'Số' và 'xanh' để nâng cao năng suất, gia tăng giá trị

Bên cạnh tăng quy mô, nhiều nhà máy tập trung vào số hóa và xanh hóa quy trình sản xuất

Nâng cao giá trị

Những chuyển động rõ nét nhất của quá trình số hóa sản xuất có thể thấy từ chính các doanh nghiệp đang hoạt động tại các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn. Tại Khu Công nghiệp Phong Điền - Viglacera, Công ty TNHH Công nghệ và Bảo hộ Kanglongda Việt Nam chuyên sản xuất găng tay bảo hộ lao động xuất khẩu đã chủ động đầu tư nâng cấp dây chuyền tự động hóa vào sản xuất. Với quy mô hơn 2.600 lao động và doanh thu khoảng 110 triệu USD, việc ứng dụng công nghệ hiện đại không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì năng lực cạnh tranh trên các thị trường khó tính như châu Mỹ, Nhật Bản..., mà còn từng bước chuẩn hóa quy trình sản xuất theo hướng thông minh.

Đại diện Công ty TNHH Công nghệ và Bảo hộ Kanglongda Việt Nam cho biết, thời gian tới, cùng với mở rộng quy mô sản xuất, đơn vị đẩy mạnh chuyển đổi số, tự động hóa nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và giảm chi phí. Đặc biệt, đơn vị còn chú trọng công tác đào tạo kỹ năng kỹ thuật và quản lý cho đội ngũ lao động địa phương, giúp họ thích ứng với môi trường sản xuất hiện đại.

Tương tự, Công ty cổ phần Chăn nuôi C.P Việt Nam - Chi nhánh nhà máy tại Huế cũng đang đầu tư nâng cấp dây chuyền chế biến, kiểm soát chặt chẽ quy trình chất lượng và an toàn thực phẩm. Với gần 1.000 lao động, việc số hóa quy trình giúp doanh nghiệp tăng khả năng truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thực tiễn cho thấy, tăng trưởng công nghiệp nếu chỉ dựa vào mở rộng quy mô sẽ khó tạo ra đột phá. Theo báo cáo của Sở Công Thương, sản lượng và kim ngạch xuất khẩu trên địa bàn những năm qua có tăng, nhưng chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) và giá trị gia tăng vẫn còn khiêm tốn so với mục tiêu. Điều này đặt ra yêu cầu chuyển dịch từ “tăng trưởng theo chiều rộng” sang “tăng trưởng theo chiều sâu”, trong đó số hóa quy trình sản xuất, đổi mới sáng tạo đóng vai trò then chốt.

Song hành với đó là xu thế phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và công nghiệp dựa trên tri thức. Với lợi thế là đô thị di sản, Huế có nhiều cơ hội thu hút các dự án công nghiệp sạch, công nghiệp văn hóa - sáng tạo, công nghiệp y sinh, công nghệ thông tin và dịch vụ công nghiệp tri thức... Đây là những lĩnh vực ít tác động đến môi trường nhưng tạo ra giá trị gia tăng cao và phù hợp với định hướng phát triển bền vững.

Công ty TNHH Công nghệ và Bảo hộ Kanglongda Việt Nam chú trọng cải tiến máy móc, số hóa vào các công đoạn sản xuất

Hình thành những mô hình “số” và “xanh”

Từ thực tiễn sản xuất, việc xây dựng lộ trình chuyển đổi số và sản xuất xanh đang dần được cụ thể hóa tại các khu, cụm công nghiệp. Tại các cụm công nghiệp như An Hòa, Thủy Phương, mục tiêu đến năm 2030 là có tối thiểu 30% doanh nghiệp ứng dụng các nền tảng quản trị thông minh như ERP, công nghệ IoT để giám sát tiêu thụ năng lượng, tối ưu hóa dây chuyền sản xuất, qua đó giảm chi phí vận hành từ 15 - 20%.

Điểm đáng chú ý là chuyển đổi số không dừng lại ở việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, mà đi sâu vào số hóa toàn bộ quy trình sản xuất, từ nguyên liệu đầu vào, vận hành dây chuyền đến kiểm soát chất lượng và phân phối sản phẩm. Khi dữ liệu được kết nối và xử lý theo thời gian thực, doanh nghiệp có thể chủ động điều chỉnh sản xuất, giảm tồn kho, tiết kiệm năng lượng và nâng cao độ chính xác trong từng công đoạn.

Cùng với số hóa, yếu tố “xanh” đang trở thành tiêu chí bắt buộc. Đề án thí điểm mô hình cụm công nghiệp sinh thái tại Thủy Phương hướng tới khuyến khích doanh nghiệp sử dụng năng lượng tái tạo, như điện mặt trời mái nhà, tái sử dụng nước, tận dụng và tuần hoàn phụ phẩm sản xuất. Việc đạt các chứng chỉ môi trường như ISO 14001 hay các tiêu chuẩn công trình xanh không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ quy định mà còn là “tấm vé” để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong bối cảnh Việt Nam cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, các tiêu chuẩn về môi trường, phát thải carbon, truy xuất nguồn gốc ngày càng trở nên khắt khe. Nếu không chủ động chuyển đổi, doanh nghiệp sẽ đối mặt với nguy cơ mất lợi thế cạnh tranh, nhất là trong lĩnh vực xuất khẩu.

Để số hóa và xanh hóa thực sự trở thành động lực phát triển, nguồn nhân lực được đặt ở vị trí trung tâm. Cuộc cách mạng công nghiệp mới đòi hỏi người lao động không chỉ có tay nghề mà còn phải làm chủ công nghệ, vận hành hệ thống tự động hóa, tham gia vào quá trình chuyển giao và đổi mới sáng tạo. Để đáp ứng yêu cầu này, thành phố Huế đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng tỷ lệ lao động công nghiệp qua đào tạo lên khoảng 75 - 80%; tối thiểu 40 - 50% doanh nghiệp công nghiệp sẽ áp dụng các giải pháp tự động hóa, số hóa quản trị đến sản xuất thông minh.

Bên cạnh đó, việc hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp công nghiệp đóng vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp - cơ sở đào tạo - viện nghiên cứu. Sự liên kết này, đặc biệt với hệ thống đại học và nghiên cứu tại Huế, sẽ giúp thúc đẩy chuyển giao công nghệ, phát triển công nghiệp hỗ trợ và từng bước nâng cấp chuỗi giá trị sản xuất nội vùng.

Việc chuyển dịch từ “chiều rộng” sang “chiều sâu” thông qua hai trụ cột “số” và “xanh” trong quá trình điều hành sản xuất sẽ là nền tảng để công nghiệp Huế nâng cao năng suất, gia tăng giá trị; đồng thời, đảm bảo hài hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.