Siết chuẩn kiểm định xe cơ giới, thống nhất quy trình trên toàn quốc

Chuẩn hóa toàn diện quy trình và tiêu chí kiểm định

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kiểm định xe cơ giới tham gia giao thông đường bộ (thay thế QCVN 122:2024/BGTVT).

Bộ Xây dựng đang hoàn thiện dự thảo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kiểm định xe cơ giới theo hướng chuẩn hóa toàn bộ quy trình (ảnh minh họa).

Theo Cục Đăng kiểm VN, từ khi được ban hành cho tới nay QCVN 122:2024/BGTVT đã đáp ứng phần nào công tác kiểm tra an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường (ATKT & BVMT) xe cơ giới trong hoạt động kiểm định, tạo lập được cơ sở pháp lý và nền tảng kỹ thuật đáng tin cậy cho công tác kiểm định xe ô tô, rơ - moóc, sơ - mi rơ - moóc, xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ, xe chở người bốn bánh có gắn động cơ.

Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh của công nghệ ô tô và sự xuất hiện của nhiều dòng xe mới, quy chuẩn hiện hành đã bộc lộ những hạn chế, đặc biệt là chưa quy định đầy đủ phương pháp kiểm tra đối với nhiều hạng mục kỹ thuật. Điều này có thể dẫn đến cách đánh giá chưa thống nhất giữa các đăng kiểm viên.

Để khắc phục bất cập, dự thảo quy chuẩn mới được xây dựng theo hướng chuẩn hóa toàn bộ hoạt động kiểm định. Quy chuẩn quy định thống nhất trình tự, phương pháp kiểm tra và tiêu chí đánh giá đối với từng hạng mục kỹ thuật của phương tiện. Riêng xe mô tô, xe gắn máy sẽ thực hiện kiểm định khí thải theo quy định.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của dự thảo là quy định thống nhất trình tự, phương pháp kiểm tra và tiêu chí đánh giá đối với từng hạng mục kỹ thuật của phương tiện.

Toàn bộ quá trình kiểm định được tổ chức theo từng nhóm hệ thống trên xe như: nhận dạng phương tiện; hệ thống phanh, lái, treo; bánh xe và lốp; khung, thân vỏ, buồng lái; cửa, kính, gương chiếu hậu; hệ thống đèn chiếu sáng và đèn tín hiệu; còi; gạt nước, rửa kính; dây dẫn điện; ghế ngồi, dây đai an toàn; bình chữa cháy; thiết bị giám sát hành trình, camera và các thiết bị chuyên dùng lắp trên xe.

Đối với từng hạng mục, dự thảo quy định cụ thể phương pháp kiểm tra, các dạng khiếm khuyết, hư hỏng có thể phát sinh và phân loại khiếm khuyết thành ba cấp gồm: khiếm khuyết không quan trọng (MiD), khiếm khuyết quan trọng (MaD) và khiếm khuyết nguy hiểm (DD), làm căn cứ thống nhất để đánh giá kết quả kiểm định.

"Dự thảo QCVN thay thế QCVN 122:2024/BGTVT được xây dựng theo hướng chuẩn hóa toàn bộ hoạt động kiểm định phương tiện, từ quy định đối tượng kiểm tra, phương pháp kiểm tra, tiêu chí đánh giá đến phân loại mức độ khiếm khuyết đối với từng hạng mục kỹ thuật", Cục Đăng kiểm VN nhấn mạnh.

Dự thảo quy chuẩn còn bổ sung hướng dẫn kiểm định đối với các trường hợp đặc biệt, các xe công nghệ mới (ảnh minh họa).

Bổ sung quy trình kiểm định đối với công nghệ mới

Bên cạnh việc kiểm tra tình trạng kỹ thuật bằng quan sát trực tiếp, dự thảo quy định nhiều nội dung phải được kiểm tra bằng thiết bị chuyên dụng hoặc theo quy trình thử nghiệm tiêu chuẩn.

Các nội dung kiểm tra gồm: đánh giá hiệu quả và sự làm việc của hệ thống phanh trên thiết bị kiểm tra phanh hoặc trên đường; kiểm tra độ trượt ngang của bánh xe dẫn hướng; kiểm tra cường độ và độ lệch chùm sáng của đèn chiếu sáng phía trước; kiểm tra khí thải động cơ xăng, động cơ diesel và khí thải xe mô tô, xe gắn máy; đồng thời quy định cụ thể các chỉ tiêu kỹ thuật, giới hạn đánh giá, điều kiện thử và quy trình thực hiện đối với từng phép đo.

Đáng chú ý, dự thảo cũng bổ sung hướng dẫn kiểm định đối với các trường hợp đặc biệt như xe dẫn động bốn bánh toàn thời gian (AWD), xe hybrid, xe có nhiều ống xả và các phương tiện có kết cấu chuyên dùng nhằm bảo đảm việc kiểm định được thực hiện thống nhất trên toàn quốc.

Ngoài ra, dự thảo quy chuẩn còn cập nhật các yêu cầu đối với thiết bị giám sát hành trình, camera giám sát, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, khoang hành khách, thiết bị cảnh báo chống bỏ quên trẻ em.

Đồng thời bổ sung các quy trình kiểm tra khí thải và một số phương tiện sử dụng công nghệ mới, góp phần hoàn thiện cơ sở kỹ thuật phục vụ công tác kiểm định ATKT & BVMT đối với phương tiện tham gia giao thông đường bộ.

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, việc chuẩn hóa phương pháp kiểm tra và tiêu chí đánh giá sẽ giảm sự khác biệt giữa các cơ sở đăng kiểm, hạn chế tác động của yếu tố con người và điều kiện trang thiết bị, qua đó nâng cao tính khách quan, minh bạch của hoạt động kiểm định.

Sau khi quy chuẩn được ban hành, Cục Đăng kiểm Việt Nam sẽ triển khai chương trình đào tạo, tập huấn thống nhất cho đội ngũ lãnh đạo đơn vị, đăng kiểm viên và cán bộ kỹ thuật; đồng thời tăng cường kiểm tra, đánh giá năng lực định kỳ nhằm bảo đảm đội ngũ thực hiện đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của hệ thống quy chuẩn mới.