Siêu đô thị Jakarta và bài toán ùn tắc chưa lời giải

Ám ảnh giao thông công cộng

Trong dòng người đông nghịt đang chờ tàu trên tuyến đường sắt đô thị Commuter Line tại ga Tanah Abang ở miền Trung Jakarta, anh Zakaria (24 tuổi) đang cố nán đợi chuyến tàu sau để bớt đông, có cơ hội được ngồi trên đường về nhà ở Daru, Banten. Anh vừa trải qua buổi chạy thận nhân tạo tại bệnh viện nên quá yếu, không thể đứng suốt hành trình.

Một ga tàu đông nghịt người ở Jakarta.

Đây là chuyến tàu thứ hai của anh trên chặng đường từ viện về nhà. Đều đặn hai lần mỗi tuần, Zakaria phải chuẩn bị tinh thần cho hành trình chen chúc trên các chuyến tàu ngoại ô đông nghẹt để đi điều trị. Việc di chuyển qua ba tỉnh rất bất tiện khi giao thông công cộng không kết nối với các thành phố bên ngoài Jakarta.

"Tôi chỉ có thể trông cậy vào Commuter Line, còn các phương thức giao thông khác không đến khu nhà tôi", anh chia sẻ với tờ The Jakarta Post.

Zakaria cho biết, giao thông tích hợp quanh Jakarta là điều thiết yếu đối với những bệnh nhân phải phụ thuộc vào di chuyển đường dài để tới bệnh viện như anh.

Còn trong khu vực lõi, Isra Livera, cũng ở tuổi 24 cho biết, cô từ lâu đã chán nản với tình trạng tắc đường và phương tiện công cộng quá tải mỗi lần đi làm. Để đi từ nhà tại Depok, Tây Java, đến văn phòng ở Nam Jakarta, cô phải đi cả tàu xe buýt Transjakarta và xe ôm công nghệ.

"Tôi đã phàn nàn rất nhiều nhưng nghĩ lại, những người khác cũng đang chịu đựng vấn đề tương tự nên tôi dần chấp nhận", cô nói.

Niềm mong mỏi của người dân

Dù gần đây, Jakarta đã có nhiều cải tiến để giải quyết vấn đề giao thông nhưng Isra vẫn mong mỏi siêu đô thị này có thể tìm ra cách để tự cải thiện và thân thiện hơn với tất cả mọi người. Trong đó, hệ thống giao thông công cộng đa phương thức được xây dựng liền mạch hơn, để người lao động trên toàn vùng đại Jakarta đi lại dễ dàng.

"Jakarta thực sự cần tăng thêm năng lực vận chuyển để chúng tôi không còn phải chen chúc. Nếu việc tích hợp giữa các phương tiện tốt hơn, tôi sẽ không phải đi bộ xa chỉ để chuyển tuyến", cô nói và bày tỏ hy vọng thành phố sẽ sớm cải thiện.

Từ câu chuyện và những mong mỏi của hai người trẻ cho thấy, Jakarta vừa bước qua tuổi 499 nhưng vẫn bị bủa vây bởi những vấn đề giao thông lâu năm mà chưa có lối thoát.

Siêu đô thị này ghi nhận tăng trưởng dân số rất nhanh, trở thành đô thị đông dân nhất thế giới với 42 triệu cư dân trên toàn vùng. Tuy nhiên, người dân vùng đại Jakarta vẫn phải vật lộn với giao thông, trong khi kế hoạch hình thành một vùng đô thị tích hợp, nhằm kết nối sâu hơn về giao thông, kinh tế, hạ tầng và dịch vụ trong khu vực còn đình trệ.

Chờ kế hoạch lập vùng đô thị

Kế hoạch lập vùng đô thị được đưa vào Luật Đặc khu Jakarta năm 2024, trong quá trình Jakarta chuyển đổi, không còn giữ vai trò thủ đô của Indonesia. Luật này yêu cầu thành lập một hội đồng vùng đô thị, song cơ quan này đến nay vẫn chưa đi vào hoạt động. Trong khi đó, kế hoạch dời thủ đô sang thành phố mới Nusantara ở Đông Kalimantan còn chờ sắc lệnh của tổng thống.

Chuyên gia đô thị Yayat Supriatna cho rằng, việc thành lập vùng đô thị tích hợp thực sự quan trọng trong bối cảnh mức độ cải thiện hạ tầng và dịch vụ tại các thành phố vệ tinh chưa đáp ứng được xu hướng dân số lớn với mật độ di chuyển cao.

"Thành phố Jakarta phải gồng gánh vai trò quan trọng trong vùng đô thị tích hợp, đặc biệt là giao thông nhưng chính thành phố này cũng đang gặp khó khăn vì không có trợ cấp hay hỗ trợ tài chính từ các khu vực lân cận", ông Yayat nói.

Điển hình, đầu tháng 6 này, Thống đốc Jakarta Pramono Anung công bố kế hoạch tăng giá vé trên Transjabodetabek - mạng lưới xe buýt Transjakarta mở rộng do khó có thể duy trì trợ giá cho hệ thống.

Ông Yayat lập luận, nếu đi vào hoạt động, hội đồng vùng đô thị có thể bảo đảm mạng lưới giao thông công cộng đồng bộ, liền mạch. Tuy nhiên, hiệu quả của cơ quan này sẽ phụ thuộc vào ngân sách mạnh đến đâu và thẩm quyền được trao lớn đến mức nào.

The Jakarta Post dẫn thông báo mới đây từ Cơ quan Quy hoạch Phát triển Jakarta (Bappeda) cho biết, công tác chuẩn bị cho vùng đô thị tích hợp đang được triển khai. Trong đó có việc lập kế hoạch và xác định ưu tiên dự án giao thông và phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng.

Tuy nhiên, cơ quan này thừa nhận để hài hòa lợi ích của Jakarta với các thành phố xung quanh vẫn là thách thức, đồng thời đang chờ hội đồng vùng đô thị đi vào hoạt động để cải thiện công tác phối hợp.

"Một địa phương khó có thể giải quyết triệt để các vấn đề như ùn tắc giao thông, ngập lụt, ô nhiễm không khí và nhà ở vì nguyên nhân gốc rễ nằm rải rác trên toàn vùng đô thị", Bappeda nói.

(The Jakarta Post)