Sớm bàn giao Hà Nội làm cơ quan chủ quản đầu tư dự án đường sắt quốc gia

Thống nhất giao Hà Nội làm cơ quan chủ quản đầu tư dự án

Tại cuộc họp, lãnh đạo Vụ Kế hoạch - Tài chính Bộ Xây dựng cho biết, ngày 21/7/2026, Đảng ủy Chính phủ đã có Công văn số 1053-CV/ĐU, thống nhất giao UBND TP Hà Nội làm cơ quan chủ quản đầu tư 2 dự án đường sắt quốc gia trên địa bàn thành phố.

Cụ thể, Dự án đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn, có điểm đầu tại Tổ hợp ga Ngọc Hồi, điểm cuối tại ga Kim Sơn, đi qua địa phận TP Hà Nội, tỉnh Bắc Ninh và tỉnh Hưng Yên. Tổng chiều dài tuyến chính dài khoảng 31,3 km và tuyến nhánh dài khoảng 10,3km. Giai đoạn 1 xây dựng theo tiêu chuẩn đường đôi (1 đường sắt khổ 1.435mm, 1 đường sắt khổ 1.000mm); sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 25.675 tỷ đồng.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh và Chủ tịch Ủy ban nhân dân TP Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp.

Hiện Ban QLDA đường sắt đã hoàn thành báo cáo đầu kỳ, đang hoàn thiện báo cáo giữa kỳ của Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Bộ Xây dựng đã tổng hợp nguồn vốn đầu tư dự án vào trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 gửi Bộ Tài chính, kinh phí dự kiến 20.562 tỷ đồng. Tuy nhiên, do nguồn vốn trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026-2030 bố trí cho Bộ Xây dựng hạn chế nên trước mắt chỉ bố trí khoảng 10 tỷ đồng để chuẩn bị đầu tư.

Dự án xây dựng đoạn đường sắt cải dịch từ ga Phú Xuyên đến ga Ngọc Hồi, xây dựng mới ga Thường Tín và Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia. Dự án có điểm đầu tại Tổ hợp ga Ngọc Hồi; điểm cuối tại ga Phú Xuyên mới, tuyến thuộc địa phận TP Hà Nội.

Dự án có tổng chiều dài khoảng 26,5km, xây dựng theo tiêu chuẩn đường đơn, khổ 1000mm, 2 ga (Thường Tín mới và Phú Xuyên mới), 1 xí nghiệp toa xe hàng, 1 xí nghiệp đầu máy và Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia - OCC (di dời từ ga Hà Nội) đặt tại ga Thường Tín mới; sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 11.523 tỷ đồng.

Dự án đã có trong quy hoạch, chưa thực hiện chuẩn bị đầu tư. Bộ Xây dựng đã tổng hợp nguồn vốn đầu tư dự án vào trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 gửi Bộ Tài chính. Tuy nhiên, do nguồn vốn trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 bố trí cho Bộ Xây dựng hạn chế nên trước mắt chỉ bố trí 10 tỷ đồng để chuẩn bị đầu tư.

Đây là hai dự án nhằm xây dựng cơ sở hạ tầng, kĩ thuật để có thể di dời hoạt động chạy tàu, vận tải đường sắt quốc gia khổ 1.000mm từ ga Hà Nội - Ngọc Hồi về khu vực Ngọc Hồi, Thường Tín; đồng thời kết nối vận tải với các tuyến đường sắt phía Bắc qua tuyến vành đai Ngọc Hồi - Kim Sơn. Qua đó tạo thuận lợi về mặt bằng triển khai thi công Dự án Trục không gian quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị (Dự án).

Phó chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn làm rõ tính cấp thiết việc di dời đoạn tuyến ga Hà Nội - Ngọc Hồi.

Phó chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết thêm, Hà Nội đang tiến hành cải tạo, mở rộng quốc lộ 1, tính từ khu vực đầu đường Trần Phú đến Phú Xuyên, mở rộng mặt cắt ngang 90m. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước giao nhiệm vụ, tiến độ phải hoàn thành vào tháng 7/2027.

Tuy nhiên, nếu không di dời đường sắt quốc gia khổ 1.000mm hiện nay đang sát quốc lộ 1A, sẽ không hoàn thành được Dự án. Đây là nhiệm vụ cấp bách.

Theo quy hoạch mạng lưới đường sắt, ga hành khách đường sắt quốc gia được đặt tại tổ hợp Ngọc Hồi. Đây cũng là đầu mối "hội tụ" 3 tuyến đường sắt đô thị, trong đó tuyến số 1 Yên Viên - Ngọc Hồi, tuyến số 6 Văn Điển - Bắc Hồng…

Tại các cuộc làm việc giữa Hà Nội và Bộ Xây dựng trước đây đã thống nhất, đoạn Yên Viên - ga Hà Nội sẽ bàn giao ngay để Hà Nội tiến hành phục hồi cầu Long Biên và 131 vòm cầu dẫn phía Nam cầu Long Biên.

Còn đoạn từ ga Hà Nội về Ngọc Hồi cần xử lý ngay, vì vậy chuyển hướng khai thác chạy tàu theo tuyến vành đai phía Tây.

Với tiến độ cấp bách hiện nay, yêu cầu đặt ra là phải tiến hành cải dịch ngay đoạn đường sắt Phú Xuyên - Ngọc Hồi. Cùng đó, chuyển ngay các hạ tầng kĩ thuật khác như OCC về khu vực đã xác định để có thể tiến hành di dời đoạn tuyến ga Hà Nội - Ngọc Hồi.

Tại cuộc làm việc, ý kiến của các cục, vụ Bộ Xây dựng, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam đều nhất trí tạo điều kiện để Hà Nội hoàn thành Dự án mở rộng quốc lộ 1. Tuy nhiên, để tránh đứt gãy chuỗi vận tải đường sắt quốc gia, việc di dời chỉ được triển khai sau khi đã hoàn thành đầu tư các dự án đường sắt trên theo chỉ đạo của Đảng ủy Chính phủ tại Công văn số 1053-CV/ĐU và theo quy hoạch.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy thống nhất sớm bàn giao dự án, tuy nhiên việc triển khai phải đảm bảo theo quy hoạch.

Trong đó, cần di dời hạ tầng kĩ thuật khu vực ga Hà Nội về Ngọc Hồi, phục vụ hoạt động tổ chức chạy tàu, vận tải hành khách; khu ga Giáp Bát về Thường Tín phục vụ hoạt động vận tải hàng hóa.

Đồng thời thực hiện nâng cấp, cải tạo khu ga Gia Lâm, tuyến vành đai Bắc Hồng - Văn Điển để phục vụ chạy tàu các tuyến phía Bắc, kết nối về phía Nam khi ngừng chạy tàu quốc gia từ ga Gia Lâm - ga Hà Nội - Ngọc Hồi.

Thống nhất cần sớm triển khai bàn giao, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy cho rằng, các dự án cần thực hiện theo quy hoạch, xác định ga Ngọc Hồi là ga hành khách, ga Thường Tín là ga hàng hóa; đầu tư xây dựng OCC, nhà ga, depot, đường sắt trong ga... Tiến hành cải dịch đoạn đường sắt khổ 1.000mm Phú Xuyên - Ngọc Hồi.

Các đơn vị đầu mối chủ trì Bộ Xây dựng cần phối hợp chặt chẽ với Hà Nội bàn cụ thể về quy mô, triển khai thực hiện theo đúng tiến độ các văn bản hai bên đã thống nhất.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu sớm hoàn thành thiết kế khu ga Ngọc Hồi, để triển khai thi công các hạng mục hạ tầng kỹ thuật.

Khẩn trương thi công, hoàn thành hạ tầng kỹ thuật chạy tàu ga Ngọc Hồi, Thường Tín

Nhấn mạnh tính quan trọng, cấp bách việc bàn giao, triển khai các dự án giao Hà Nội làm cơ quan chủ quản, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng giao Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) phối hợp chặt chẽ với các cục, vụ Bộ Xây dựng để tiếp nhận các hồ sơ dự án, tham mưu lãnh đạo thành phố để có thể khởi công dịp lễ Quốc khánh 2/9.

Để thi công dự án mở rộng quốc lộ 1, nhất thiết di dời đường sắt khổ 1.000mm ga Hà Nội - Ngọc Hồi, như vậy chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến hoạt động vận tải đường sắt cũng như hoạt động SXKD của Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam. Thời gian qua, đặc biệt ghi nhận ngành đường sắt đã có nhiều đổi mới, thay đổi hẳn hình ảnh đường sắt Việt Nam, rất nhiều dịch vụ mới, mặc dù đầu tư Nhà nước cho ngành không nhiều, qua đó đóng góp vào sự phát triển của thành phố.

Tuy nhiên, để phục vụ thi công tuyến quốc lộ, buộc phải di chuyển đoạn tuyến ga Hà Nội - Ngọc Hồi. Nhưng trước đó phải hoàn thành các hạ tầng kỹ thuật khu ga Hà Nội, nhất là OCC, khu đầu máy, toa xe.

"Hiện, khu ga Ngọc Hồi - khu ga đường sắt quốc gia chưa có thiết kế. Vì vậy, về phía Hà Nội sẽ phải sớm có thiết kế tổng thể khu ga này, trong đó tách ra phần hạ tầng, kỹ thuật để phục vụ vận hành các tuyến đường sắt quốc gia hiện nay và phải triển khai thi công ngay.

Đồng thời, tiến hành thi công song trùng đoạn cải dịch Phú Xuyên - Ngọc Hồi, để hoàn thành đồng bộ các hạ tầng kĩ thuật để có thể chuyển tổ chức chạy tàu, vận tải đoạn ga Hà Nội - Ngọc Hồi về ga Ngọc Hồi. Việc triển khai thực hiện theo Luật Thủ đô và lệnh khẩn cấp", Chủ tịch Hà Nội chỉ đạo.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh chỉ đạo các cục, vụ khẩn trương bàn giao hồ sơ dự án, đánh giá các tác động, đảm bảo khi triển khai không làm đứt gãy chuỗi vận tải đường sắt quốc gia.

Kết luận cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh yêu cầu Cục Đường sắt Việt Nam, Vụ Kế hoạch - Tài chính, Ban QLDA đường sắt, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam hoàn thiện tất cả các thủ tục, hồ sơ để bàn giao TP Hà Nội tiếp nhận đối với các tuyến Ngọc Hồi - Kim Sơn, Hà Nội - Phú Xuyên, Hà Nội - Gia Lâm, Ngọc Hồi - Bắc Hồng, xong trước ngày 21/8/2026.

Vụ Kế hoạch - Tài chính, Cục Đường sắt Việt Nam phối hợp với các đơn vị của TP Hà Nội xác định vị trí, quy mô của nhà ga Ngọc Hồi trên cơ sở quy hoạch chi tiết 1/500. Đặc biệt lưu ý công trình trung tâm OCC, phục vụ điều hành chạy tàu, để khi ngừng chạy tàu ga Hà Nội - Ngọc Hồi sẽ không bị đứt gãy vận tải.

Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng chủ trì, Cục Đường sắt Việt Nam phối hợp, triển khai sớm công tác thẩm định hồ sơ, thiết kế khi các đơn vị liên quan gửi xin ý kiến.

Đồng thời, Cục Đường sắt Việt Nam phối hợp với các cơ quan đánh giá sự phù hợp của dự án đối với các quy định pháp luật đường sắt, đặc biệt bảo đảm an toàn trong quá trình khai thác. Phối hợp với Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam, các cơ quan TP Hà Nội đánh giá các tác động trong quá trình triển khai dự án, nhất là đối với các hoạt động sản xuất kinh doanh của tập đoàn.

Vụ Khoa học Công nghệ, Môi trường và Vật liệu xây dựng chủ trì phối hợp với các cơ quan đơn vị liên quan tham mưu góp ý về công nghệ, tiêu chuẩn kỹ thuật đối với các dự án, đảm bảo đồng bộ, kết nối hiệu quả với các tuyến đường sắt quốc gia trong khu vực Hà Nội.

Vụ Vận tải và An toàn giao thông chủ trì, phối hợp với Cục Đường sắt Việt Nam, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam và các đơn vị liên quan tham mưu, đánh giá phương án tổ chức vận tải trong quá trình triển khai xây dựng và sau khi hoàn thành các dự án, bảo đảm không đứt gãy chuỗi vận tải đường sắt quốc gia trên địa bàn thành phố Hà Nội và không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của tập đoàn; bảo đảm an toàn vận hành.

"Về phía Hà Nội, đề nghị thành phố cử đầu mối để thực hiện tiếp nhận các hồ sơ, các tài liệu liên quan đến các dự án, các tuyến đường sắt quốc gia. Về tổ chức thực hiện, cần triển khai ngay các bước chuẩn bị các nội dung sau bàn giao, để tiến hành khởi công, thi công xây dựng theo đúng các cái quy định pháp luật", Bộ trưởng Trần Hồng Minh đề nghị.