Ông Trump khẳng định lập trường cứng rắn với Iran trong Thông điệp Liên bang

Tổng thống Mỹ Donald Trump (giữa, phía trước) trình bày Thông điệp liên bang tại Tòa nhà Quốc hội ở Washington DC., ngày 24.2.2026. Ảnh: TTXVN

Theo Reuters, phát biểu trước phiên họp chung của Thượng viện và Hạ viện, ông Trump cho rằng Tehran hỗ trợ các nhóm phiến quân, trấn áp người biểu tình và phát triển các chương trình tên lửa, hạt nhân, qua đó tạo ra mối đe dọa đối với khu vực và Mỹ.

Tổng thống Mỹ cáo buộc Iran khởi động lại chương trình hạt nhân, đang phát triển tên lửa có khả năng vươn tới Mỹ và chịu trách nhiệm về các vụ đánh bom ven đường khiến binh sĩ và thường dân Mỹ thiệt mạng.

Truyền thông nhà nước Iran cho biết Tehran đang phát triển một loại tên lửa có khả năng vươn tới Bắc Mỹ.

Trước bài phát biểu, Mỹ đã tăng cường lực lượng quân sự tại Trung Đông trong bối cảnh tranh chấp kéo dài về chương trình hạt nhân của Iran chưa đạt được giải pháp.

Ông Trump nhiều lần bày tỏ thất vọng khi các cuộc đàm phán chưa mang lại cam kết rõ ràng từ Tehran về việc không theo đuổi vũ khí hạt nhân. “Họ muốn đạt được thỏa thuận, nhưng chúng ta vẫn chưa nghe thấy những lời bí mật đó, ‘Chúng ta sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân’”, ông nói.

Về phía Iran khẳng định chương trình hạt nhân của mình phục vụ mục đích sản xuất năng lượng dân dụng.

Ông Trump cũng chỉ trích Chính phủ Iran liên quan đến cái chết của người biểu tình trong các cuộc biểu tình chống chính phủ gần đây, đưa ra con số 32.000 người thiệt mạng. Con số này cao hơn nhiều so với các ước tính công khai khác.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, viết trên mạng xã hội X ngày 25.2 rằng các cáo buộc về chương trình hạt nhân, tên lửa đạn đạo liên lục địa và số người thiệt mạng là “sự lặp lại một loạt những lời dối trá trắng trợn”.

Ngoại trưởng Marco Rubio đã tổ chức họp báo về Iran vài giờ trước bài phát biểu của Tổng thống Mỹ, đồng thời tham dự phiên họp kín với “Nhóm Tám” của Quốc hội, gồm lãnh đạo hai viện và các ủy ban tình báo.

Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer cho rằng nếu chính quyền muốn tiến hành hành động tại Iran, cần công khai thảo luận với công chúng. “Khi tiến hành các hoạt động quân sự bí mật, điều đó luôn dẫn đến chiến tranh kéo dài hơn, thảm kịch, chi phí cao hơn và nhiều sai lầm hơn”, ông phát biểu trước phiên họp mật.

Dù đề cập tới Iran, phần lớn bài phát biểu kéo dài gần hai tiếng của ông Trump tập trung vào kinh tế, nhập cư và các vấn đề chính sách trong nước. Ông và các đồng minh đảng Cộng hòa từng nhấn mạnh lập trường “Nước Mỹ trên hết” và cam kết chấm dứt kỷ nguyên các cuộc xung đột kéo dài như ở Iraq và Afghanistan.

Các cuộc thăm dò cho thấy cử tri Mỹ thận trọng với các can dự quân sự ở nước ngoài. Một khảo sát của Reuters/Ipsos hồi tháng 1 cho thấy 69% người Mỹ đồng ý rằng Mỹ chỉ nên sử dụng quân đội khi đối mặt với mối đe dọa trực tiếp và cận kề; 18% không đồng ý, số còn lại không chắc chắn hoặc không trả lời.

Năm ngoái, ông Trump cho biết Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran và tuyên bố đã “phá hủy” các cơ sở hạt nhân của nước này. Gần đây, các phụ tá của ông cho rằng Iran đang tiến gần tới khả năng chế tạo bom hạt nhân.

Kết thúc phần đề cập đến chính sách đối ngoại, ông Trump khẳng định: “Với tư cách là tổng thống, tôi sẽ kiến tạo hòa bình ở bất cứ nơi nào có thể, nhưng tôi sẽ không bao giờ ngần ngại đối đầu với các mối đe dọa đối với nước Mỹ ở bất cứ nơi nào cần thiết”.

Tổng thống Trump bắt đầu đọc thông điệp liên bang vào lúc hơn 21 giờ ngày 24.2 (tức 9 giờ sáng nay 25.2 theo giờ Việt Nam) tại Điện Capitol - tức tòa nhà quốc hội Mỹ.

Đây là thông điệp liên bang đầu tiên của Tổng thống Trump trong nhiệm kỳ lãnh đạo thứ hai của ông (2025 - 2029). Trước đó hôm 23.2, ông tiết lộ bài phát biểu lần này sẽ rất dài vì "chúng ta có rất nhiều điều để nói".

Bài phát biểu lần này của Tổng thống Trump đánh dấu thông điệp liên bang dài nhất lịch sử, 1 tiếng 47 phút 46 giây. Thống kê được tính từ lúc Dự án tổng thống Mỹ bắt đầu ghi âm các bài phát biểu vào năm 1964.

NGHIÊM THANH