Siri của Apple đã bắt kịp thế giới AI, hay vừa đúng lúc để bị bỏ lại lần nữa?

Tại WWDC 2026, Apple chính thức tuyên bố Siri cuối cùng đã trở thành trợ lý AI thực sự, có thể hiểu ngữ cảnh, nhớ lịch sử hội thoại, đọc được màn hình, hành động thay người dùng. Tuyên bố tương tự đã được đưa ra tại WWDC 2024 và không được thực hiện đúng hạn.

KẺ ĐẾN SAU NGAY TỪ ĐẦU

Siri không phải một phát minh trực tiếp của Apple mà bắt nguồn từ một trong những dự án trí tuệ nhân tạo quy mô lớn nhất được tài trợ bởi chính phủ Mỹ.

Năm 2003, Cơ quan Dự án Nghiên cứu Tiên tiến Quốc phòng Mỹ (DARPA) khởi động chương trình CALO (Cognitive Assistant that Learns and Organizes) với mục tiêu xây dựng một trợ lý nhận thức có khả năng hiểu ngôn ngữ tự nhiên, học từ kinh nghiệm và hỗ trợ con người thực hiện các nhiệm vụ hàng ngày.

Dự án này do SRI International dẫn dắt, phối hợp cùng nhiều trường đại học và tổ chức nghiên cứu, được xem là nền tảng quan trọng đặt viên gạch đầu tiên cho công nghệ trợ lý ảo sau này.

Sau khi CALO kết thúc vào khoảng năm 2007, một nhóm các nhà nghiên cứu cốt lõi tại SRI International gồm Dag Kittlaus, Tom Gruber và Adam Cheyer đã tách ra để thành lập công ty Siri Inc., với mục tiêu thương mại hóa công nghệ trợ lý ảo mà họ đã phát triển trong môi trường nghiên cứu.

Công ty này được tách ra trực tiếp từ dự án CALO, tiếp tục phát triển hệ thống có khả năng hiểu câu lệnh tự nhiên và thực hiện hành động thay cho người dùng trên điện thoại di động.

Đến đầu năm 2010, Siri được phát hành dưới dạng một ứng dụng độc lập trên iOS App Store. Ứng dụng nhanh chóng thu hút sự chú ý vì cho phép người dùng tương tác bằng giọng nói để đặt lịch, trả lời câu hỏi, tìm kiếm thông tin và thực hiện nhiều tác vụ trực tuyến khác theo cách gần giống hội thoại tự nhiên.

Sau khi phát triển từ một startup công nghệ, Siri đã bước sang một giai đoạn hoàn toàn mới khi Apple chính thức mua lại Siri Inc. vào tháng 4/2010. Thương vụ này có giá trị ước tính khoảng 200 triệu USD và được thực hiện dưới thời Steve Jobs, người đã nhìn thấy tiềm năng của trợ lý ảo trong việc thay đổi cách người dùng tương tác với thiết bị di động.

Sau khi mua lại, Apple bắt đầu định hướng tích hợp Siri sâu vào hệ sinh thái iOS, biến nó từ một ứng dụng độc lập thành một phần cốt lõi của hệ điều hành iPhone.

Bước ngoặt lớn tiếp theo diễn ra vào tháng 10/2011 khi Apple chính thức giới thiệu Siri cùng với iPhone 4S. Đây là lần đầu tiên một trợ lý giọng nói được tích hợp trực tiếp và sâu vào hệ điều hành của một chiếc smartphone phổ biến toàn cầu.

Tháng 10/2011, Apple chính thức giới thiệu Siri cùng với iPhone 4S

Theo Apple và các tài liệu công bố sản phẩm, Siri ban đầu có khả năng thực hiện các tác vụ cơ bản như gọi điện, gửi tin nhắn, đặt lịch hẹn, thiết lập báo thức, tìm kiếm thông tin trên web và trả lời các câu hỏi bằng giọng nói theo dạng hội thoại tự nhiên.

Sự xuất hiện này đã giúp Siri trở thành một trong những trợ lý ảo đầu tiên được phổ biến rộng rãi trên thiết bị di động, mở ra kỷ nguyên mới cho tương tác bằng giọng nói.

TRỢ LÝ PHỦ KHẮP HỆ SINH THÁI APPLE

Trong giai đoạn 2012 - 2016, Apple liên tục mở rộng và cải tiến Siri để tăng tính hữu ích và khả năng tích hợp. Hệ thống được nâng cao độ chính xác, hỗ trợ thêm nhiều ngôn ngữ mới và cải thiện khả năng hiểu câu lệnh tự nhiên.

Đến năm 2014 với iOS 8, Apple giới thiệu tính năng “Hey Siri”, cho phép người dùng kích hoạt trợ lý bằng giọng nói mà không cần chạm vào thiết bị, đồng thời đưa Siri vào trạng thái luôn lắng nghe khi được cấp nguồn.

Năm 2016 đánh dấu một bước tiến quan trọng khi Apple mở Siri cho các ứng dụng bên thứ ba thông qua SiriKit, cho phép người dùng thực hiện các tác vụ như đặt xe, gửi tin nhắn hoặc tương tác với ứng dụng khác bằng giọng nói.

Từ năm 2017 - 2020, Siri tiếp tục được mở rộng mạnh mẽ sang toàn bộ hệ sinh thái Apple, không còn giới hạn trong iPhone. Trợ lý này xuất hiện trên iPad, Mac, Apple Watch, HomePod và hệ thống CarPlay trên ô tô, trở thành một lớp giao diện giọng nói thống nhất trên nhiều thiết bị.

Trong cùng giai đoạn này, Apple cũng cải thiện đáng kể chất lượng giọng nói của Siri bằng công nghệ học sâu, giúp giọng nói tự nhiên và mượt mà hơn so với các phiên bản đầu tiên.

Nhờ sự mở rộng này, Siri dần chuyển từ một trợ lý trên điện thoại thành một trợ lý hệ sinh thái, đóng vai trò kết nối người dùng với toàn bộ thiết bị Apple trong cuộc sống hàng ngày.

Từ năm 2021 - 2023, Siri bước vào giai đoạn được Apple định hướng lại theo hướng AI trên thiết bị và cá nhân hóa sâu hơn, trong bối cảnh toàn ngành công nghệ chuyển mạnh sang học sâu và mô hình ngôn ngữ lớn.

Apple tập trung cải thiện khả năng xử lý trực tiếp trên thiết bị nhằm tăng tốc độ phản hồi và bảo vệ quyền riêng tư người dùng. Siri bắt đầu có khả năng hiểu ngữ cảnh tốt hơn trong một số tác vụ hệ thống, đồng thời xử lý nhiều yêu cầu đơn giản mà không cần gửi dữ liệu lên máy chủ.

Giai đoạn này đánh dấu việc Apple âm thầm xây dựng nền tảng Apple Intelligence để chuẩn bị cho thế hệ trợ lý AI mới sau này, thay vì tạo ra một cuộc bùng nổ tính năng ngay lập tức như các đối thủ cạnh tranh.

Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn Siri bị đánh giá là phát triển chậm hơn so với các đối thủ như Google Assistant hay các mô hình hội thoại mới nổi. Apple chủ yếu cải tiến từng phần như khả năng nhận diện giọng nói chính xác hơn, xử lý tác vụ hệ thống ổn định hơn và mở rộng khả năng điều khiển thiết bị trong hệ sinh thái, thay vì thay đổi kiến trúc cốt lõi của Siri.

Điều này cho thấy Apple đang ưu tiên sự ổn định, bảo mật và tích hợp hệ sinh thái hơn là chạy đua tính năng AI đối thoại toàn diện trong giai đoạn 2021 – 2023.

BẮT KỊP HAY TRÌNH DIỄN

Sang giai đoạn 2024 – 2026, Siri bước vào một cuộc chuyển đổi mang tính kiến trúc khi Apple chính thức định vị lại toàn bộ hệ thống dưới tên gọi Apple Intelligence.

Sang giai đoạn 2024 – 2026, Siri bước vào một cuộc chuyển đổi mang tính kiến trúc khi Apple chính thức định vị lại toàn bộ hệ thống dưới tên gọi Apple Intelligence

Từ WWDC 2024, Apple đã giới thiệu định hướng đưa Siri trở thành một trợ lý có khả năng hiểu ngữ cảnh cá nhân sâu hơn, truy cập dữ liệu trong ứng dụng và thực hiện hành động phức tạp thay cho người dùng, thay vì chỉ trả lời câu hỏi đơn thuần.

Tuy nhiên, theo các báo cáo công nghệ, quá trình triển khai bị chậm hơn dự kiến do độ phức tạp của việc xây dựng hệ thống ngữ cảnh cá nhân hóa và tích hợp sâu vào toàn bộ hệ sinh thái iOS.

Đến WWDC 2026, Apple cuối cùng đã chính thức ra mắt Siri AI mới, đánh dấu cuộc đại tu lớn nhất kể từ khi Siri xuất hiện trên iPhone 4S năm 2011. Siri không còn chỉ là một trợ lý giọng nói thực hiện lệnh đơn giản mà được tái thiết kế thành một trợ lý AI hội thoại hiện đại có khả năng duy trì ngữ cảnh qua nhiều lượt trao đổi, hiểu nội dung đang hiển thị trên màn hình và chủ động hỗ trợ người dùng trong nhiều tình huống khác nhau.

Giao diện Siri cũng được thay đổi hoàn toàn. Hiệu ứng viền sáng bao quanh màn hình quen thuộc biến mất, thay vào đó Siri được tích hợp trực tiếp vào Dynamic Island trên iPhone.

Khi được kích hoạt, Siri xuất hiện dưới dạng hiệu ứng động trong Dynamic Island và mở rộng thành các thẻ kết quả theo phong cách giao diện Liquid Glass. Người dùng có thể vuốt để mở một cửa sổ hội thoại đầy đủ tương tự các ứng dụng chatbot hiện đại.

Trên Mac, Siri được tích hợp sâu với Spotlight và hoạt động trong một cửa sổ riêng, trong khi trên Vision Pro, Siri xuất hiện dưới dạng một đối tượng ba chiều trong không gian thực tế hỗn hợp.

Lần đầu tiên sau 15 năm tồn tại, Siri có ứng dụng độc lập trên iPhone, iPad và Mac. Ứng dụng này lưu toàn bộ lịch sử hội thoại, cho phép người dùng tiếp tục các cuộc trò chuyện trước đó, ghim những trao đổi quan trọng và đính kèm tài liệu hoặc hình ảnh vào câu hỏi.

Lần đầu tiên sau 15 năm tồn tại, Siri có ứng dụng độc lập trên các thiết bị thuộc hệ sinh thái Apple

Theo Apple, toàn bộ dữ liệu được đồng bộ hóa thông qua iCloud với cơ chế mã hóa đầu cuối và không thể bị truy cập bởi nhân viên Apple. Craig Federighi, Phó Chủ tịch Cấp cao phụ trách Kỹ thuật Phần mềm, nhấn mạnh rằng Siri AI được xây dựng với triết lý quyền riêng tư ở mọi bước.

Trong đó, các yêu cầu được xử lý trực tiếp trên thiết bị hoặc thông qua hệ thống Private Cloud Compute sử dụng hạ tầng máy chủ chạy chip Apple Silicon mà không lưu trữ dữ liệu người dùng.

Bên cạnh đó, hai tính năng được mong chờ nhất từ năm 2024 là On-Screen Awareness và Personal Context cũng chính thức xuất hiện.

On-Screen Awareness cho phép Siri hiểu nội dung đang hiển thị trên màn hình và hành động dựa trên ngữ cảnh đó. Ví dụ, khi người dùng đang xem một bài đăng mạng xã hội có chứa địa điểm, Siri có thể hiểu câu lệnh “chỉ đường đến đây” mà không cần nhập tên địa điểm cụ thể.

Personal Context cho phép Siri truy cập thông tin từ tin nhắn, email, ảnh, lịch và danh bạ để trả lời những câu hỏi mang tính cá nhân hóa cao, giúp cuộc hội thoại trở nên tự nhiên hơn và giảm nhu cầu lặp lại thông tin.

Ngoài ra, Siri AI còn được trang bị nhiều khả năng mới mang tính thực dụng hơn. Người dùng có thể điều chỉnh giọng nói Siri theo tốc độ, sắc thái biểu cảm hoặc vùng miền.

Tính năng Write with Siri hỗ trợ soạn thảo và chỉnh sửa văn bản ở bất kỳ nơi nào có thể nhập liệu, đồng thời học phong cách viết riêng của người dùng trong từng ngữ cảnh giao tiếp.

Siri cũng được tích hợp trực tiếp vào Camera để nhận diện hóa đơn, poster sự kiện hoặc các đối tượng trong thế giới thực nhằm thực hiện các hành động liên quan như chia hóa đơn hay tạo nhiều sự kiện lịch cùng lúc.

Đồng thời, AI của Apple được mở rộng sang các ứng dụng hệ thống như Safari, Messages, Calendar, Phone và Passwords, giúp người dùng thực hiện nhiều thao tác bằng ngôn ngữ tự nhiên thay vì phải thao tác thủ công như trước.