Sơn La cần tập trung vào những động lực có khả năng tạo khác biệt để bứt phá

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc. (Ảnh: TTXVN)

Dự buổi làm việc có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng: Bùi Thị Minh Hoài, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương; Trần Sỹ Thanh, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương; Trịnh Văn Quyết, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Nguyễn Thanh Nghị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương; đồng chí Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Công an; các đồng chí Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo Chính phủ, Quốc hội, các bộ, ngành, cơ quan Trung ương và địa phương.

Trong 6 tháng đầu năm, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành các kế hoạch và thành lập 4 Ban Chỉ đạo để triển khai các đề án, nghị quyết chuyên đề thực hiện các khâu đột phá, các nhiệm vụ trọng tâm; đồng thời tập trung thực hiện các kế hoạch hành động thực hiện 10 nghị quyết lớn của Bộ Chính trị.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao tặng bức tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh cho Đảng bộ, chính quyền và nhân dân tỉnh Sơn La. (Ảnh: TTXVN)

Cơ cấu kinh tế của tỉnh chuyển dịch đúng hướng, phù hợp mục tiêu phát triển: Sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao; tăng dần tỷ trọng công nghiệp chế biến; dịch vụ chú trọng vào các ngành có lợi thế cạnh tranh. Tỉnh triển khai đồng bộ, quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp để đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công; tập trung thực hiện các dự án lớn, trọng điểm trên địa bàn tỉnh; đẩy nhanh tiến độ dự án đường cao tốc Hòa Bình-Mộc Châu (trên địa bàn tỉnh)…

Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã tập trung lãnh đạo thực hiện chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới, đưa vào chương trình giám sát thường xuyên năm 2026 nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án, phấn đấu đưa vào sử dụng trước ngày 30/8/2026. Hiện, 13/13 dự án đã thi công các hạng mục chính, đang khẩn trương thi công phần hoàn thiện.

Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng kinh tế quý II và 6 tháng đầu năm 2026 chưa đạt mục tiêu. Việc thu hút đầu tư chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của tỉnh, nhất là trong lĩnh vực du lịch, nông nghiệp, công nghiệp chế biến. Hiện vẫn còn 36 bản trắng sóng, 45 bản và 175 cụm dân cư lõm sóng, 286 bản chưa có Internet băng rộng cố định. Chất lượng cung cấp dịch vụ công trực tuyến giữa các địa phương chưa đồng đều…

Sau khi nghe báo cáo và các ý kiến phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi nhận tỉnh Sơn La đã có nhiều cố gắng, nỗ lực, đạt được những kết quả tích cực, nhất là đã phát triển được nhiều sản phẩm OCOP có chất lượng và khẳng định vị thế vùng sản xuất cà-phê Arabica lớn nhất cả nước. Tuy nhiên, nền kinh tế của tỉnh chưa tạo được chuyển biến rõ về chất lượng, năng suất và sức chống chịu; tăng trưởng còn thiếu vững chắc, phụ thuộc nhiều vào thủy điện, điều kiện tự nhiên. Du lịch tăng nhanh về lượng khách nhưng doanh thu tăng chậm…

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, Ban Thường vụ Tỉnh ủy cần xác định rõ mô hình phát triển và vị trí của Sơn La trong vùng Tây Bắc; không dàn trải nguồn lực mà tập trung vào những động lực có khả năng tạo khác biệt. Tỉnh cần hướng tới trở thành trung tâm nông nghiệp sinh thái, chế biến nông sản và du lịch đặc sắc của vùng, đồng thời phát huy lợi thế về năng lượng, kinh tế lòng hồ và giao thương với Bắc Lào. Quy hoạch “4 vùng kinh tế, 2 cực tăng trưởng, 7 hành lang phát triển” mà tỉnh đã xác định phải được cụ thể hóa thành danh mục dự án, quỹ đất, nguồn vốn, tiến độ và người chịu trách nhiệm.

Định hướng nhiệm vụ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, tỉnh cần biến các tuyến cao tốc thành hành lang phát triển; chuẩn bị quy hoạch các nút giao, trung tâm logistics, khu chế biến, dịch vụ, đô thị và điểm du lịch dọc tuyến cao tốc Hòa Bình-Mộc Châu và tuyến Mộc Châu-Sơn La-Điện Biên; kiểm soát chặt việc mua gom đất, xây dựng tự phát quanh các nút giao, nghiên cứu thu hồi một phần giá trị đất tăng thêm để tái đầu tư hạ tầng. Tổ chức lại nông nghiệp theo chuỗi giá trị, mở rộng hạ tầng các khu cụm công nghiệp phục vụ nông nghiệp; tập trung vào các sản phẩm chủ lực như cà-phê Arabica, cây ăn quả, chè, sữa, dược liệu...

Riêng cà-phê, Sơn La cần trở thành trung tâm cà-phê chất lượng cao, cà-phê đặc sản và chế biến sâu, đồng thời giải quyết chồng lấn với đất lâm nghiệp, hoàn thiện dữ liệu vùng trồng và truy xuất nguồn gốc. Tăng cường liên kết với các viện nghiên cứu, trường đại học, hỗ trợ nông dân về kiến thức, kỹ năng, chuyển giao công nghệ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tỉnh tập trung nâng cao giá trị thu được từ du lịch; xác định rõ những hạn chế về sản phẩm, mua sắm, ẩm thực, lưu trú và liên kết điểm đến; xây dựng Mộc Châu thành “cao nguyên sinh thái” đặc sắc và “điểm đến quốc gia”. Du lịch cộng đồng phải tránh phát triển tự phát; giữ gìn sự đa dạng văn hóa, môi trường sinh thái, đặc sản nông nghiệp gắn kết với du lịch. Phát triển công nghiệp chọn lọc, gắn trực tiếp với lợi thế và khơi thông điểm nghẽn. Ưu tiên chế biến sâu cà-phê, trái cây, sữa, chè, dược liệu, lâm sản. Nhà đầu tư phải gắn dự án với đào tạo lao động kỹ thuật và thu hút các cơ sở chế biến, sản xuất xanh, bảo vệ môi trường.

Sơn La cần tiếp tục nâng cao năng lực quản trị, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Với địa bàn rộng, nhiều xã xa trung tâm, tỉnh cần phân loại năng lực từng xã, kịp thời bổ sung cán bộ hoặc tổ chức các tổ hỗ trợ lưu động về lĩnh vực đất đai, tài chính, xây dựng, công nghệ thông tin; tránh để hồ sơ nợ đọng, hạn chế việc người dân phải đi lại, giảm khai lại thông tin và bảo đảm thủ tục được giải quyết nhanh hơn; xử lý dứt điểm các dự án chậm triển khai, kiên quyết thu hồi dự án không còn khả năng thực hiện.

Tỉnh cần chú trọng giải quyết căn cơ đời sống của người dân tại các khu tái định cư thủy điện, nhất là đất sản xuất, nước sinh hoạt, việc làm và sinh kế lâu dài, đổi mới đào tạo nghề theo nhu cầu của thị trường; hỗ trợ người dân vươn lên thoát nghèo bền vững; hoàn chỉnh dữ liệu số về hộ nghèo. Với các dự án liên quan đến đất đai, rừng, lòng hồ, năng lượng, tái định cư và du lịch, phải công khai, đối thoại từ đầu, phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín... Trước mắt, chuẩn bị thật tốt năm học 2026-2027, rà soát đầy đủ trường lớp, giáo viên, thiết bị, nước sạch, các điều kiện bảo đảm khác; kịp thời đưa 13 công trình trường nội trú liên cấp vào phục vụ năm học mới và vận hành đồng bộ; tạo chuyển biến rõ về chất lượng dạy và học, các kỹ năng và cơ hội phát triển cho học sinh vùng biên.

Đối với mục tiêu xây dựng Sơn La không ma túy vào năm 2030, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, xác định rõ các địa bàn, tuyến và nhóm nguy cơ cao, kết hợp đấu tranh với cai nghiện, quản lý sau cai, tạo việc làm và huy động đồng bộ Công an, y tế, chính quyền cơ sở, đoàn thể, gia đình. Quan hệ với các tỉnh Bắc Lào phải đi vào thực chất, cụ thể hóa các thỏa thuận thành chương trình hợp tác về nông nghiệp, thương mại, giáo dục, y tế, phòng, chống ma túy và quản lý biên giới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, ngay sau cuộc làm việc, Ban Thường vụ Tỉnh ủy rà soát lại Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, kế hoạch năm 2026. Mỗi mục tiêu phải được cụ thể hóa thành nhiệm vụ, dự án, sản phẩm, nguồn lực, tiến độ và người chịu trách nhiệm; phấn đấu đưa những đặc sản của Sơn La đến được thị trường lớn trong nước và quốc tế.

Đối với mục tiêu tăng trưởng, phải xây dựng kịch bản theo từng ngành, từng lĩnh vực, địa bàn, dự án, sản phẩm chủ lực và thường xuyên đánh giá chất lượng tăng trưởng. Tập trung xử lý dứt điểm khoảng 70 dự án tồn đọng kéo dài. Chủ động chuẩn bị sớm kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và đầu tư công năm 2027. Danh mục đầu tư phải tập trung vào các công trình có sức lan tỏa, giải quyết trực tiếp những điểm nghẽn. Tiếp tục làm tốt công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; củng cố tổ chức cơ sở đảng, nâng cao chất lượng cán bộ cấp xã và phát huy trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Sơn La có tiềm năng lớn, nhưng chỉ có thể bứt phá khi có tư duy phát triển đúng, hạ tầng đồng bộ, môi trường đầu tư thông thoáng và cán bộ có năng lực. Đảng bộ tỉnh cần nuôi dưỡng khát vọng phát triển mạnh mẽ nhưng thực chất, không đánh đổi môi trường, khai thác tài nguyên quá mức lấy tăng trưởng ngắn hạn; phấn đấu xây dựng Sơn La thành trung tâm nông nghiệp sinh thái, chế biến nông sản và du lịch đặc sắc của Tây Bắc, là địa bàn xanh, an toàn và phên giậu vững chắc của Tổ quốc.