Số người siêu giàu tài sản trên 30 triệu USD tại Việt Nam đạt 1.233 người và tăng mạnh trong 5 năm tới

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng Đầu tư, Công ty CP Chứng Khoán An Bình.

Thị trường tài chính toàn cầu đang chứng kiến cuộc chuyển giao tài sản lớn nhất trong lịch sử hiện đại. Theo UBS, khoảng 83,5 nghìn tỷ USD sẽ được chuyển sang thế hệ kế cận trên toàn cầu trong hai thập kỷ tới. 

Riêng tại Mỹ, Cerulli Associates ước tính con số này lên tới gần 124 nghìn tỷ USD đến năm 2048. Điều đáng chú ý là thế hệ nhận tài sản không muốn quay lại với cách làm cũ khi báo cáo Thịnh vượng Thế giới 2025 của Capgemini cho thấy 81% người thừa kế dự định thay đổi đơn vị quản lý tài sản trong vòng một đến hai năm sau khi nhận thừa kế.

Tại Việt Nam, lớp doanh nhân lập nghiệp sau Đổi Mới, nay ở độ tuổi 55–70, đang bắt đầu trao lại gia sản cho thế hệ F2. Quy mô tài sản cũng tăng rất nhanh: theo Knight Frank, số người siêu giàu (tài sản ròng trên 30 triệu USD) tại Việt Nam đạt 1.233 người năm 2026 và dự báo tăng thêm 59% trong 5 năm tới, thuộc nhóm nhanh nhất thế giới. Thế hệ F2 được đào tạo bài bản, tiếp cận công nghệ sớm và mang đến ba sự thay đổi lớn.

Trong chương trình The Wealth Box Talk mới đây, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng Đầu tư, Công ty CP Chứng Khoán An Bình, cho rằng cuộc chuyển giao tài sản không chỉ là chia tài sản, mà là chuyển giao kỷ luật tài chính, khẩu vị rủi ro và cấu trúc quản trị.

Một nghiên cứu nổi tiếng của The Williams Group trên 3.250 gia đình cho thấy khoảng 70% gia sản bị mất ở thế hệ thứ hai và 90% ở thế hệ thứ ba. Trong khi đó, khảo sát của PwC cho thấy chỉ 36% doanh nghiệp gia đình Việt Nam có kế hoạch kế nghiệp chính thức. Vì vậy, vai trò của nhà tư vấn hôm nay là cầu nối, dung hòa giữa mong muốn an toàn vốn của cha mẹ và khát vọng tạo tác động của con cái.

Hiện nay, nền kinh tế Việt Nam vẫn đang tăng trưởng tích cực, và Việt Nam cũng đang bắt đầu bước vào cuộc chuyển giao tài sản giữa các thế hệ.  

Thứ nhất, quy mô nhà đầu tư tăng mạnh. Theo VSDC, đến hết tháng 9/2026, Việt Nam có hơn 14,08 triệu tài khoản chứng khoán, tương đương khoảng 14% dân số, trong đó 99,8% là nhà đầu tư cá nhân. Chỉ trong 9 tháng năm 2026 đã có thêm hơn 2,2 triệu tài khoản mở mới, riêng tháng 9 gần 245.000 tài khoản. Phần lớn là nhà đầu tư trẻ, quen giao dịch qua ứng dụng và đòi hỏi trải nghiệm số rất cao.

Thứ hai, tầng lớp giàu có tăng nhanh, tạo nhu cầu quản lý tài sản chuyên nghiệp. Các ngân hàng và công ty chứng khoán đều đang chuyển dịch mạnh sang mảng Wealth Management. Thế hệ F2 tiếp quản doanh nghiệp gia đình cũng mang theo tư duy quản trị hiện đại, coi trọng minh bạch và ESG. Từ Thông tư 96/2020, doanh nghiệp niêm yết đã phải công bố thông tin về tác động môi trường và xã hội.

Thứ ba, thị trường vừa bước sang giai đoạn mới. FTSE Russell chính thức nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026, với lộ trình phân bổ kéo dài đến năm 2027. Dòng vốn ngoại, đặc biệt từ các quỹ có tiêu chí ESG, sẽ buộc doanh nghiệp nâng chuẩn minh bạch và bền vững.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa Việt Nam với các quốc gia khác còn lớn. Tổng tài sản quản lý qua quỹ đầu tư tại Việt Nam mới khoảng 846.000 tỷ đồng, tương đương 6% GDP, trong khi Thái Lan trên 31%, Malaysia trên 56%, Hàn Quốc khoảng 84%. Phần lớn nhà đầu tư vẫn nghiêng về giao dịch ngắn hạn, sản phẩm ESG còn hạn chế. Đây chính là cơ hội cho các công ty chứng khoán và nhà tư vấn chuẩn bị từ hôm nay để nắm giữ thế hệ khách hàng tương lai.

Để bắt kịp xu hướng này, theo ông Minh, ngành quản lý tài sản cần tập trung chuyển đổi ở năm yếu tố.

Một là thước đo tư vấn, cần chuyển từ doanh số giao dịch, phí môi giới sang sự tăng trưởng bền vững của tài sản nhà đầu tư và mức độ hoàn thành mục tiêu tài chính của họ. Điều này đòi hỏi thay đổi cả cơ chế thu nhập lẫn văn hóa doanh nghiệp.

Hai là đa dạng hóa sản phẩm. Số quỹ mở đã tăng từ 34 lên 82 quỹ kể từ năm 2020, nhưng tổng tài sản quản lý qua quỹ mới khoảng 6% GDP, thấp xa so với khu vực. Thị trường cần thêm quỹ mở, ETF, quỹ hưu trí tự nguyện, trái phiếu xanh, cùng các công cụ giúp nhà đầu tư chủ động quản trị dòng tiền và chi phí vốn. 

Ba là công nghệ và dữ liệu. Với hơn 14 triệu tài khoản, chỉ có ứng dụng AI và dữ liệu lớn mới giúp cá nhân hóa dịch vụ ở quy mô rộng với chi phí hợp lý.

Bốn là năng lực tư vấn, đội ngũ chuyên viên cần chuyển từ khuyến nghị mã cổ phiếu sang hoạch định tài chính toàn diện, hiểu về kế hoạch thừa kế, ESG và kỹ năng lắng nghe khách hàng.

Năm là minh bạch và giáo dục, niềm tin là tài sản lớn nhất của ngành, phí phải rõ ràng, rủi ro phải được nói thẳng. Cùng với đó là nâng cao nhận thức đầu tư dài hạn, để người dân hiểu quản lý tài sản là kỷ luật nhiều năm, không phải cuộc chơi lướt sóng.

Về phía chính sách, tôi kỳ vọng khung pháp lý về quỹ đầu tư, chuẩn công bố thông tin ESG và bảo vệ nhà đầu tư tiếp tục được hoàn thiện.