Siêu tàu sân bay Mỹ gặp nạn trên đường tới Iran

Khủng hoảng hệ thống vệ sinh trên siêu tàu sân bay

USS Gerald R. Ford là siêu tàu sân bay mới nhất của Hải quân Mỹ, được cho là đã xảy ra tình trạng tràn nước thải nghiêm trọng trên tàu vào ngày 24/2, khi hình ảnh ghi lại cảnh nước thải chưa xử lý chảy qua các khu vực bên trong.

Sự cố được cho là xuất phát từ tình trạng tắc nghẽn kéo dài của hệ thống đường ống, vốn đã nhiều lần gây hỏng hóc trong những năm qua.

Các báo cáo cho biết vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn từ tháng 1 khi con tàu hoạt động tại vùng Caribe, trước khi được điều động sang phía đông Địa Trung Hải để hỗ trợ đợt tăng cường quân sự của Mỹ liên quan Iran. Theo dữ liệu nội bộ, trong những thời điểm cao điểm, phần lớn trong số hơn 600 nhà vệ sinh trên tàu không hoạt động, buộc thủy thủ phải chờ tới 45 phút hoặc hơn để sử dụng.

Hình ảnh sự cố vệ sinh trên tàu sân bay USS Gerald R. Ford. Ảnh X

Theo thống kê, trong đợt triển khai năm 2025, tàu trung bình ghi nhận một yêu cầu bảo dưỡng liên quan nước thải mỗi ngày. Có giai đoạn hệ thống gặp tới 205 lỗi chỉ trong bốn ngày.

Từ năm 2023, con tàu nhiều lần phải tìm hỗ trợ kỹ thuật bên ngoài để duy trì khả năng vận hành. Việc xử lý đôi khi cần tới quy trình rửa axit chuyên dụng, chi phí khoảng 400.000 USD mỗi lần (khoảng hơn 10 tỷ đồng), nhưng chỉ có thể thực hiện khi tàu cập cảng.

Các nguồn tin cho biết sự cố kéo dài cùng thời gian triển khai vượt kế hoạch đã ảnh hưởng tiêu cực tới tinh thần thủy thủ đoàn, dù Hải quân Mỹ khẳng định vấn đề không ảnh hưởng trực tiếp tới năng lực tác chiến.

Dự án đắt đỏ với nhiều trục trặc kỹ thuật

Sự cố hệ thống nước thải chỉ là một trong nhiều vấn đề kỹ thuật mà lớp tàu Ford gặp phải. Các hạng mục như thang nâng vũ khí, máy phóng điện từ, cảm biến và hệ thống radar đều từng ghi nhận lỗi trong quá trình phát triển và vận hành.

Một báo cáo giám sát từng mô tả chương trình như ví dụ điển hình về “cách không nên đóng tàu”, khi nhiều thành phần cảm biến gặp lỗi nghiêm trọng đến mức phải phát triển bộ cảm biến hoàn toàn mới cho các tàu cùng lớp trong tương lai. Những trục trặc này khiến tiến độ bị trì hoãn đáng kể, dù chính thức đưa vào biên chế tháng 6/2017, con tàu phải tới tháng 10/2022 mới thực hiện đợt triển khai tác chiến đầu tiên.

Với chi phí vượt 17,5 tỷ USD, đây là chiến hạm đắt nhất từng được chế tạo, cao hơn hơn gấp đôi so với tàu sân bay lớp Nimitz trước đó. Các khó khăn trong tích hợp tiêm kích thế hệ năm F-35C với hệ thống máy phóng điện từ, khiến không đoàn trên tàu sân bay phải dựa chủ yếu vào tiêm kích F/A-18 thế hệ thứ tư.

Tàu sân bay USS Gerald R. Ford. Ảnh Military Watch

Tác động tới hình ảnh sức mạnh hải quân Mỹ

Dù các vấn đề hậu cần và kỹ thuật không làm giảm ngay lập tức sức mạnh chiến đấu, chúng làm dấy lên câu hỏi về độ tin cậy của nền tảng vũ khí phức tạp nhất mà Hải quân Mỹ từng sở hữu.

Trong bối cảnh cạnh tranh hải quân ngày càng gay gắt, đặc biệt khi các đối thủ như Trung Quốc nhanh chóng hoàn thiện công nghệ máy phóng điện từ trên tàu sân bay mới, mọi trục trặc kỹ thuật đều mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi hậu cần đơn thuần.

Sự cố trên USS Gerald R. Ford cho thấy ngay cả những nền tảng quân sự tối tân nhất cũng phải đối mặt với thách thức lớn về tích hợp công nghệ và vận hành dài hạn. Với vai trò trung tâm trong chiến lược răn đe toàn cầu của Mỹ, khả năng duy trì độ tin cậy kỹ thuật của các siêu tàu sân bay sẽ tiếp tục là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả sức mạnh hải quân trong các điểm nóng tương lai.

Lê Hưng (Military Watch)