Sinh viên, lao động trẻ chật vật giải bài toán chi tiêu

Sinh viên tính toán từng khoản chi, xoay xở làm thêm

Từ đầu tháng 11 này, giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh giảm 2%, xuống còn hơn 2,1 nghìn đồng/số (chưa gồm thuế giá trị gia tăng) nhưng tại nhiều khu trọ sinh viên chưa nhận được thông tin sẽ điều chỉnh giá từ chủ trọ. Theo ghi nhận, nhiều khu nhà trọ sinh viên thường thu tiền điện theo mức giá chung, ít khi điều chỉnh linh hoạt theo ngay các đợt biến động giá điện nhà nước.

Nguyễn Thu Phương - sinh viên ĐH Kinh tế Quốc dân ở ghép một bạn nữ khác tại căn chung cư mini rộng 28m2 với giá thuê 2,4 triệu đồng/người/tháng, tiền điện (trước thời điểm tháng 11) cố định 4.000 đồng/số, tiền nước 100.00 đồng/người/tháng.

Thu Phương cho biết, trung bình mỗi tháng, chi phí sinh hoạt của cô là gần 6 triệu đồng, gồm tiền nhà và sinh hoạt phí. May mắn được gia đình lo tiền học phí và tiền trọ, cô chủ động đi làm trợ giảng hệ Cambridge vào các chiều thứ 4 và thứ 6 (4-6 tiếng) để tự trang trải sinh hoạt, học tập.

Mua sắm quần áo, đi du lịch trở thành những khoản chi tiêu phải cân nhắc kỹ lưỡng trước áp lực mùa bão giá. Ảnh minh họa.

Theo Phương, dù chọn di chuyển hàng ngày bằng xe máy điện để tránh ảnh hưởng mỗi lần giá xăng tăng - giảm, nhưng cô vẫn cảm nhận rõ tác động đối với đời sống sinh hoạt hàng ngày. Phí ship đồ ăn, cước giao hàng của một số đơn vị hay phụ phí thời tiết xấu, khung giờ đều tăng. Các suất cơm trưa gần trường cũng tăng 5.000-10.000 đồng/bữa.

Để thích nghi, cô nhận thêm đồ ăn tiếp tế từ quê và tận dụng mua rau củ ở siêu thị gần nhà, tối ưu hóa việc tự nấu nướng để vừa sạch, vừa tiết kiệm. “Khi muốn đổi món, tôi thường săn khuyến mãi đồ ăn trên Grab hoặc mua thực phẩm đóng gói trên Shopee. Tổng chi phí sinh hoạt hằng tháng vẫn tăng thêm khi giá xăng và nguyên vật liệu tăng, kéo theo giá hàng hóa, dịch vụ. Vì vậy, tôi phải tối ưu các khoản chi, cắt giảm những nhu cầu chưa thực sự cần thiết”, Thu Phương nói.

Cùng chung nỗi lo, Thùy Dương - sinh viên năm nhất trường Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp thuê trọ tại phường Vĩnh Hưng với giá 3,4 triệu đồng/tháng cho 2 người. Đáng chú ý, tiền điện tại đây lên tới 4.300 đồng/số, nước 35.000 đồng/khối. Trước thông tin về giá điện giảm từ ngày 1/11, cô cũng nhiều người xóm trọ chưa thấy chủ trọ trao đổi việc giảm giá.

Mỗi tháng, chi phí sinh hoạt của Dương dao động 5-7 triệu đồng, với nhiều khoản chi như tiền ăn ở, xăng xe, điện thoại, mạng internet… Vì vậy, mỗi một khoản nhỏ tăng nhẹ về giá cả đều khiến nữ sinh năm nhất thêm chật vật, đắn đo.

Việc mua sắm đồ thiết yếu trong siêu thị không còn được nhiều người trẻ ưu tiên. Ảnh minh họa.

Dương cho biết dù được gia đình gửi đồ tiếp tế từ quê lên, việc chợ búa mua bán vẫn phải tính toán chi li. Cô và bạn cùng phòng lựa chọn việc mua đồ ở chợ thay vì siêu thị, chủ động dự trù bữa ăn theo thực đơn trong mức 100-200 nghìn đồng/ngày. “Hiện tại em đang tích cực tìm việc làm thêm để có đồng ra đồng vào, giảm bớt gánh nặng cho bố mẹ”, Thùy Dương bộc bạch.

Bên cạnh việc tiết kiệm, nhiều sinh viên lựa chọn thay đổi thói quen để thích ứng thời bão giá. Bạn Mai Anh - sinh viên năm 2 trường Đại học Bách khoa, quê Hải Phòng phải thay đổi thói quen đơn giản là về nhà thăm bố mẹ mỗi cuối tuần bởi khi xăng tăng kéo theo chi phí đi lại tăng, khiến việc về nhà trở nên đắt đỏ.

"Trước đây, mỗi tuần, tôi đều về nhà một lần. Tổng chi phí đi lại cả chiều đi và về, kết hợp xe ôm và xe buýt, khoảng 110.000 đồng. Tuy nhiên, khi giá xăng tăng kéo theo giá vé và các dịch vụ vận chuyển nhích lên, khoản tiền này tăng thành 140.000 đồng/lượt khứ hồi. Mức chênh lệch 30.000 đồng tưởng không lớn, nhưng cộng dồn qua từng tuần lại trở thành gánh nặng với ngân sách sinh viên", Mai Anh chia sẻ.

Bên cạnh đó, nhiều nếp sinh hoạt thường ngày cũng được cô điều chỉnh, từ việc lên kế hoạch chi tiêu cụ thể trong tuần đối với những nhu cầu thiết yếu, đồng thời cắt giảm chi phí phát sinh, không cần thiết.

Người trẻ đi làm và nỗi lo “teo ví” cuối tháng

Rời ghế giảng đường, bước vào guồng quay công việc, áp lực kinh tế đối với người trẻ càng trở nên nặng nề khi phải tự lập 100%.

Vừa tốt nghiệp đại học và đang thử việc với mức lương 7-8 triệu đồng/tháng, Vũ Thu Thảo (thuê trọ khu vực Thanh Xuân) thấm thía cảnh “chưa hết tháng đã lo hết tiền”. Căn phòng Thảo thuê có giá 4,5 triệu đồng/tháng, điện 3.800 đồng/số, nước 120.000 đồng/người/tháng và cũng không có sự điều chỉnh giảm nào từ phía chủ nhà.

Xăng, dầu tăng kéo theo nhiều khoản chi tăng cao.

“Xăng dầu bấp bênh không chỉ làm 'teo ví' tiền đổ xăng hằng ngày mà còn kéo theo cước xe công nghệ, phí ship và giá nhu yếu phẩm ngoài chợ tăng vọt. Dù có đồ ăn tiếp tế từ quê, mỗi tháng em chỉ chắt bóp để dành được 1-2 triệu đồng phòng thân. Em buộc phải thắt chặt tối đa các khoản tụ tập và cố gắng làm thêm để tăng thu nhập chứ không thể ngửa tay xin gia đình được nữa”, Thảo chia sẻ.

Trong khi đó, Mai Linh - nhân viên tư vấn thiết kế nội thất đã đi làm ổn định, có mức thu nhập và chi tiêu dao động khoảng 12-15 triệu đồng/tháng. Linh ở ghép cùng bạn trong căn phòng 20m² với giá thuê 4-5 triệu đồng/tháng, tiền điện áp dụng theo giá dân khoảng 3.400 đồng/số và nước 15.000 đồng/khối. Tổng chi phí điện nước khoảng 1 triệu đồng/tháng.

Mọi chi phí tiêu dùng luôn phải được "nâng lên đặt xuống" kỹ càng.

Làm việc cách chỗ ở 8km, mỗi tháng Linh tốn từ 300.000-500.000 đồng tiền xăng. Dù mức chênh lệch 100.000-200.000 đồng tiền xăng mỗi kỳ điều chỉnh không phải quá lớn, nhưng điều khiến cô đau đầu nhất là giá vé xe khách về quê tăng theo giá xăng, khiến lộ trình về tăng chi phí.

Để cân đối ngân sách, Linh tận dụng bữa trưa miễn phí tại công ty, bữa tối tự nấu cùng bạn bè với chi phí khoảng 2-3 triệu đồng/tháng và nhận việc thiết kế làm thêm trực tuyến tại nhà.

Dẫu vậy, Linh trải lòng: “Chi phí thuê nhà, ăn uống, bảo hiểm chiếm phần lớn thu nhập nên khoản tích lũy chỉ ở mức vừa đủ. Nếu chẳng may ốm đau hay thiết bị làm việc hư hỏng thì ngân sách sẽ bị thâm hụt ngay. Còn nghĩ đến những tài sản lớn như mua nhà ở Hà Nội, đó vẫn là bài toán quá xa vời nếu không có sự bứt phá lớn về thu nhập, hỗ trợ từ người thân và phải tính gõ cửa ngân hàng”.