Siết chặt yêu cầu kỹ thuật đối với sản phẩm chiếu sáng LED

Đèn LED kém chất lượng gây nhiễu điện từ

Tại nhiều khu chung cư, văn phòng và nhà xưởng, người sử dụng phản ánh tình trạng mạng Wi-Fi chập chờn, camera an ninh mất tín hiệu, hệ thống điều khiển thông minh hoạt động không ổn định. Nguyên nhân đôi khi không đến từ nhà mạng hay thiết bị mạng, mà xuất phát từ những bóng đèn LED giá rẻ, trôi nổi đang được sử dụng phổ biến.

Theo TS. Nguyễn Quốc Hiếu, chuyên gia điện – điện tử, Hội Điện lực Việt Nam, phát xạ nhiễu điện từ từ các bộ đèn LED kém chất lượng là rủi ro không thể xem nhẹ.

"Một số bộ đèn LED sử dụng linh kiện nguồn không đạt chuẩn có thể phát nhiễu điện từ vượt ngưỡng cho phép, ảnh hưởng đến Wi-Fi, camera an ninh và các hệ thống điều khiển thông minh. Trong môi trường đặc thù như bệnh viện hoặc nhà máy tự động hóa, nguy cơ này càng rõ rệt", TS. Hiếu nhận định.

Trong những nghiên cứu trước đây, báo cáo của ANSES đã xác nhận các mối lo ngại sức khỏe khi tiếp xúc với đèn LED có cường độ ánh sáng quá mạnh. Cụ thể là “ánh sáng xanh” phát ra từ đèn LED có thể làm võng mạc bị tổn hại, đồng thời làm rối loạn đồng hồ sinh học của chúng ta. (Ảnh nguồn internet)

Trong khi đó, thị trường chiếu sáng LED tại Việt Nam phát triển nhanh cả về quy mô và chủng loại, song công tác quản lý chất lượng chưa theo kịp tốc độ tăng trưởng. Nhiều sản phẩm giá rẻ, không được kiểm soát chặt chẽ về an toàn điện và tương thích điện từ (EMC) vẫn dễ dàng lưu thông, tạo ra "khoảng trống" trong quản lý kỹ thuật.

Trước thực trạng này, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư số 56/2025/TT-BKHCN, chính thức công bố Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 19:2025/BKHCN về an toàn và tương thích điện từ đối với sản phẩm chiếu sáng LED.

Theo ông Hà Minh Hiệp, Quyền Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia (Bộ KH&CN), quy chuẩn mới không nhằm gây khó cho doanh nghiệp.

"QCVN 19:2025/BKHCN được xây dựng theo hướng hài hòa với tiêu chuẩn quốc tế, phù hợp điều kiện Việt Nam. Mục tiêu là nâng mặt bằng chất lượng sản phẩm, bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng và tạo môi trường cạnh tranh công bằng cho doanh nghiệp", ông Hà Minh Hiệp nhấn mạnh.

Đáng chú ý, yêu cầu về EMC trong quy chuẩn lần này được quy định mang tính bắt buộc, thay vì chỉ dừng ở mức khuyến nghị như trước. Đồng thời, phạm vi điều chỉnh được xác định rõ, bao phủ hầu hết các nhóm sản phẩm LED phổ biến trên thị trường, từ bóng đèn LED, đèn LED cố định, đèn LED di động đến các bộ đèn LED tích hợp nguồn điện.

Doanh nghiệp đèn LED: Áp lực chi phí ban đầu nhưng tạo sân chơi công bằng

Từ góc độ doanh nghiệp, việc siết chặt các yêu cầu kỹ thuật chắc chắn tạo ra áp lực trong ngắn hạn, nhất là chi phí thử nghiệm, chứng nhận hợp quy và kiểm soát chất lượng linh kiện.

Ông Nguyễn Đoàn Thăng, Tổng giám đốc Công ty Công ty Cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông, từng nhiều lần nhấn mạnh trong các phát biểu công khai rằng thị trường chiếu sáng Việt Nam đang chịu áp lực lớn từ các sản phẩm giá rẻ, cạnh ttrabh chủ yếu bằng chi phí thay vì chất lượng và độ bền. Vì vậy với QCVN 19 đây là bước đi cần thiết để thị trường phát triển lành mạnh.

Đèn LED trong xây dựng và thiết kế nội thất cũng ngày càng được ưa chuộng, như đèn led âm trần sử dụng chiếu sáng, cho ánh sáng dịu mắt, không gian thêm sang trọng, hiện đại. (Ảnh nguồn internet)

"Việc áp dụng các yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn và EMC có thể làm tăng chi phí trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn sẽ loại bỏ hàng kém chất lượng, bảo vệ các doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc và nâng cao uy tín của ngành chiếu sáng trong nước", ông Thăng chia sẻ.

Đại diện Công ty Cổ phần Tập đoàn Điện Quang cũng nhìn nhận, khi quy chuẩn kỹ thuật trong nước tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế, doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn trong việc mở rộng thị trường xuất khẩu.

"Việc đáp ứng các yêu cầu EMC ngay từ thị trường trong nước giúp doanh nghiệp giảm chi phí điều chỉnh khi tiếp cận các thị trường khó tính như EU, Nhật Bản hay Hoa Kỳ", đại diện doanh nghiệp này cho biết.

Theo quy định, các sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh của QCVN 19:2025/BKHCN bắt buộc phải được chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy trước khi đưa ra thị trường và chịu sự giám sát trong suốt vòng đời sản phẩm. Trách nhiệm của doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu được gắn với việc sử dụng dấu hợp quy (CR) và duy trì sự phù hợp của sản phẩm.

Các chuyên gia cho rằng, quy chuẩn mới không chỉ góp phần loại bỏ dần các sản phẩm LED kém chất lượng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, mà còn giúp giảm cạnh tranh không lành mạnh dựa trên giá rẻ, nâng cao mức độ an toàn trong sử dụng điện và bảo vệ hệ sinh thái thiết bị điện – điện tử ngày càng dày đặc trong gia đình hiện đại.

Trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy chuyển đổi xanh, tiết kiệm năng lượng và phát triển công nghiệp công nghệ cao, việc ban hành QCVN 19:2025/BKHCN được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng kỹ thuật quan trọng, góp phần đưa thị trường chiếu sáng LED phát triển đúng hướng, bền vững và hội nhập sâu với tiêu chuẩn quốc tế.

Mộc Miên