Singapore - Hành trình vươn lên thành “con rồng châu Á”

Singapore là một quốc gia có diện tích rất nhỏ - 730 km2, dân số trên 6 triệu người. Lịch sử của quốc gia này còn non trẻ, bắt đầu tuyên bố độc lập năm 1965 sau khi tách ra từ Malaysia. Khi đó, Singapore gặp rất nhiều thử thách, gần như bắt đầu với "hai bàn tay trắng", nền kinh tế khó khăn, không tài nguyên khoáng sản, đến nước ngọt cũng phải nhập khẩu. Nhưng do có vị trí đắc địa, ý chí vượt khó, ham học hỏi cùng quyết tâm của những người đứng đầu và của cả người dân, chỉ sau 30 năm, “quốc đảo sư tử” đã không ngừng phát triển, vươn lên với những kỳ tích đáng kinh ngạc. Singapore đã chuyển mình trở thành một trong những “con rồng châu Á” với nền kinh tế thị trường mạnh mẽ, thu nhập bình quân đầu người cao, an sinh xã hội được bảo đảm... Câu hỏi đặt ra: Đâu là bí quyết thành công của quốc gia này?

Sư tử biển Merlion - biểu tượng của Singapore.

Nhìn lại quá khứ, sau khi lập quốc, đất nước đứng trước muôn vàn khó khăn, đói nghèo, thất nghiệp và xung đột sắc tộc. Chính phủ và người đứng đầu khi đó là Thủ tướng Lý Quang Diệu “trong cái khó, ló cái khôn”, đã nhìn thấy tiềm năng về địa chính trị, kinh tế. Nơi đây có cảng nước sâu, gần tuyến đường hàng hải quốc tế nhộn nhịp qua eo biển Malacca, nối Thái Bình Dương với Ấn Độ Dương đi ra thế giới. Bằng các chính sách cởi mở về kinh tế, thu hút đầu tư, thuế quan… Singapore đã trở thành hải cảng tự do đón tàu nước ngoài. Cùng đó, việc xây dựng kho bãi chứa container, hàng hoá, các dịch vụ sửa chữa tàu biển, vận chuyển quá cảnh và hậu cần tại chỗ… đã biến nơi đây thành điểm dừng chân không thể bỏ qua của tàu bè quốc tế.

Cảng Singapore bây giờ là cảng lớn thứ 7 thế giới về logistics và dịch vụ thương mại hàng hải. Nơi đây trung chuyển 1/5 lượng hàng hoá vận chuyển bằng container toàn cầu. Với vị trí thuận lợi là cửa ngõ giao thông chiến lược của vùng, Singapore đã thu hút các nhà đầu tư tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, công nghệ… đổ tiền vào vùng đất này. Hiện nay đã có khoảng 7.000 doanh nghiệp, công ty, tập đoàn lớn của Mỹ, Nhật, châu Âu, Trung Quốc, Ấn Độ… mở văn phòng và hoạt động tại đây, đem đến cho nước này những lợi ích không nhỏ về kinh tế.

Tòa nhà Marina Bay Sands.

Điều đặc biệt, ngay từ những ngày đầu lập quốc, Singapore đã có chủ trương và chính sách phát triển công nghiệp. “Phi công bất phú”, từ thuở ban đầu chỉ có vài nhà máy lọc dầu, sửa chữa tàu biển, sau này công nghiệp đã trở thành một trong những trụ cột quan trọng của nền kinh tế quốc dân. Cả nước có 12 khu công nghiệp lớn sản xuất, lắp ráp nhiều sản phẩm điện tử tinh xảo như máy tính, tivi, hàng bán dẫn, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo… Hàng hóa sản xuất tại Singapore đã trở thành thương hiệu được xuất khẩu đi nhiều nước trên thế giới, kể cả sang Mỹ, châu Âu và Trung Đông…

Đất nước này đã và đang chuyển đổi sang nền kinh tế tri thức trình độ cao mà ít quốc gia có được. Sinh thời, Thủ tướng Lý Quang Diệu và sau này là những người kế nhiệm ông luôn quan tâm, có nhiều chính sách đầu tư cho giáo dục con người, bồi đắp nguồn nhân lực quốc gia. Singapore coi đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho tương lai, là tài sản đất nước. Vì thế, các cấp học từ mầm non đến đại học đều được nhà nước hỗ trợ kinh phí học tập. Ngay từ khi trẻ em cắp sách đến trường, tiếng Anh và tiếng phổ thông cùng được sử dụng trong giao tiếp, nhưng tiếng Anh là ngôn ngữ bắt buộc trong giảng dạy ở các trường công lập và tư thục.

Chính phủ quyết tâm đưa người dân của mình trở thành “công dân toàn cầu”, có thể làm việc và giao tiếp ở trong nước và tất cả các nơi trên thế giới. Không có gì là lạ khi thu nhập đầu người ở Singapore hiện nay khoảng 100.000 USD/năm, ở mức rất cao trên thế giới. Nhà nước đã trang bị cho người dân tri thức và ngoại ngữ, đó là chiếc “cần câu” đáng “đồng tiền bát gạo”. Cùng đó Singapore có một nguyên tắc đào tạo đi đôi với sử dụng nhân tài, gắn với một nền công vụ minh bạch, hiệu quả, từ đó thúc đẩy kinh tế tăng trưởng và xã hội phát triển.

Một khu vườn trong sân bay quốc tế Changi.

Vào những năm 1990, Singapore đã là một trong những “con rồng châu Á”, đời sống của người dân ngày một cải thiện, nâng cao. Các chỉ số cho thấy năm 1965, thu nhập của người dân là 500 USD/người/năm, còn ngày nay con số tương đương gấp 200 lần, đứng trong tốp đầu các nước phát triển trên thế giới. Về an sinh xã hội, ngay từ những năm 60 của thế kỷ trước, chính sách nhà ở cho người dân đã được chính phủ chú trọng, xây dựng liên tục suốt mấy chục năm. Các khu chung cư cao tầng, nhà ở xã hội mọc lên từng ngày, được lần lượt phân bổ cho người dân theo chế độ cho thuê giá rẻ, trả góp nhiều năm hoặc bán thẳng cho người dân nếu có nhu cầu. Ngày nay, 82% số dân Singapore đã có “nơi ăn chốn ở”. Đó là điều mơ ước của nhiều quốc gia Đông Nam Á hiện nay.

Hơn 60 năm kể từ ngày tuyên bố độc lập, Singapore đã lập nên những kỳ tích, trở thành một quốc gia phát triển đứng đầu khu vực Đông Nam Á, được cả thế giới biết đến và ngưỡng mộ. Với quy mô GDP khoảng 603 tỷ USD một năm, “quốc đảo Sư Tử” đã trở thành đất nước có dự trữ ngoại tệ đứng thứ 11 thế giới. Đất nước này cũng đã trở thành điểm đến đón khách du lịch nhiều thứ 5 toàn cầu, với lượng du khách đến thăm gấp hơn 3 lần dân số hiện có. Trong khi đó, người dân Singapore có thể xách vali đến 196 quốc gia trên thế giới mà không cần thị thực nhập cảnh. “Cánh cửa thiên đường” đã mở. Nhưng không dừng lại ở đó, Singapore đang nỗ lực vươn mình để tiếp tục làm nên những kỳ tích mới.