Nâng chuẩn đào tạo thuyền viên: Bắt buộc có tàu huấn luyện, cập nhật công nghệ mới
Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mới về đào tạo, huấn luyện thuyền viên được ban hành nhằm chuẩn hóa cơ sở vật chất theo chuẩn quốc tế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực hàng hải, đồng thời cập nhật yêu cầu đào tạo đối với các công nghệ và loại tàu mới.
Mỗi cơ sở phải có một tàu huấn luyện
Bộ Xây dựng vừa có Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về cơ sở vật chất, trang thiết bị đào tạo của cơ sở đào tạo, huấn luyện thuyền viên hàng hải (QCVN 120:2026/BXD), thay thế QCVN 120: 2019/BGTVT.

Việc ban hành quy chuẩn mới góp phần chuẩn hóa hệ thống đào tạo theo tiêu chuẩn quốc tế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực hàng hải (Ảnh minh họa).
Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 15/1/2027, quy định các yêu cầu kỹ thuật tối thiểu về cơ sở vật chất và trang thiết bị đào tạo, huấn luyện thuyền viên, bảo đảm các cơ sở đào tạo được trang bị đầy đủ điều kiện thực hành, huấn luyện theo chuẩn kỹ thuật, góp phần nâng cao năng lực nghề nghiệp, kỹ năng thực hành và tính chuyên nghiệp của thuyền viên Việt Nam.
Đồng thời, điều này còn nhằm đáp ứng các đợt đánh giá của các tổ chức quốc tế như Tổ chức hàng hải quốc tế (IMO) và EMSA (Cơ quan An toàn Hàng hải châu Âu), góp phần duy trì sự công nhận quốc tế đối với hệ thống đào tạo và cấp chứng chỉ thuyền viên của Việt Nam.
Cạnh đó, góp phần chuẩn hóa hệ thống đào tạo theo tiêu chuẩn quốc tế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực hàng hải, tăng khả năng cạnh tranh và cơ hội việc làm của thuyền viên Việt Nam.
Quy định yêu cầu các cơ sở đào tạo, huấn luyện phải có tối thiểu 1 tàu huấn luyện theo yêu cầu của các chương trình đào tạo, huấn luyện được cấp phép và còn hạn đăng kiểm theo quy định.
Trường hợp cơ sở đào tạo, huấn luyện có tàu huấn luyện đang trong quá trình sửa chữa, bảo dưỡng định kỳ hoặc không đáp ứng được quy định, có thể sử dụng loại tàu khác có đầy đủ trang thiết bị phục vụ mục đích đào tạo, huấn luyện và còn thời hạn đăng kiểm theo quy định.
Bổ sung phòng mô phỏng vùng cực và thiết bị huấn luyện tàu nhiên liệu sạch
Điểm đáng chú ý trong quy chuẩn mới là bổ sung quy định về trang thiết bị đào tạo đối với các chương trình mới như: Huấn luyện cơ bản và nâng cao tàu cao tốc; Huấn luyện cơ bản và nâng cao thuyền viên làm việc trên tàu tại vùng cực; Huấn luyện cơ bản và huấn luyện nâng cao tàu sử dụng nhiên liệu có điểm cháy thấp theo bộ luật IGF (Bộ luật quốc tế về an toàn đối với tàu sử dụng khí hoặc các nhiên liệu có điểm cháy thấp).
Theo đó, với chương trình huấn luyện cơ bản thuyền viên làm việc trên tàu sử dụng nhiên liệu có điểm cháy thấp theo Bộ luật IGF, quy định yêu cầu cơ sở đào tạo phải có ít nhất 1 bộ thiết bị hồi sức cung cấp oxy, 1 bộ thiết bị thở độc lập, 1 chiếc máy đo khí trong két di động, 1 bộ Ôống hấp thụ khí độc dùng cho máy dò khí độc, 1 hệ thống dập cháy bằng bột cố định, 1 bộ thiết bị đưa người rời không gian kín, 5 bộ quần áo bảo hộ.
Tương tự, với chương trình huấn luyện nâng cao, ngoài các thiết bị trên, còn cần có thêm 1 thiết bị hiệu chuẩn máy và khí hiệu chuẩn, 1 bộ tài liệu an toàn và 1 bộ danh mục kiểm tra tiếp nhiên liệu.
Đối với chương trình huấn luyện cơ bản và huấn luyện nâng cao thuyền viên làm việc trên tàu hoạt động tại các vùng nước cực, các quy chuẩn được tham chiếu theo chương trình đào tạo mẫu của IMO, yêu cầu cơ sở đào tạo phải có tối thiểu một phòng mô phỏng buồng lái tàu hoạt động trong vùng nước cực, được lắp đặt hệ thống mô phỏng buồng lái.
Hệ thống này phải đáp ứng các yêu cầu cụ thể, ví như hệ thống hình ảnh phải được hỗ trợ hiển thị hình ảnh mô phỏng điều kiện thực tế tại vùng nước cực bao gồm băng trôi, sương mù, gió lạnh, tầm nhìn hạn chế, nhiệt độ thấp và hiệu ứng từ trường; có khả năng tạo ra ít nhất 5 tàu mục tiêu; hệ thống âm thanh phải mô phỏng tín hiệu còi, sóng, gió, liên lạc VHF (hệ thống liên lạc vô tuyến hàng hải).
Hệ thống cũng phải hỗ trợ xây dựng kịch bản điều động như tiếp cận và đi vào vùng băng; hành trình cùng tàu phá băng. Đối với vùng nước mô phỏng, hệ thống mô phỏng phải có sẵn các vùng nước đặc trưng cho hoạt động hàng hải ở vùng cực, các khu vực hàng hải có điều kiện khí hậu lạnh giá, có băng trôi hoặc băng cố định, thuộc vùng nước Bắc Cực hoặc vùng nước Nam Cực theo Bộ luật Polar Code (Bộ luật quốc tế về tàu hoạt động tại vùng nước cực)…
Việc xây dựng các quy chuẩn mới và bổ sung các chương trình đào tạo mới đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh phát triển mới, khi thế giới đẩy mạnh phát triển xanh, sử dụng các tàu chạy bằng nhiên liệu thay thế, giảm phát thải.











