Siết quản lý khoáng sản, xử lý nghiêm vi phạm

Tạm ngừng khai thác cát trong hồ Dầu Tiếng để đảm bảo chất lượng nguồn nước, công trình thủy lợi. Ảnh tư liệu: Phạm Thanh Tân/TTXVN

Đáng chú ý, tỉnh không xem xét đưa vào khai thác hoặc yêu cầu tạm dừng khai thác đối với dự án mỏ khoáng sản không lắp đặt, không duy trì hoặc để hệ thống thiết bị giám sát hoạt động không liên tục, mất kết nối, không truyền dữ liệu, trừ trường hợp bất khả kháng.

Theo UBND tỉnh Tây Ninh, thời gian qua, các sở, ngành, địa phương đã triển khai nhiệm vụ quản lý nhà nước về khoáng sản, góp phần phát hiện, xử lý nhiều trường hợp vi phạm. Tuy nhiên, việc kiểm soát sản lượng khai thác, nguồn gốc khoáng sản, vận chuyển và tiêu thụ tại một số địa phương chưa chặt chẽ. Một số mỏ chưa lắp đặt trạm cân, camera giám sát hoặc có lắp đặt nhưng không hoạt động.

Theo Công an tỉnh Tây Ninh, hầu hết các mỏ đất san lấp trên địa bàn chưa có trạm cân; một số mỏ cát còn xảy ra tình trạng mất tín hiệu, hoạt động không thường xuyên hoặc hư hỏng. Những hạn chế này gây khó khăn trong xác định chính xác sản lượng khai thác, khối lượng khoáng sản đưa ra khỏi mỏ, tạo kẽ hở cho khai thác vượt công suất, ngoài phạm vi, sai đối tượng được cấp phép, kê khai không đầy đủ sản lượng, mua bán trái phép hóa đơn.

Bên cạnh đó, trên địa bàn vẫn còn tình trạng lợi dụng nạo vét, cải tạo mặt ruộng, giải phóng mặt bằng, di dời, tái định cư để khai thác khoáng sản trái phép; khai thác ngoài phạm vi được cấp phép, sử dụng khoáng sản sai mục đích và lợi dụng bến bãi để hợp thức hóa khoáng sản không rõ nguồn gốc.

Trước tình hình trên, Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh yêu cầu Sở Công Thương rà soát, cập nhật danh sách các tổ chức, cá nhân được cấp phép hoạt động khoáng sản trên địa bàn; đối với những mỏ khoáng sản đã được cấp phép nhưng chưa đủ điều kiện hoạt động, nhanh chóng hướng dẫn tổ chức, cá nhân hoàn thiện các thủ tục, điều kiện theo quy định của pháp luật để đủ điều kiện hoạt động khai thác, bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng trên địa bàn.

Đồng thời, Sở Công Thương tham mưu thành lập Đoàn liên ngành kiểm tra toàn diện hệ thống camera, trạm cân tải trọng và thiết bị giám sát hành trình tại các tổ chức khai thác khoáng sản. Yêu cầu các doanh nghiệp cung cấp đầy đủ tài khoản, mật khẩu truy cập hệ thống camera, trạm cân và thiết bị định vị phương tiện vận chuyển; kết nối dữ liệu với cơ quan chức năng để giám sát liên tục 24/7. Việc lắp đặt phải hoàn thành trong tháng 10/2026.

Đáng chú ý, Sở Công Thương phối hợp các đơn vị, địa phương tham mưu UBND tỉnh không xem xét đưa vào khai thác hoặc yêu cầu tạm dừng khai thác đối với các dự án mỏ không đáp ứng yêu cầu về hệ thống giám sát. Doanh nghiệp phải tạm dừng khai thác, vận chuyển khoáng sản cho đến khi khắc phục và được cơ quan có thẩm quyền xác nhận hệ thống hoạt động bình thường; trường hợp cố tình không thực hiện hoặc làm gián đoạn dữ liệu sẽ bị xử lý, đình chỉ hoạt động hoặc thu hồi giấy phép khai thác khoáng sản theo quy định.

Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn đề nghị cơ quan Công an tăng cường công tác nắm tình hình, chủ động rà soát, kịp thời phát hiện, đấu tranh, xử lý các tổ chức, cá nhân vi phạm; xác định rõ trách nhiệm người đứng đầu địa bàn nếu để xảy ra vi phạm kéo dài, gây dư luận xã hội. Đồng thời, tổ chức các đợt cao điểm kiểm tra, xử lý vi phạm đối với hoạt động khai thác, vận chuyển, tập kết, kinh doanh và tiêu thụ khoáng sản làm vật liệu xây dựng; tập trung vào các hành vi khai thác khoáng sản trái phép, khai thác vượt công suất, ngoài ranh giới, sử dụng khoáng sản không đúng mục tiêu được cấp phép, vận chuyển khoáng sản không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp; phương tiện không lắp thiết bị giám sát hành trình hoặc tắt thiết bị trong quá trình vận chuyển; tập kết, tiêu thụ khoáng sản tại các bến bãi hoạt động không đúng quy định.

Các lực lượng chức năng tập trung điều tra, xử lý hình sự các hành vi vi phạm liên quan đến thăm dò, khai thác, vận chuyển khoáng sản có dấu hiệu tội phạm nhằm bảo đảm tính nghiêm khắc, răn đe, phòng ngừa với phương châm “Không có vùng cấm, không có ngoại lệ; xử lý một vụ, cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực”. Trong quá trình điều tra, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức có hành vi tham nhũng, tiêu cực trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật.

Bên cạnh đó, các sở, ngành, địa phương tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động khai thác, kinh doanh, tập kết và vận chuyển khoáng sản; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các vi phạm và các trường hợp không chứng minh được nguồn gốc hợp pháp. Đồng thời, tăng cường quản lý nguồn vật liệu phục vụ các công trình trọng điểm, rà soát nhu cầu và khả năng cung ứng để chủ động cân đối nguồn vật liệu, không để xảy ra thiếu hụt, đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý hoặc ảnh hưởng tiến độ thi công.

Các địa phương tập trung rà soát những khu vực, bến bãi và tuyến vận chuyển có nguy cơ phát sinh vi phạm, hoàn thành kiểm tra, xử lý trước ngày 15/10/2026 đối với các bến bãi hoạt động không đúng quy định hoặc không có hồ sơ chứng minh nguồn gốc khoáng sản; đồng thời ngăn chặn việc lợi dụng cải tạo mặt bằng, san lấp, hạ cốt nền, cải tạo đất nông nghiệp, nạo vét ao, hồ, kênh, mương, sông, suối để khai thác, vận chuyển, tiêu thụ khoáng sản trái phép.