Singapore khánh thành trang trại thẳng đứng trong nhà cao nhất thế giới

Tự động hóa gần như tuyệt đối

Đây là dự án nông nghiệp công nghệ cao vận hành hoàn toàn bằng trí tuệ nhân tạo (AI) và robot, đánh dấu bước tiến mới trong bối cảnh ngành này đang đối mặt với nhiều thách thức toàn cầu.

Greenphyto là trang trại thủy canh tự động hóa hoàn toàn, được vận hành bởi trí tuệ nhân tạo và các robot sản xuất tiên tiến (Ảnh: Ng Sor Luan/The Straits Times).

Tọa lạc tại khu công nghiệp Jurong West, trang trại mang tên Greenphyto gây ấn tượng với những cấu trúc tháp trồng trọt cao hơn 23m.

Dự án này là kết quả của tầm nhìn chiến lược kéo dài 14 năm, ứng dụng công nghệ sản xuất tiên tiến và công nghệ AI để quản lý vận hành.

Trang trại này cung cấp cải ngọt Nhật Bản, cải bó xôi non, rau cải trời (arugula) và nhiều loại rau xanh. Điểm đặc biệt trong quy trình vận hành là sự tự động hóa gần như tuyệt đối; nhân lực con người chỉ tham gia vào khâu thu hoạch để đảm bảo tính thẩm mỹ trong đóng gói.

Tòa nhà của Greenphyto cao 5 tầng được xây dựng trên diện tích 2ha. Khi đạt công suất tối đa, trang trại có khả năng cung cấp 2.000 tấn rau mỗi năm.

Dự án này sở hữu 69 bằng sáng chế về tối ưu hóa cây trồng và giảm thiểu chi phí, là minh chứng cho sức mạnh của công nghệ tự động hóa và robotics.

Trái tim của Greenphyto là 5 buồng trồng tự động. Mỗi buồng chứa hai tháp thủy canh dài 118m và cao tới 23,3m. Khác với các hệ thống thủy canh thông thường, các tháp này được cải biên từ mô hình kho bãi trong ngành chuỗi cung ứng, cho phép xếp chồng lên độ cao kỷ lục. Một robot dạng cần trục chạy dọc giữa hai tháp để giám sát cây trồng và vận chuyển khay cây giống.

Lễ khánh thành có sự tham dự của Tổng thống Singapore Tharman Shanmugaratnam và diễn ra vào thời điểm ngành nông nghiệp thẳng đứng đang gặp nhiều khó khăn. Trong vài năm qua, nhiều trang trại địa phương đã phải đóng cửa do chi phí vốn và năng lượng tăng cao, cũng như đứt gãy chuỗi cung ứng.

Điển hình, trang trại Growy Singapore đã giải thể vào tháng 11/2025 chỉ sau chưa đầy một năm hoạt động; VertiVegies và I.F.F.I cũng đã hủy bỏ kế hoạch hoặc đóng cửa cơ sở.

Thậm chí, vào cuối năm 2025, Chính phủ Singapore đã thay thế mục tiêu tự túc lương thực "30 by 30" bằng các chỉ tiêu mới về sản xuất chất xơ và protein vào năm 2035.

Bất chấp xu hướng đó, bà Susan Chong, nhà sáng lập Greenphyto, vẫn tỏ ra lạc quan: "Chính việc các trang trại khác đóng cửa càng khiến tôi quyết tâm hơn. Chúng tôi học hỏi từ thất bại của họ để làm khác đi và đảm bảo mọi rủi ro đều được kiểm soát".

Chiến lược của bà Chong tập trung vào chất lượng sản phẩm thay vì chỉ phô diễn công nghệ.

"Tại Mỹ, nhiều trang trại quá chú trọng vào công nghệ. Nhưng cuối cùng, nông sản mới là sản phẩm cốt lõi. Nếu chất lượng rau không tốt, công nghệ hiện đại đến mấy cũng vô nghĩa", bà nhấn mạnh.

Bài toán năng lượng

Để giải quyết vấn đề chi phí năng lượng - "gót chân Achilles" của các trang trại trong nhà, Greenphyto đã giảm được 30% mức tiêu thụ điện năng nhờ hợp tác phát triển hệ thống đèn LED chuyên biệt. Cường độ ánh sáng được điều chỉnh linh hoạt theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây thay vì chiếu sáng đồng loạt gây lãng phí.

Bên cạnh đó, trang trại áp dụng mô hình "sản xuất theo đơn đặt hàng" (make-to-order) với các đối tác bán lẻ để giảm tình trạng tồn kho lãng phí.

Ngoài doanh thu từ nông sản, Greenphyto đang đa dạng hóa nguồn thu thông qua việc bán hệ thống canh tác tân tiến này ra thị trường quốc tế (với văn phòng tại Malaysia và Hà Lan) và thương mại hóa phần mềm quản lý AI.

Hệ thống AI này đóng vai trò như "hệ thần kinh" của trang trại, giúp giám sát sức khỏe cây trồng và dự báo sản lượng.

Sắp tới, công ty dự kiến tách riêng mảng công nghệ thành công ty con mang tên Arber.ai để tư vấn chuyển đổi số cho các doanh nghiệp khác.

Trang Trần