Sớm hoàn thiện hệ thống trạm thu phí cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu

Ngày 3/3, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) cho biết, đã có văn bản gửi Bộ Xây dựng và Cục Kinh tế - Đầu tư xây dựng liên quan đến phương án tổ chức thu phí tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây (HLD) khi dự án thành phần 2 thuộc cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu giai đoạn 1 được đưa vào khai thác.

Một đoạn cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây qua Đồng Nai.

Theo VEC, trước đó, ngày 27/2 VEC đã nhận được văn bản của Cục Kinh tế - Đầu tư xây dựng về việc khẩn trương thi công, đưa tuyến chính các dự án thành phần cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu vào khai thác, trong đó có nội dung liên quan đến phương án tổ chức thu phí khi kết nối với tuyến HLD tại khu vực nút giao Long Thành.

Đến ngày 3/2 đơn vị đã báo cáo Bộ Xây dựng về dự kiến đưa tuyến chính dự án thành phần 2 cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu vào khai thác, đồng thời nêu các điều kiện, khó khăn và rủi ro liên quan đến việc tổ chức thu phí tạm đối với tuyến HLD khi kết nối tại nút giao Long Thành.

Bên cạnh đó VEC cũng có thêm văn bản rà soát phương án tổ chức thu phí tạm. Tuy nhiên, sau khi đánh giá tổng thể, VEC cho rằng phương án này hiện chưa đủ điều kiện triển khai. Về điều kiện hạ tầng, VEC cho biết nút giao Long Thành có hình thức kết nối phức tạp, giao cắt nhiều tuyến, nhiều hướng, bao gồm cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu và các tuyến kết nối cảng hàng không quốc tế Long Thành. Các nhánh rẽ chủ yếu bố trí trên cầu cạn, không bảo đảm mặt bằng để xây dựng đảo phân làn, barie kiểm soát cưỡng bức phương tiện khi bố trí trạm thu phí tạm.

Việc tổ chức thu phí trong điều kiện không đủ mặt bằng kỹ thuật tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và khó kiểm soát lưu lượng phương tiện.

VEC nhận định phương án thu phí tạm, bao gồm cả phương án thu phí không dừng theo hình thức "free-flow" tại đầu ra, hiện chưa có tiền lệ áp dụng đối với phương thức thu phí kín. Đồng thời, chưa có quy định, tiêu chuẩn hay hướng dẫn kỹ thuật được cấp có thẩm quyền phê duyệt cho mô hình này. Do đó, việc triển khai khi chưa có đầy đủ hành lang pháp lý có thể phát sinh rủi ro lớn liên quan đến trách nhiệm quản lý, kiểm soát doanh thu và xử lý tranh chấp (nếu có).

Theo VEC, trong điều kiện không có thiết bị kiểm soát đầy đủ tại điểm vào - ra của tuyến Biên Hòa - Vũng Tàu, việc tổ chức thu phí sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kiến trúc hệ thống thu phí kín hiện hữu của tuyến HLD, từ hệ thống thiết bị đầu cuối (Front-End) tại các trạm đến hệ thống xử lý dữ liệu trung tâm (Back-End) của các nhà cung cấp dịch vụ.

Vị trí nút giao Long Thành, nơi giao giữa hai tuyến cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và Biên Hòa - Vũng Tàu.

Để xử lý các giao dịch không có dữ liệu đầu vào, đầu ra hợp lệ, buộc phải can thiệp, điều chỉnh logic hệ thống, làm thay đổi kiến trúc dữ liệu thu phí đã được phê duyệt. Điều này tiềm ẩn nguy cơ sai lệch doanh thu và rủi ro pháp lý trong quá trình vận hành.

Bên cạnh đó, VEC cũng lưu ý việc đầu tư, khai thác một trạm thu phí tạm trong thời gian ngắn, sau đó phải tháo dỡ khi hệ thống thu phí chính thức của cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu hoàn thành, có thể dẫn tới lãng phí nguồn lực.

VEC cho hay, nhằm bảo đảm không thất thoát nguồn thu và không phát sinh lãng phí khi đấu nối giữa hai tuyến cao tốc, VEC kiến nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo các đơn vị liên quan rà soát, đóng các điểm mở, đường ngang, lối đi tự phát có nguy cơ làm thất thoát phương tiện không đi qua trạm thu phí. Đồng thời, VEC đề nghị khẩn trương hoàn thiện hệ thống trạm thu phí chính thức của dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, bảo đảm đủ điều kiện kết nối liên thông với tuyến HLD theo đúng phương án đã được thống nhất trong quá trình đầu tư xây dựng.

VEC cho biết sẽ phối hợp với các bên liên quan tổ chức thu phí khi các điều kiện về hạ tầng, kỹ thuật và pháp lý được bảo đảm đầy đủ, nhằm vận hành đúng quy định, minh bạch và không để xảy ra thất thoát, lãng phí nguồn lực đầu tư.

Minh Tuệ