Sở Xây dựng Hà Nội phản hồi đề xuất bỏ làn dừng khẩn cấp trên Vành đai 3

Để đánh giá phương án này, Sở đã phối hợp Phòng CSGT Công an Hà Nội, Trung tâm Nghiên cứu viễn thông - tín hiệu - điện thuộc Đại học Giao thông vận tải… rà soát hiện trạng, tình hình giao thông trên tuyến.

Theo Sở Xây dựng, VĐ3 trên cao đoạn từ cầu Thanh Trì đến cầu Thăng Long được đầu tư theo tiêu chuẩn đường cao tốc đô thị, quy mô 4 làn xe chạy, tốc độ thiết kế 100km/h. Hiện đoạn từ cầu Thanh Trì đến nút giao Mai Dịch và từ Công viên Hòa Bình đến cầu Thăng Long có tốc độ khai thác 80km/h; đoạn từ nút giao Mai Dịch đến Công viên Hòa Bình 100km/h.

Tuyến gồm 2 cầu cạn bê tông cốt thép chạy song song, cách nhau 0,5m để bố trí hệ thống chiếu sáng. Mỗi cầu phục vụ 1 chiều lưu thông, gồm 2 làn xe chạy và 1 làn dừng khẩn cấp. Ở các đoạn thông thường, mặt đường mỗi chiều rộng 10,75m, gồm 2 làn ô tô rộng 3,75m/làn, 1 làn dừng khẩn cấp rộng 2,5m và dải an toàn sát dải phân cách giữa rộng 0,75m.

Tại một số nút giao có lối lên xuống, bề rộng mặt đường thay đổi. Như tại nút giao Khuất Duy Tiến - Trần Duy Hưng, mặt đường mỗi chiều rộng 9m, gồm 2 làn xe rộng 3,75m/làn và dải an toàn mỗi bên rộng 0,75m, không có làn dừng khẩn cấp.

Đối chiếu với Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đường bộ cao tốc QCVN 117, Sở Xây dựng cho biết, chiều rộng làn xe chạy tối thiểu phải đạt 3,75m với đường có tốc độ thiết kế 100 - 120km/h và 3,5m với đường có tốc độ thiết kế 80km/h, gồm các đoạn được thiết kế với tốc độ 60km/h.

Quy chuẩn QCVN 07-4:2023/BXD về công trình giao thông đô thị cũng quy định kích thước tối thiểu của mặt cắt ngang đường đô thị. Đối chiếu các quy chuẩn hiện hành, ngay cả khi giảm tốc độ khai thác xuống 60km/h, thậm chí 50km/h, chiều rộng tối thiểu của 1 làn ô tô vẫn là 3,5m, dải an toàn tối thiểu 0,25m.

Tại VĐ3, nếu bố trí 3 làn xe chạy mỗi chiều và bỏ làn dừng khẩn cấp, sẽ có làn ô tô chỉ rộng 3 - 3,25m, đồng thời phải thu hẹp dải an toàn xuống dưới 0,5m; không đáp ứng các quy chuẩn thiết kế đường ô tô hiện hành.

Theo Luật Tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, việc áp dụng quy chuẩn kỹ thuật là bắt buộc, nên phương án chia lại thành 3 làn ô tô/chiều và bỏ làn dừng khẩn cấp “không phù hợp với các quy định, không khả thi”.

Ngoài vấn đề chiều rộng, Sở cho rằng đặc điểm của tuyến đường trên cao khiến việc bỏ làn dừng khẩn cấp phát sinh nhiều bất cập. Khi xảy ra sự cố, các xe phía sau không thể chuyển ngay sang tuyến đường khác để tránh ùn tắc.

Nếu không còn làn dừng khẩn cấp, nếu xảy ra 1 vụ va chạm, tai nạn hoặc xe bị chết máy, nổ lốp… sẽ chiếm dụng 1 làn xe chạy, tạo “nút thắt” tại vị trí xảy ra sự cố. Khi dòng xe ùn ứ, xe cứu hỏa, cứu thương và cứu hộ cũng khó tiếp cận hiện trường, khiến thời gian xử lý và ùn tắc kéo dài.

Tại một số vị trí như nút giao Thanh Xuân, Trung Hòa, đường dẫn lên cầu Thăng Long, mặt đường mỗi chiều thu hẹp còn 9m, không có làn dừng khẩn cấp. Nếu các đoạn khác được chia thành 3 làn xe, dòng phương tiện đến những vị trí này phải chuyển xuống 2 làn, tạo thêm các “điểm nghẽn”.

Theo Sở Xây dựng, VĐ3 trên cao thường xuyên có 100.000 đến hơn 120.000 lượt xe/ngày đêm, cao gấp 6 - 8 lần công suất thiết kế ban đầu (khoảng 15.000 - 16.000 lượt xe/ngày đêm). Lưu lượng vượt thiết kế là nguyên nhân chính gây ùn tắc trên tuyến.

Ùn ứ thường xảy ra vào giờ cao điểm, từ 7h - 9h, 17h - 19h30, có xu hướng kéo dài cả ngày, nhất là cuối tuần, lễ, Tết hoặc khi trời mưa. Tình trạng nghiêm trọng nhất tập trung tại các lối lên xuống ở nút giao Pháp Vân - Cầu Giẽ, Nguyễn Trãi - Khuất Duy Tiến, Big C Thăng Long - Trần Duy Hưng, đoạn thắt dòng qua cầu Thanh Trì.

Để giảm ùn tắc, Sở Xây dựng cho biết, thời gian tới sẽ ứng dụng giao thông thông minh, lắp hệ thống biển báo điện tử VMS trên VĐ3 trên cao. Hệ thống nhằm cảnh báo, hướng dẫn phương tiện thay đổi lộ trình, đồng thời cho phép xe đi vào làn dừng khẩn cấp khi xảy ra ùn tắc. Theo phương án này, làn dừng khẩn cấp vẫn được giữ lại, việc cho xe sử dụng làn được điều tiết theo tình hình giao thông.

Về lâu dài, Sở sẽ xây dựng phương án điều tiết xe tải khi VĐ3,5 và VĐ4 hoàn thành để giảm lưu lượng trên VĐ3 trên cao. TP đồng thời đẩy nhanh tiến độ các cầu qua sông Hồng như Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi, Thượng Cát nhằm tăng khả năng kết nối giao thông.