Số hóa ngành ngân hàng: Giám sát an toàn hệ thống và phòng ngừa rủi ro

Ngân hàng nỗ lực số hóa. ảnh: H.H.

87% người trưởng thành tại Việt Nam có tài khoản tại ngân hàng

Theo thông tin từ NHNN, đến nay có 87% người trưởng thành tại Việt Nam có tài khoản tại ngân hàng.

Ông Lê Hoàng Chính Quang - Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin cho biết, các nền tảng số đã được nâng cấp mạnh mẽ, bảo đảm vận hành thông suốt cho Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng với giá trị giao dịch lên tới 390 triệu tỷ đồng, tăng khoảng 55% so với năm 2024. Việc đầu tư bài bản vào nền tảng số đã giúp nhiều nghiệp vụ cơ bản của ngân hàng được số hóa hoàn toàn 100%; nhiều tổ chức tín dụng tại Việt Nam có tỷ lệ giao dịch thực hiện trên kênh số đạt trên 95%.

Theo ông Quang, ngành ngân hàng đã xây dựng được kho dữ liệu tập trung với quy mô khoảng 40 tỷ dòng dữ liệu, cùng kho dữ liệu thông tin tín dụng và nhiều cơ sở dữ liệu khác, phục vụ hiệu quả công tác điều hành vĩ mô, giám sát an toàn hệ thống và phòng ngừa rủi ro.

Việc triển khai Đề án 06 trong ngành ngân hàng cũng đạt được những kết quả đáng chú ý. Tính đến ngày 26/12/2025, toàn ngành đã có hơn 143 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 1,5 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức có tài khoản thanh toán được đối chiếu thông tin sinh trắc học thông qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID.

Bên cạnh đó, khoảng 22,14 triệu khách hàng cá nhân và 392 khách hàng tổ chức có ví điện tử đang hoạt động đã được thu thập, đối chiếu thông tin sinh trắc học với căn cước công dân gắn chip thông qua ứng dụng ví điện tử.

Trung tâm Thông tin tín dụng uốc gia (CIC) đã phối hợp với cơ quan C06 (Bộ Công an) hoàn thành 7 đợt đối chiếu, làm sạch dữ liệu khách hàng với khoảng 57 triệu lượt hồ sơ theo phương thức trực tiếp (offline).

Đồng thời, 96 tổ chức (gồm 57 tổ chức tín dụng và 39 tổ chức trung gian thanh toán) đã triển khai ứng dụng thẻ căn cước công dân gắn chip qua ứng dụng điện thoại; 63 tổ chức tín dụng triển khai qua thiết bị tại quầy; 7 tổ chức triển khai qua ứng dụng VNeID, trong đó có 21 đơn vị đã triển khai chính thức.

Năm 2026, NHNN định hướng tiếp tục triển khai các giải pháp đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu chuyên ngành, cải cách hành chính và dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và bảo đảm an ninh, an toàn trong hoạt động ngân hàng.

Đẩy mạnh chuyển đổi số và tái cơ cấu tổ chức tín dụng

Theo ông Lê Ngọc Lâm - Tổng Giám đốc BIDV, ngân hàng đã triển khai nhiều nền tảng văn phòng điện tử, giúp ngân hàng giảm thiểu chi phí và tối ưu hóa các quy trình làm việc. Tuy nhiên, theo ông Lâm, thực tế cho thấy các hệ thống cũ không thể đáp ứng nhu cầu phát triển mới, nên BIDV đã quyết định tự xây dựng nền tảng quản trị nội bộ toàn hàng, từ đó tạo ra một môi trường làm việc số hóa hoàn toàn, tiết kiệm hàng trăm tỷ đồng mỗi năm.

Nền tảng mới này giúp tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ và giảm thiểu chi phí cho ngân hàng, đồng thời giúp các nhân viên có thể làm việc 24/7 với tất cả dữ liệu và thông tin được tích hợp trên một hệ thống duy nhất.

“Lần đầu tiên tại BIDV, toàn bộ văn bản, công việc, kho tri thức và dữ liệu được trình duyệt, theo dõi, giám sát và tích hợp trên một nền tảng duy nhất. Tất cả các quy trình nghiệp vụ, từ chi nhánh đến cấp hội đồng quản trị đều được số hóa hoàn toàn, và có thể xử lý công việc 24/7 - mọi lúc, mọi nơi, trên mọi thiết bị; có thể đo lường, đánh giá tiến độ/chất lượng công việc. Nhờ đó, thời gian xử lý công việc giảm từ ngày xuống phút, thậm chí giây; tiết kiệm cho BIDV khoảng hơn 700 tỷ đồng mỗi năm, giảm mạnh chi phí in ấn, lưu trữ, di chuyển, thúc đẩy chuyển đổi văn phòng xanh không giấy tờ” - ông Lâm nhấn mạnh.

LPBank cũng nỗ lực triển khai chương trình chuyển đổi số mạnh mẽ trong năm 2025, với mục tiêu xây dựng nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI) hiện đại. Mô hình này không chỉ giúp ngân hàng cải thiện các hoạt động kinh doanh mà còn hỗ trợ việc nâng cao trải nghiệm khách hàng qua các ứng dụng trên nền tảng di động và chatbot.

Ông Lưu Danh Đức - Phó Tổng Giám đốc LPBank cho biết, việc tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) vào các hoạt động của ngân hàng sẽ tạo ra một môi trường làm việc hiệu quả hơn, tiết kiệm chi phí và thúc đẩy chuyển đổi số trong ngành ngân hàng.

Thống đốc Nguyễn Thị Hồng cho rằng, yêu cầu của năm 2026 sẽ cao hơn, đòi hỏi ngành ngân hàng phải tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao năng lực quản trị điều hành và thích ứng nhanh với những thay đổi của thị trường. Đặc biệt, các tổ chức tín dụng cần phải nỗ lực cải thiện quy trình hoạt động, đảm bảo khả năng cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Trong khi đó, ông Nguyễn Quốc Hùng - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng, cho rằng một trong những thách thức lớn mà ngành ngân hàng cần phải đối mặt là vấn đề rủi ro công nghệ, đặc biệt là khi các cuộc tấn công mạng và thủ đoạn tội phạm công nghệ cao ngày càng tinh vi. Điều này đòi hỏi ngành ngân hàng phải nâng cao khả năng bảo mật thông tin, triển khai các biện pháp kiểm soát an ninh chặt chẽ hơn và ứng dụng công nghệ tiên tiến để phòng ngừa rủi ro.

H.Hương