Sơ kết 1 năm sắp xếp Hệ thống Thi hành án dân sự: Không thể vận hành một mô hình mới bằng tư duy và cách làm cũ

Đây là nhấn mạnh của Thứ trưởng Mai Lương Khôi tại Hội nghị sơ kết 1 năm sắp xếp Hệ thống Thi hành án dân sự (THADS) nhằm đánh giá kết quả đạt được, nhận diện các khó khăn, tìm ra biện pháp tháo gỡ diễn ra vào chiều 5/6 .

Mô hình mới tập trung tăng cường nguồn lực

Báo cáo tại hội nghị cho biết, tính đến ngày 30/5/2026, Hệ thống THADS đã cơ bản kiện toàn xong đội ngũ lãnh đạo, quản lý và thực hiện 7.561 biên chế trên tổng số 8.375 biên chế được giao. Chất lượng đội ngũ công chức đã có những bước cải thiện rõ rệt thông qua việc rà soát và đánh giá theo tiêu chuẩn vị trí việc làm.

Cục Quản lý THADS đã tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành Luật THADS năm 2025, 03 Nghị định quy định chi tiết Luật THADS, 01 Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phục hồi, phá sản về thi hành quyết định tuyên bố doanh nghiệp, hợp tác xã phá sản và các Thông tư hướng dẫn thi hành Luật THADS.

Phó Cục trưởng Cục Quản lý THADS Phan Huy Hiếu

Đáng chú ý, nền tảng số trong lĩnh vực THADS đã được đưa vào vận hành trên toàn quốc từ ngày 20/01/2026 hỗ trợ thay thế từng bước hồ sơ giấy trong giải quyết thủ tục hành chính. Trung tâm điều hành thông minh (IOC) được khánh thành từ 02/4/2026, tạo nền tảng triển khai quản trị điều hành trên môi trường số. Cơ sở dữ liệu THADS đã được xây dựng, kết nối và chia sẻ với nhiều cơ sở dữ liệu của các bộ, ngành liên quan.

THADS tỉnh, thành phố đã theo dõi 100% bản án, quyết định có nội dung theo dõi, tương ứng với các chủ thể mới trong công tác thi hành án hành chính, đảm bảo công việc không bị gián đoạn, ảnh hưởng đến quyền lợi người phải được thi hành án.

Bà Trần Thị Phương Hoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý THADS báo cáo tại Hội nghị.

Tăng hiệu lực quản lý, thống nhất chỉ đạo, Thủ trưởng cơ quan THADS tỉnh, thành phố quản lý xuyên suốt, không qua trung gian; giúp việc tổ chức thi hành án nhanh chóng, thống nhất, giảm ủy thác nội bộ.

Mô hình tổ chức mới cũng tập trung tăng cường nguồn lực biên chế, nhân lực về một đầu mối cơ quan THADS tỉnh, giúp giảm chi phí vận hành, đầu tư cơ sở vật chất, phương tiện làm việc. Nâng cao chất lượng, hiệu quả chuyên môn toàn diện của THADS cấp tỉnh; tập trung nguồn lực cho THADS cấp tỉnh để quản lý tốt hơn, chuyên môn hóa cao hơn đội ngũ công chức.

Nhờ đó, kết quả công tác năm 2025 của Hệ thống THADS đã đạt và vượt chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao. Kết quả THADS 06 tháng đầu năm 2026 rất khả quan, dự đoán năm 2026 toàn Hệ thống THADS tiếp tục đạt và vượt chỉ tiêu, nhiệm vụ.

Từ 63 Cục THADS được tổ chức thành 34 THADS tỉnh, thành phố, 693 Chi cục cấp huyện thành 355 Phòng và các Phòng chuyên môn. Sau 01 năm triển khai hoạt động, mô hình cơ quan THADS 01 cấp ở địa phương được đánh giá “là phương án đổi mới mạnh mẽ, chưa từng có đối với Hệ thống THADS. Mô hình tổ chức này đã thể chế hóa, thực hiện nghiêm chủ trương của Đảng về sắp xếp tổ chức bộ máy tinh - gọn - mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; đổi mới đột phá về phương thức làm việc, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin”

Các ý kiến tại Hội nghị đều nhận định, sau một năm vận hành, bộ máy mới nhiều ưu điểm, nguồn lực được tập trung hơn, phối hợp liên ngành tốt hơn, chuyển đổi số mạnh mẽ hơn… Nhờ đó kết quả công tác THADS đạt và vượt chỉ tiêu. Tuy nhiên các ý kiến cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều tồn tại, khó khăn.

Quan tâm đánh giá thực tiễn hoạt động của mô hình Phòng THADS khu vực

Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Mai Lương Khôi chia sẻ khó khăn thách thức, đồng thời ghi nhận, biểu dương sự nỗ lực, tinh thần trách nhiệm cao và thành quả đạt được của hệ thống THADS trong gần 1 năm qua.

Đánh giá về mô hình THADS một cấp, Thứ trưởng Mai Lương Khôi khẳng định đây là hướng đi hoàn toàn đúng đắn, đáp ứng yêu cầu đổi mới tổ chức bộ máy theo chủ trương của Đảng và Nhà nước; bảo đảm tinh gọn, chuyên nghiệp, hiện đại, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực THADS. Mô hình mới đã góp phần tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo tập trung, thống nhất trên phạm vi toàn quốc, đồng thời từng bước khắc phục những tồn tại, hạn chế trước đây, nhất là trong công tác nghiệp vụ và quản lý tài chính.

Qua các báo cáo và ý kiến thảo luận tại hội nghị, Thứ trưởng cho rằng đến thời điểm này, những khó khăn, vướng mắc còn tồn tại chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện. Vì vậy, Thứ trưởng yêu cầu Cục Quản lý THADS tiếp tục rà soát, tổng hợp đầy đủ các báo cáo, kiến nghị từ địa phương; bám sát Đề án, các quy định của pháp luật và thực tiễn triển khai để đánh giá khách quan những kết quả đã đạt được, đồng thời nhận diện đúng những hạn chế, bất cập phát sinh.

Thứ trưởng Mai Lương Khôi phát biểu kết luận Hội nghị.

Theo Thứ trưởng, muốn thích ứng và phát huy hiệu quả của mô hình mới, trước hết phải đổi mới tư duy, nhận thức và phương thức quản lý, điều hành. Không thể vận hành một mô hình mới bằng tư duy và cách làm cũ.

Đặc biệt, trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu hiện đại hóa nền hành chính, việc ứng dụng công nghệ số, thúc đẩy chuyển đổi số phải trở thành yêu cầu bắt buộc trong mọi mặt công tác. “Nếu chuyển đổi số không mang lại hiệu quả thực chất thì đó là thất bại”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Từ thực tiễn triển khai mô hình mới, Thứ trưởng đề nghị toàn hệ thống tập trung đúc rút các bài học kinh nghiệm quan trọng trên các lĩnh vực: đánh giá vai trò của người đứng đầu; bài học về chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin; cơ chế phối hợp giữa các ngành; khai thác, sử dụng hiệu quả nguồn lực, cơ sở vật chất và các điều kiện bảo đảm cho hoạt động của hệ thống.

Thứ trưởng cũng yêu cầu tiếp tục rà soát toàn diện những vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành mô hình mới; phân loại rõ các khó khăn, bất cập thuộc về thể chế, tổ chức thực hiện hay điều kiện bảo đảm. Đối với những nội dung đã được luật hóa và hướng dẫn cụ thể nhưng vẫn phát sinh vướng mắc, cần chỉ rõ nguyên nhân để đề xuất giải pháp hoàn thiện. Trong đó, cần đặc biệt quan tâm đánh giá thực tiễn hoạt động của mô hình Phòng THADS khu vực nhằm kịp thời kiến nghị các điều chỉnh phù hợp.

Nhấn mạnh nhiệm vụ thời gian tới còn rất nặng nề, Thứ trưởng Mai Lương Khôi yêu cầu toàn hệ thống cần tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm từ nay đến hết năm 2027; tập trung xây dựng bộ máy tinh gọn, chuyên nghiệp, hiện đại, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; chủ động thích ứng với yêu cầu mới, góp phần phục vụ đắc lực sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới.

Ông Nguyễn Thắng Lợi, Cục trưởng Cục Quản lý THADS phát biểu tại Hội nghị.

Ông Nguyễn Văn Hòa, Trưởng THADS TP. Hồ Chí Minh: Cần có cơ chế đặc thù thu hút cán bộ cho vùng khó khăn

Với những đặc thù của TP Hồ Chí Minh, lượng việc lớn bằng 20%, lượng tiền bằng 40% giá trị thi hành của cả nước, trình độ Chấp hành viên không đồng đều trong khi địa bàn rộng, có nơi xa cách Trung tâm TP 160 km. Sau sắp xếp, hệ thống Thi hành án dân sự TP Hồ Chí Minh được tổ chức gồm 6 phòng chuyên môn và 19 phòng thi hành án khu vực. Trong khi khối lượng công việc tiếp tục tăng mạnh, thì biên chế lại giảm, nhiều vị trí lãnh đạo còn thiếu.

Với sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Tư pháp, Cục Quản lý THADS, Thành ủy, UBND Thành phố, đặc biệt trong việc xử lý các vụ án lớn, phức tạp; sự phát huy hiệu quả của Ban Chỉ đạo THADS các cấp và cơ chế phối hợp liên ngành. Thành phố cũng đã tập trung nguồn nhân lực; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm tra hồ sơ trực tuyến và thực hiện nhiều giải pháp khác để hoàn thành tốt các chỉ tiêu đề ra.

THADS TP. Hồ Chí Minh đề nghị Bộ tiếp tục quan tâm kiện toàn đội ngũ lãnh đạo cho THADS TP; nên trao quyền theo hướng linh hoạt hơn cho Lãnh đạo THADS TP. trong việc quyết định số lượng cấp Phó Phòng chuyên môn, đặc biệt cần có cơ chế đặc thù thu hút cán bộ cho vùng khó khăn.

Bà Nguyễn Thị Kim Yến, Trưởng THADS Phú Thọ: Đặc biệt quan tâm đến đời sống cán bộ, công chức

Để vận hành hiệu quả mô hình THADS 1 cấp, chúng tôi xác định phải biến thách thức thành cơ hội bằng những giải pháp đồng bộ và mang tính nền tảng. Trọng tâm trước hết là đổi mới tư duy quản trị, lấy hiệu quả công việc và sự hài lòng của người dân làm thước đo, đồng thời xác định yếu tố con người là then chốt quyết định thành công của mô hình.

Mỗi đồng chí lãnh đạo THADS tỉnh được phân công phụ trách địa bàn cụ thể, trực tiếp theo dõi, đôn đốc và tháo gỡ khó khăn cho các phòng khu vực. Bên cạnh đó, chúng tôi coi công tác phối hợp là giải pháp đột phá. THADS tỉnh đã chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ từ cấp tỉnh đến cấp xã với các cơ quan liên quan, trực tiếp hỗ trợ hiệu quả cho hoạt động xác minh điều kiện thi hành án, cưỡng chế và xử lý tài sản.

Một giải pháp quan trọng khác là đẩy mạnh chuyển đổi số để khắc phục những hạn chế về khoảng cách địa lý. Chúng tôi đặc biệt quan tâm đến đời sống công chức, người lao động trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy. Các chính sách hỗ trợ đi lại, bố trí nhà lưu trú, cải tạo cơ sở vật chất và chủ động tìm kiếm nguồn lực để bổ sung trụ sở làm việc đã giúp đội ngũ cán bộ yên tâm công tác, tạo nền tảng để tập trung hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Bà Trần Thị Thanh Tâm, Trưởng Phòng THADS khu vực 7, thành phố Hà Nội: Mô hình mới giúp tinh gọn bộ máy, giảm đầu mối trung gian

Qua thực tiễn vận hành, mô hình THADS khu vực có nhiều ưu điểm, nhất là chủ trương rõ ràng, sự chỉ đạo sát sao của Bộ Tư pháp, Cục Quản lý THADS, THADS thành phố Hà Nội và sự phối hợp của cấp ủy, chính quyền địa phương. Mô hình mới cũng giúp tinh gọn bộ máy, giảm đầu mối trung gian, tập trung nguồn lực về nhân sự, cơ sở vật chất, trang thiết bị và kinh phí.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay là địa bàn quản lý rộng, dân cư đông, khối lượng việc lớn và tính chất án phức tạp. Cùng với đó, việc sắp xếp lại tổ chức bộ máy, phân công nhiệm vụ cho cán bộ, chấp hành viên cũng phát sinh tâm tư về vị trí việc làm, chế độ chính sách. Cơ sở vật chất sau sáp nhập tuy đã được tận dụng nhưng vẫn cần thêm thời gian và nguồn lực để bố trí đồng bộ, ổn định. Công tác phối hợp liên ngành, việc chuyển giao tài liệu thi hành án trên môi trường số, xử lý vật chứng, tài sản sung công… cũng còn một số điểm nghẽn.

Từ thực tiễn đó, chúng tôi kiến nghị tiếp tục hoàn thiện các phân hệ trên nền tảng số; tháo gỡ vướng mắc trong xử lý vật chứng, tài sản sung công; đồng thời nghiên cứu số hóa toàn trình đối với nghiệp vụ kế toán thi hành án để giảm thời gian trình ký thủ công, hỗ trợ tốt hơn cho hoạt động thu, chi, nộp tiền thi hành án.

Khánh Hà - Phương Mai

Nguồn Pháp Luật VN: https://baophapluat.vn/so-ket-1-nam-sap-xep-he-thong-thi-hanh-an-dan-su-khong-the-van-hanh-mot-mo-hinh-moi-bang-tu-duy-va-cach-lam-cu.html