Sỏi thận lớn nhưng chưa gây đau, có cần phẫu thuật?

Mẹ tôi bị sỏi thận kích thước lớn nhưng không gây đau nhiều nên rất ngại phẫu thuật. Nếu sỏi thận mà không can thiệp, chỉ điều trị nội khoa thì có nguy cơ biến chứng gì, thưa bác sĩ? (Kỳ San, 40 tuổi, ngụ TP.HCM)

Trả lời

Sỏi thận là bệnh lý có thể diễn tiến âm thầm trong thời gian dài, đặc biệt ở những trường hợp sỏi lớn nhưng chưa gây đau rõ rệt. Chính điều này khiến không ít người bệnh chủ quan, trì hoãn điều trị dù đã được chẩn đoán.

Tuy nhiên, việc chần chừ trong những trường hợp này có thể dẫn đến hàng loạt biến chứng nguy hiểm, trong đó có ứ nước thận, nhiễm trùng nặng và thậm chí nhiễm khuẩn huyết.

Trong thực tế lâm sàng, không ít bệnh nhân khi phát hiện sỏi thận kích thước lớn, đặc biệt là sỏi san hô, lại lựa chọn theo dõi thay vì can thiệp. Nguyên nhân thường đến từ việc triệu chứng ban đầu không rõ ràng, không gây đau nhiều, khiến người bệnh cảm thấy tình trạng chưa nghiêm trọng.

Cạnh đó, tâm lý e ngại phẫu thuật hoặc tin vào các phương pháp “làm tan sỏi” được quảng cáo trên mạng cũng góp phần làm chậm trễ điều trị.

Bệnh nhân phẫu thuật sỏi thận tại Bệnh viện An Bình. Ảnh: BVCC

Sỏi thận lớn không chỉ gây đau mà còn có thể âm thầm gây tắc nghẽn đường tiểu. Khi dòng chảy của nước tiểu bị cản trở, áp lực trong hệ thống thận tăng lên, dẫn đến tình trạng ứ nước thận. Điều đáng lo ngại là quá trình này có thể diễn ra từ từ, không gây triệu chứng rầm rộ, khiến người bệnh không nhận ra cho đến khi chức năng thận đã bị ảnh hưởng đáng kể.

Ứ nước thận kéo dài không chỉ làm suy giảm chức năng lọc của thận mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Môi trường nước tiểu ứ đọng trở thành nơi vi khuẩn dễ dàng sinh sôi, dẫn đến nhiễm trùng đường tiết niệu. Ban đầu, người bệnh có thể chỉ gặp các triệu chứng nhẹ như tiểu buốt, tiểu rắt hoặc sốt nhẹ.

Tuy nhiên, nếu không được điều trị kịp thời, vi khuẩn có thể lan ngược lên thận, gây viêm thận – bể thận cấp. Nguy hiểm hơn, trong một số trường hợp, vi khuẩn từ ổ nhiễm trùng có thể xâm nhập vào máu, gây ra tình trạng nhiễm khuẩn huyết. Đây là một biến chứng nặng, tiến triển nhanh và có thể đe dọa tính mạng, đặc biệt ở người lớn tuổi hoặc những người có bệnh nền như đái tháo đường, tăng huyết áp.

Khi đã xảy ra nhiễm khuẩn huyết, việc điều trị trở nên phức tạp hơn nhiều, đòi hỏi can thiệp tích cực và kéo dài thời gian nằm viện.

Không phải tất cả các trường hợp sỏi thận đều cần can thiệp ngay. Với những viên sỏi nhỏ, không gây tắc nghẽn hay nhiễm trùng, người bệnh có thể được theo dõi và điều trị nội khoa. Tuy nhiên, với những trường hợp sỏi lớn, đặc biệt là sỏi san hô hoặc sỏi đã gây ứ nước, nhiễm trùng, việc trì hoãn điều trị là không nên.

Điều trị đúng thời điểm không chỉ giúp loại bỏ sỏi mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn chức năng thận. Khi thận bị tổn thương kéo dài do ứ nước hoặc nhiễm trùng, khả năng hồi phục có thể bị hạn chế, thậm chí dẫn đến suy thận không hồi phục. Đây là hậu quả nặng nề mà nhiều người bệnh chỉ nhận ra khi đã ở giai đoạn muộn.

ThS.BS TRẦN QUỐC PHONG, Trưởng đơn vị Tiết niệu, Bệnh viện An Bình