thế sữa mẹ khi không có chỉ định của bác sĩ; hoặc tuyên truyền rằng sản phẩm này có giá trị tương đương hoặc tốt hơn sữa mẹ đều bị xử phạt.

Quy định này nhằm bảo vệ nguyên tắc nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời – một khuyến cáo quan trọng của các tổ chức y tế. Việc quảng bá sai lệch không chỉ gây ảnh hưởng đến nhận thức của các bà mẹ mà còn tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe của trẻ.

Cấm tiếp cận, quảng cáo trực tiếp tới bà mẹ và phụ nữ mang thai

Nghị định cũng đưa ra mức phạt từ 3 triệu đến 5 triệu đồng đối với nhiều hành vi liên quan đến hoạt động tiếp thị sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ. Trong đó, đáng chú ý là việc cử nhân viên tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với phụ nữ mang thai, bà mẹ có con nhỏ để quảng cáo, khuyến khích sử dụng sản phẩm.

Ngoài ra, các hành vi như không cung cấp thông tin khoa học, chính xác về sản phẩm; không tổ chức tư vấn, tuyên truyền về lợi ích của việc nuôi con bằng sữa mẹ tại các cơ sở y tế; hay việc nhận tài trợ, quà tặng từ các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh sữa thay thế sữa mẹ… cũng bị xử phạt.

Đặc biệt, việc cung cấp thông tin cá nhân của phụ nữ mang thai và bà mẹ cho doanh nghiệp để phục vụ mục đích tiếp thị cũng bị nghiêm cấm, nhằm bảo vệ quyền riêng tư và tránh tình trạng quảng cáo "bủa vây" đối tượng nhạy cảm này.

Ở mức độ nghiêm trọng hơn, Nghị định quy định mức phạt từ 5 triệu đến 10 triệu đồng đối với hành vi tổ chức bán hoặc cho phép bán sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ trong cơ sở y tế (trừ nhà thuốc bệnh viện). Đồng thời, các hình thức tài trợ trá hình như tài trợ hội thảo, nghiên cứu, sự kiện… nhằm quảng bá sản phẩm cũng bị xử phạt.

Đáng chú ý, mức phạt từ 10 triệu đến 20 triệu đồng được áp dụng đối với hành vi trưng bày sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ hoặc thức ăn bổ sung cho trẻ dưới 6 tháng tuổi tại cơ sở y tế. Đây là mức xử phạt cao nhất trong nhóm hành vi liên quan đến sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ nhỏ.

Ngoài ra, các hoạt động khuyến mại như tặng mẫu dùng thử, phiếu giảm giá, quà tặng, tích điểm… đối với sản phẩm sữa thay thế sữa mẹ cũng bị nghiêm cấm và có thể bị xử phạt ở mức tương tự. Việc sử dụng các hình thức truyền thông, giáo dục trá hình để thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm cũng nằm trong diện bị xử lý.

Bên cạnh nội dung liên quan đến dinh dưỡng trẻ nhỏ, Nghị định cũng quy định 13 nhóm hành vi vi phạm trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh. Các nhóm này bao trùm từ điều kiện hành nghề, cấp phép hoạt động, chuyên môn kỹ thuật, sử dụng thuốc, kiểm soát nhiễm khuẩn đến các vấn đề nhạy cảm như hỗ trợ sinh sản, mang thai hộ, hiến ghép mô tạng, xác định lại giới tính…

Theo quy định, Nghị định sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 15/5/2026.

Lê Bảo