Sớm giải cơn khát nguồn nước tưới tiêu

Tuyến kênh mương thuộc dự án hồ Lộc Đại đang thực hiện nhưng ngắt đoạn.

Thiếu hụt nguồn nước tưới tiêu

Đi dọc các tuyến đường bê-tông theo hướng dự án hồ Lộc Đại (xã Quế Sơn Trung, TP Đà Nẵng), nhiều cánh đồng lúa chuyển màu vàng, thậm chí người dân không canh tác. Gần về phía dự án hồ, tình hình canh tác của người dân càng khó khăn. Hệ thống tươi tiêu trên các kênh mương gần như không được đảm bảo.

Theo chính quyền địa phương xã Quế Sơn Trung, cử tri các xã cũ của huyện Quế Sơn cũ như Quế Thuận, Quế Châu, Quế Mỹ… từng nhiều lần kiến nghị hệ thống tưới tiêu như lênh mương và hồ nước nhằm đảm bảo nguồn nước cho sản xuất nông nghiệp. Chưa kể, một số xã trong quá trình xây dựng nông thôn mới cần đầu tư thủy lợi để đảm bảo tiêu chí. Riêng địa bàn xã Quế Sơn Trung hiện có khoảng 66,6ha đất sản xuất nông nghiệp cần được đảm bảo nguồn nước tưới tiêu.

Thực tế, địa bàn các xã đã được đầu tư hệ thống kênh mương đường dẫn và hồ chứa nước Lộc Đại. Công trình được khởi công vào năm 2018 với tổng mức đầu tư hơn 291 tỷ đồng. Khi hoàn thành sẽ đảm bảo cung cấp nước tưới cho 500ha đất canh tác; trong đó 350ha lúa 2 vụ, 150ha đất màu; đồng thời góp phần ngăn chặn lũ quét ở thượng nguồn, cắt lũ, giảm nhẹ ngập lụt hạ lưu.

Điều đáng nói là trong khi người dân tiếp tục mòn mỏi chờ đợi nước để phục vụ sản xuất thì công trình hồ chứa nước Lộc Đại lại "đứng bánh" nhiều năm. Công trình còn tạo bức xúc trong dư luận vì tiến độ thực hiện quá chậm. Vướng mắc lớn nhất của dự án liên quan đến nguồn vật liệu đất đắp, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) và năng lực thi công, tổ chức thực hiện của các đơn vị có liên quan.

Tháo gỡ khó khăn, "hóa giải" hệ thống thủy lợi

Ghi nhận thực tế, dự án hệ thống kênh mương đường dẫn và hồ chứa nước Lộc Đại vẫn còn ngổn ngang, nhiều hạng mục chưa được khởi động thi công trở lại. Riêng hệ thống kênh mương đường dẫn đang được Công ty Cổ phần xây dựng Phú Hòa triển khai thi công với khoảng 10 công nhân và 2 máy đào cùng một số thiết bị. Tuy nhiên, đơn vị chỉ thực hiện được hơn 1km kênh mương nhưng đứt đoạn do mặt bằng không liền mạch; thời tiết bắt đầu có mưa dông vào buổi chiều nên việc triển khai thi công trở nên phức tạp do địa hình đồi núi.

Theo báo cáo của Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố, dự án có tổng diện tích thu hồi thực hiện là 66,91 ha. Trong đó, diện tích đã thực hiện thu hồi đất, bàn giao mặt bằng 62,73 ha. Để giải quyết điểm nghẽn của dự án liên quan đến nguồn vật liệu đất đắp, 2 mỏ đất Nổng Trọc và Hố Thác đang được đơn vị GPMB tập trung nguồn lực để phối hợp với địa phương thực hiện. Cụ thể, Chi nhánh khu vực 14 đã chủ động phối hợp với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng, công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật Đà Nẵng lập dự thảo, ký kết hợp đồng để thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng đối với 4,18ha còn lại và 2 mỏ đất nêu trên; phối hợp UBND xã Quế Sơn Trung tập trung triển khai một số nhiệm vụ đối với mỏ đất Nổng Trọc. Các địa phương theo chức năng, nhiệm vụ, phối hợp chặt chẽ với Chi nhánh khu vực 14 tháo gỡ vướng mắc, tập trung đẩy nhanh tiến độ thực hiện công tác bồi thường, bàn giao mặt bằng chủ đầu tư triển khai thực hiện đảm bảo tiến độ theo chỉ đạo của UBND thành phố.

Ông Nguyễn Minh Châu - Phó Chủ tịch UBND xã Quế Sơn Trung cho biết, việc triển khai chậm dự án liên quan đến kênh mương và hồ chứa nước đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình sản xuất của người nông dân xung quanh. Nhiều thửa ruộng của bà con canh tác kém hiệu quả, thậm chí không tiếp tục gieo trồng. Chính quyền địa phương cũng đã có văn bản kiến nghị, đề xuất để giải quyết các khó khăn, vướng liên quan đến công trình tưới tiêu.

Điển hình khu vực dự án có tuyến kênh đất tận dụng nước đầu nguồn phục vụ sản xuất cho nhân dân tại khu vực Đồng Nguyên, thôn Lộc Thượng, xã Quế Sơn Trung, chiều dài tuyến khoảng 1.500m tưới cho 30 ha đất lúa. Trong quá trình thi công hằng năm đơn vị thi công công trình thực hiện việc nạo vét mương đảm bảo cho nhân dân sản xuất. Hiện dự án dừng thi công nên khi mưa lớn đất, đá chảy tràn làm lấp mương gây ảnh hưởng đến sản xuất của người dân trong vụ sản xuất Đông Xuân năm 2025-2026, đề nghị chỉ đạo cho Chủ đầu tư hỗ khắc phục bồi lấp mương, bồi lấp diện tích đất sản xuất do ảnh hưởng của việc triển khai xây dựng.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Quế Sơn Trung, trong phạm vi kênh tưới còn có 3 hộ gia đình chưa thống nhất hướng tuyến gây khó khăn cho công tác kiểm đếm, lập phương án bồi thường và ảnh hưởng đến đời sống của gia đình. Do đó, đề nghị các bên chỉ đạo điều chỉnh hướng tuyến kênh, có kênh qua đường dân sinh do chưa phù hợp, gồm hộ ông Trần Văn Hạnh, ông Trần Phước Lữ và ông Nguyễn Công Đức. Đề nghị Chủ đầu tư triển khai thực hiện dự án đối với diện tích đất đã thực hiện xong công tác bồi thường thiệt hại, GPMB và đã bàn giao. Việc dự án đã triển khai quá lâu nhưng chưa hoàn thành, trong khi đó người dân đang cần hệ thống nước để phục vụ cho sản xuất nông nghiệp, gây bức xúc trong dư luận thời gian qua.

Thực tế cho thấy, công trình hồ chứa nước đóng vai trò huyết mạch trong đời sống sản xuất, canh tác của người nông dân. Khi hoàn thành, vùng đất khắc nghiệt về hạn hán có thể từng bước chuyển mình, nơi dòng nước không chỉ tưới mát ruộng đồng, mà còn khơi dậy sinh kế, hy vọng và một chu kỳ phát triển bền vững cho người dân nơi đây.