Sơn La chạy đua với thời gian đưa các anh hùng liệt sĩ trở về

Toàn tỉnh Sơn La quyết liệt triển khai nhiệm vụ đặc biệt

Chiến tranh đã lùi xa, nhưng hành trình đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình vẫn chưa khép lại. Trên cả nước hiện vẫn còn khoảng 175.000 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy và hơn 300.000 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Sau những con số ấy là nỗi mong ngóng của biết bao gia đình, là khát vọng tìm lại tên tuổi cho những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Hưởng ứng Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", tỉnh Sơn La đang huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, kết hợp giữa trách nhiệm, đạo lý và thành tựu khoa học công nghệ để từng bước hiện thực hóa mong mỏi thiêng liêng ấy.

Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Sơn La thành kính dâng hoa, dâng hương tại Nghĩa trang Liệt sĩ phường Mộc Châu.

Là địa phương có nhiều nghĩa trang liệt sĩ và còn hàng trăm phần mộ chưa xác định được danh tính, Sơn La đã nhanh chóng cụ thể hóa các chủ trương của Trung ương bằng kế hoạch hành động cụ thể, phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị và địa phương.

Theo Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Sơn La, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ được triển khai thường xuyên, liên tục. Toàn bộ 75 xã, phường trên địa bàn đã thành lập các tổ khảo sát, xác minh thông tin về liệt sĩ và mộ liệt sĩ, chủ động rà soát hồ sơ, thu thập nguồn tin từ nhân dân, cựu chiến binh và nhân chứng lịch sử.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, từ các nguồn thông tin tiếp nhận, lực lượng chức năng đã xác minh nhiều manh mối có giá trị, tổ chức tìm kiếm và quy tập được 5 hài cốt liệt sĩ, đưa về an táng theo đúng quy định.

Song song với công tác tìm kiếm, tỉnh Sơn La đang tập trung rà soát, lấy mẫu hài cốt đối với các phần mộ chưa xác định được danh tính. Hiện, toàn tỉnh còn 579 phần mộ liệt sĩ chưa có đầy đủ thông tin, cần tiếp tục được xác minh bằng các phương pháp khoa học.

Hiện, toàn tỉnh Sơn La còn 579 phần mộ liệt sĩ chưa có đầy đủ thông tin.

Theo kế hoạch, từ ngày 19 đến 23/7/2026, tỉnh sẽ tổ chức thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân các liệt sĩ chưa xác định được danh tính để xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ đối sánh. Đây được xem là bước đi quan trọng, mở ra cơ hội xác định danh tính cho nhiều liệt sĩ sau hàng chục năm chưa thể tìm được thông tin.

Điểm nhấn của Chiến dịch "500 ngày đêm" là việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ ADN và cơ sở dữ liệu số trong công tác tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Theo đó, thông tin về phần mộ liệt sĩ, hồ sơ quân nhân, hồ sơ người có công cùng dữ liệu ADN của thân nhân sẽ được chuẩn hóa, số hóa và kết nối đồng bộ để phục vụ công tác đối sánh.

Nếu trước đây việc xác định danh tính chủ yếu dựa vào hồ sơ lưu trữ, lời kể của nhân chứng hoặc những kỷ vật còn sót lại thì nay, công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới đang mở ra cơ hội mới với độ chính xác cao hơn.

Sơn La đẩy nhanh xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng công nghệ ADN.

Việc lấy mẫu hài cốt và mẫu sinh phẩm của thân nhân được thực hiện theo quy trình nghiêm ngặt. Sau khi phân tích, dữ liệu ADN sẽ được đối chiếu với ngân hàng gene quốc gia nhằm xác định quan hệ huyết thống.

Đối với nhiều gia đình đã chờ đợi hàng chục năm, mỗi kết quả đối sánh thành công không chỉ giúp xác định được tên tuổi của người đã khuất, mà còn khép lại hành trình tìm kiếm kéo dài qua nhiều thế hệ.

Theo các cơ quan chuyên môn, công nghệ ADN thế hệ mới đang cho tỷ lệ tách chiết mẫu rất cao, tạo thêm cơ hội xác định danh tính đối với nhiều hài cốt liệt sĩ mà trước đây các phương pháp truyền thống chưa thể thực hiện.

Huy động sức mạnh cộng đồng, tri ân bằng hành động

Không chỉ dựa vào lực lượng quân đội, công an hay chính quyền địa phương, Sơn La xác định sự tham gia của toàn xã hội là yếu tố quyết định thành công của chiến dịch. Các cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử, thân nhân liệt sĩ và người dân được kêu gọi cung cấp thông tin, bản đồ, nhật ký chiến đấu, thư từ, kỷ vật hoặc bất kỳ nguồn tư liệu nào liên quan đến nơi an táng liệt sĩ…

Trong hành trình tìm kiếm ấy, đôi khi một ký ức mờ nhạt, một lá thư cũ hay một tấm bản đồ được lưu giữ nhiều năm cũng có thể trở thành manh mối quan trọng giúp lực lượng chức năng khoanh vùng, xác minh và tìm thấy nơi yên nghỉ của các liệt sĩ.

Lực lượng dân quân phường Mộc Châu tham gia Chiến dịch 500 ngày đêm.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức của người dân về ý nghĩa nhân văn của chiến dịch, đồng thời vận động thân nhân liệt sĩ tích cực tham gia cung cấp mẫu sinh phẩm ADN phục vụ công tác đối sánh.

Trước đó tại hội nghị triển khai Chiến dịch "500 ngày đêm", ông Nguyễn Minh Tiến - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Sơn La, nhấn mạnh đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, cần được thực hiện bằng trách nhiệm, tình cảm và lòng biết ơn sâu sắc đối với các thế hệ cha anh đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Đồng thời, yêu cầu các sở, ngành, địa phương phối hợp chặt chẽ, hỗ trợ tối đa Ban Chỉ đạo trong công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; tập trung rà soát những địa bàn còn nhiều thông tin về liệt sĩ và mộ liệt sĩ; đẩy mạnh tuyên truyền để chiến dịch nhận được sự hưởng ứng rộng rãi của toàn xã hội.

Hội nghị triển khai thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm”.

Theo kế hoạch, tỉnh sẽ hoàn thành việc lấy mẫu đối với 587 hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính tại 7 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn trước cuối tháng 8/2026, góp phần hoàn thành chỉ tiêu Quân khu giao.

Tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng, mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, là sự tiếp nối đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam. Sau mỗi phần mộ chưa có tên là nỗi mong ngóng của một gia đình. Sau mỗi kết quả giám định ADN thành công là niềm hạnh phúc khi người con, người chồng, người cha sau nhiều thập kỷ được trở về với đúng tên tuổi của mình.

Bởi vậy, Chiến dịch "500 ngày đêm" không đơn thuần là cuộc chạy đua với thời gian hay một chương trình ứng dụng khoa học công nghệ. Đó là hành trình trả lại tên cho những người đã ngã xuống, trả lại sự trọn vẹn cho ký ức lịch sử và xoa dịu nỗi đau còn day dứt trong lòng hàng nghìn gia đình liệt sĩ.