Sình Dỉ Gai - 'Người gác cổng' nơi địa đầu Tổ quốc và hành trình làm giàu từ đá xám

Đứng sau sự thay đổi kỳ diệu của ngôi làng cổ tích ấy là những người nông dân chân lấm tay bùn, nhưng mang khát vọng đổi đời mãnh liệt. Trong đó, ông Sình Dỉ Gai, người con ưu tú của dân tộc Lô Lô đã viết nên câu chuyện truyền cảm hứng về mô hình: “Nhà nông làm du lịch, thoát nghèo góp phần xây dựng và bảo vệ an ninh Tổ quốc”.

Đồng bào dân tộc Lô Lô ở làng du lịch tốt nhất thế giới Lô Lô Chải, xã Lũng Cú (Tuyên Quang).

Từ những trăn trở trên cao nguyên đá...

Cao nguyên đá Đồng Văn vốn nổi tiếng với sự khắc nghiệt: “Thấy đá mà không thấy đất, thấy trời mà không thấy nước”. Nhiều đời nay, người Lô Lô ở Lũng Cú vẫn chỉ quen với cây ngô, con bò, cái nghèo cứ đeo bám dai dẳng. Là một người nông dân, ông Sình Dỉ Gai luôn trăn trở: Làm sao để vươn lên trên cái khó, để đá xám nở hoa, để con cháu không phải rời bản làng đi làm thuê xứ người?

Nhận thấy tiềm năng từ vẻ đẹp hoang sơ, bản sắc văn hóa độc đáo của dân tộc mình và vị trí đắc địa ngay dưới chân Cột cờ Quốc gia Lũng Cú, ông Gai đã tiên phong thay đổi tư duy. Với sự đồng hành, định hướng sát sao của các cấp, các ngành trong tỉnh, ông hiểu rằng: Con đường ngắn nhất để thoát nghèo bền vững chính là du lịch cộng đồng. Tuy nhiên, du lịch không chỉ là kinh doanh, mà phải gắn liền với việc giữ gìn bản sắc và bảo vệ biên cương.

Không chọn cách làm đơn lẻ, ông Sình Dỉ Gai hiểu rằng “muốn đi nhanh thì đi một mình, muốn đi xa phải đi cùng nhau”. Với vai trò là hạt nhân, ông đã vận động các hộ dân trong thôn cùng tham gia làm du lịch homestay thôn Lô Lô Chải.

Đến nay, các gia đình trong thôn Lô Lô Chải đã chuyển hướng thoát nghèo từ mô hình homestay, hoạt động bài bản. Đây không chỉ là nơi cung cấp dịch vụ lưu trú, mà là một tổ hợp dịch vụ khép kín từ ăn uống, giải khát đến tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ dân tộc. Dưới sự dẫn dắt của ông Gai, các hộ dân đã biến những ngôi nhà trình tường, lợp mái ngói âm dương cổ kính thành những không gian nghỉ dưỡng ấm cúng, đậm chất văn hóa bản địa.

Điểm đột phá trong mô hình của ông Gai chính là việc ứng dụng công nghệ số vào quản lý du lịch. Được sự hỗ trợ của Hội Nông dân xã Lũng Cú, ông và các thành viên đã được đào tạo về quản trị, cách vận hành các phần mềm, trang mạng xã hội và các nền tảng đặt phòng trực tuyến.

“Trước đây, khách đến thì mới biết. Giờ đây, chỉ với chiếc điện thoại thông minh, chúng tôi đã có thể kết nối với du khách khắp thế giới. Đã có hàng trăm lượt khách đặt dịch vụ qua các trang mạng mỗi tháng, giúp thu nhập của bà con ổn định hơn hẳn”, ông Gai phấn khởi chia sẻ.

Kết quả thực tế đã chứng minh sự đúng đắn của hướng đi này. Từ năm 2022 đến nay, gia đình ông Gai đạt thu nhập bình quân 20 triệu đồng/tháng, một con số mơ ước đối với nông dân vùng cao. Không chỉ làm giàu cho mình, ông còn tạo việc làm thường xuyên cho lao động địa phương và hỗ trợ đắc lực cho nhiều hộ khác trong thôn cùng khởi nghiệp làm du lịch.

Không chỉ là người đi đầu trong làng Lô Lô Chải làm du lịch homestay, ông Sình Dỉ Gai còn là một trưởng thôn mẫn cán được bà con dân tộc Lô Lô tin yêu.

“Lá chắn thép” nơi biên cương

Với ông Sình Dỉ Gai, làm kinh tế phải đi đôi với bảo vệ chủ quyền. Lũng Cú là xã biên giới, vị trí trọng yếu về an ninh quốc phòng. Ý thức được điều đó, ông luôn lồng ghép việc tuyên truyền pháp luật vào các buổi sinh hoạt chi hội, dòng họ.

Mỗi thành viên trong gia đình ông và các hộ làm du lịch đều là một “tuyên truyền viên” tích cực. Ông thường xuyên tham gia các lớp bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, kiên quyết đấu tranh chống lại các biểu hiện “diễn biến hòa bình”, ngăn chặn việc truyền đạo trái phép hay các luận điệu chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.

Trong bối cảnh vùng biên giới còn nhiều phức tạp, ông Gai cùng bà con luôn giữ vững tinh thần cảnh giác. Ông phối hợp chặt chẽ với Bộ đội Biên phòng, Công an và dân quân tự vệ để tuần tra đường biên, mốc giới. Việc nắm bắt tình hình, báo cáo kịp thời các vấn đề nghi vấn đã góp phần giữ vững an ninh trật tự, để làng Lô Lô Chải luôn là điểm đến an toàn, thân thiện trong lòng du khách.

Đặc biệt, ông còn vận động nhân dân chấp hành tốt quy định về xuất nhập cảnh, không đi lao động trái phép qua biên giới, thực hiện nghiêm các quy định về phòng chống dịch bệnh, tạo nên một cộng đồng biên giới văn minh và kỷ cương.

Sức hút của du lịch Lô Lô Chải không nằm ở những khách sạn cao tầng sang trọng, mà nằm ở chính văn hóa của người dân nơi đây. Ông Sình Dỉ Gai luôn tâm niệm: “Nếu mất đi bản sắc, chúng ta sẽ chẳng còn gì để mời khách đến”.

Vì vậy, ông đã vận động bà con thành lập và duy trì đội văn nghệ thôn. Những điệu múa, tiếng trống đồng cổ xưa được phục dựng để phục vụ du khách. Đồng thời, ông tiên phong trong việc bài trừ các hủ tục lạc hậu trong ma chay, cưới hỏi, thực hiện nếp sống mới tiết kiệm nhưng vẫn đậm đà bản sắc.

Những ngôi nhà trình tường được bảo tồn nguyên trạng, những bộ trang phục rực rỡ của phụ nữ Lô Lô được khuyến khích mặc thường xuyên hơn. Chính sự chân thực trong đời sống sinh hoạt hàng ngày đã trở thành "thỏi nam châm" thu hút du khách quốc tế tìm đến trải nghiệm.

Nhìn lại chặng đường đã qua, mô hình du lịch homestay của ông Sình Dỉ Gai tại Lô Lô Chải đã cung cấp những kinh nghiệm quý báu cho phát triển nông thôn vùng cao. Đó là sự chủ động của nông dân, không trông chờ ỷ lại, người nông dân phải tự làm mới tư duy, dám nghĩ dám làm và sẵn sàng tiếp cận công nghệ mới.

Bên cạnh đó là sức mạnh của sự liên kết, thành lập các chi hội nghề nghiệp giúp giảm bớt cạnh tranh không lành mạnh, tạo ra chuỗi cung ứng dịch vụ đa dạng và chuyên nghiệp. Phát huy vai trò của các tổ chức hội, đoàn thể đóng vai trò cầu nối, định hướng và hỗ trợ kỹ thuật, giúp nông dân đi đúng hướng và bền vững. Kết hợp kinh tế - quốc phòng, phát triển kinh tế gắn với bảo vệ an ninh Tổ quốc không chỉ là trách nhiệm mà còn là điều kiện tiên quyết để ổn định vùng biên.

Làng du lịch tốt nhất thế giới - Lô Lô Chải nhìn từ trên cao.

Với ông Sình Dỉ Gai, những gì đạt được mới chỉ là bước đầu. Khát vọng của “người gác cổng” Lũng Cú ấy vẫn còn rất lớn, đó là đưa Lô Lô Chải trở thành một làng du lịch kiểu mẫu toàn cầu và thương hiệu "Làng du lịch tốt nhất thế giới" là phần thưởng rất lớn với đồng bào dân tộc Lô Lô, nơi mà mỗi người nông dân đều là một đại sứ văn hóa, một chiến sĩ bảo vệ biên cương.

Câu chuyện của ông Sình Dỉ Gai là minh chứng sống động nhất cho thấy, khi lòng dân hòa quyện cùng ý Đảng, khi tình yêu quê hương gắn liền với hành động cụ thể, thì ngay cả trên những mỏm đá tai mèo sắc lẹm, cuộc sống vẫn nở hoa rực rỡ.