Sơn La: Tà Xùa đưa du lịch trở thành động lực phát triển bền vững

Nằm cách thủ đô Hà Nội khoảng 200km, Tà Xùa (Sơn La) được mệnh danh là một trong những “thiên đường săn mây” đẹp bậc nhất vùng núi phía Bắc. (Ảnh: Hồng Hạnh/Vietnam+)

Sở hữu "biển mây" nổi tiếng, khí hậu mát mẻ quanh năm cùng bản sắc văn hóa Mông còn được gìn giữ nguyên vẹn, xã Tà Xùa (Sơn La) đang đứng trước cơ hội bứt phá để trở thành điểm đến du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng hàng đầu vùng Tây Bắc.

Tuy nhiên, để biến lợi thế thành động lực tăng trưởng bền vững, địa phương đang tập trung tháo gỡ những "nút thắt" về hạ tầng, đất đai và thu hút đầu tư.

Với định hướng phát triển gắn với bảo tồn thiên nhiên, gìn giữ bản sắc và thu hút đầu tư, địa phương kỳ vọng biến du lịch thành động lực tăng trưởng bền vững, tạo sinh kế lâu dài cho người dân.

Đánh thức tiềm năng từ lợi thế khác biệt

Nằm ở độ cao từ 1.500-2.800m so với mực nước biển, Tà Xùa được bao bọc bởi dãy Hoàng Liên Sơn hùng vỹ, sở hữu hệ sinh thái đa dạng thuộc rừng đặc dụng Tà Xùa. Những biển mây bồng bềnh đã trở thành "thương hiệu" đưa vùng đất này từ một địa danh còn khá xa lạ trở thành điểm đến được nhiều du khách trong và ngoài nước tìm đến trong những năm gần đây.

Không chỉ có cảnh quan thiên nhiên nguyên sơ, nền nhiệt trung bình từ 15-22 độ C quanh năm còn tạo điều kiện thuận lợi để phát triển các loại hình du lịch nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái.

Đặc biệt, với gần 99% dân số là đồng bào dân tộc Mông, nơi đây vẫn lưu giữ nhiều phong tục, tập quán, nghề truyền thống và không gian văn hóa đặc sắc, mở ra dư địa lớn để phát triển du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn bản sắc.

Sống lưng khủng long ở Tà Xùa. (Ảnh: Hồng Hạnh/Vietnam+)

Theo chị Nguyễn Lan Anh, du khách đến từ Hà Nội, điều hấp dẫn nhất ở Tà Xùa chính là những trải nghiệm còn nguyên bản. "Đến đây, tôi có cảm giác được tách khỏi nhịp sống hối hả để hòa mình vào thiên nhiên hùng vĩ. Tuy nhiên, đường lên Tà Xùa vẫn khá khó đi, nhiều đoạn đèo dốc, trong khi cơ sở vật chất, dịch vụ vẫn còn thiếu," chị Lan Anh chia sẻ.

Những "điểm nghẽn" cần được tháo gỡ

Nhờ sức hút của cảnh quan thiên nhiên và hiệu ứng quảng bá trên các nền tảng số, lượng khách đến Tà Xùa liên tục tăng trong những năm gần đây.

Là điểm trung chuyển kết nối các cung du lịch từ Mộc Châu, Ngọc Chiến, Trạm Tấu, Văn Chấn đến Sa Pa, Tà Xùa hiện có 148 hộ kinh doanh dịch vụ du lịch, trong đó có 88 cơ sở lưu trú cộng đồng với khả năng phục vụ khoảng 3.000 lượt khách mỗi ngày, đêm.

Giai đoạn 2020-2025, địa phương đón hơn 167.500 lượt khách, doanh thu du lịch đạt trên 115 tỷ đồng. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, Tà Xùa ước đón khoảng 56.000 lượt khách, đạt gần 47% kế hoạch năm; doanh thu đạt khoảng 54 tỷ đồng. Năm 2026, địa phương đặt mục tiêu đón 120.000 lượt khách, doanh thu từ du lịch đạt 120 tỷ đồng.

Sống lưng khủng long có địa thế đặc biệt khi sống núi hướng thẳng về phía trước, là một điểm ngắm mây vô cùng lý tưởng đối với tất cả du khách khi đến với Tà Xùa. (Ảnh: Hồng Hạnh)

Dù vậy, tốc độ phát triển vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Theo lãnh đạo Ủy ban Nhân dân xã Tà Xùa, một trong những khó khăn lớn hiện nay là những vướng mắc liên quan đến quản lý đất đai và trật tự xây dựng. Việc chồng lấn giữa đất rừng và đất ở ổn định lâu đời của người dân không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của người dân mà còn gây khó khăn trong việc tạo lập quỹ đất sạch để thu hút các dự án đầu tư.

Bên cạnh đó, hệ thống hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật và các dịch vụ phụ trợ chưa đáp ứng yêu cầu phát triển. Việc thiếu các nhà đầu tư chiến lược có tiềm lực tài chính khiến nhiều dự án quy mô lớn chưa được triển khai, hoạt động du lịch chủ yếu vẫn mang tính nhỏ lẻ, thiếu tính liên kết.

Gỡ "nút thắt", tạo động lực mới cho phát triển

Xác định đầu tư là chìa khóa để nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến, chính quyền xã Tà Xùa đang triển khai nhiều giải pháp nhằm cải thiện môi trường đầu tư và phát triển du lịch theo hướng bền vững.

Địa phương đã xây dựng danh mục 22 dự án kêu gọi đầu tư, tập trung vào bốn nhóm gồm du lịch nghỉ dưỡng, trải nghiệm; du lịch cộng đồng và dịch vụ hỗ trợ; hạ tầng kỹ thuật-logistics; nông nghiệp gắn với du lịch.

Các dự án đều bám sát định hướng phát triển "du lịch gắn với nông nghiệp, văn hóa và sinh thái", bảo đảm khai thác hiệu quả tài nguyên nhưng vẫn giữ gìn môi trường và bản sắc địa phương.

Đáng chú ý, Tà Xùa đang áp dụng cơ chế "làn xanh" trong thu hút đầu tư. Chính quyền địa phương duy trì đối thoại thường xuyên với doanh nghiệp, hỗ trợ rà soát nguồn gốc đất, hiện trạng sử dụng đất, đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, hướng dẫn thực hiện thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền cấp xã nhằm rút ngắn thời gian triển khai dự án.

Hướng tới điểm đến du lịch sinh thái hàng đầu Tây Bắc

Để hiện thực hóa mục tiêu trở thành Khu du lịch cấp tỉnh vào năm 2030, Tà Xùa đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phát triển.

Tại Tọa đàm xúc tiến, kết nối và quảng bá du lịch Tà Xùa 2026 diễn ra ngày 9/7 trong khuôn khổ chương trình Famtrip "Tà Xùa - Điểm hẹn trên mây 2026", các đại biểu đến từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp lữ hành, hiệp hội du lịch và các nhà sáng tạo nội dung đã tập trung phân tích những cơ hội và thách thức đặt ra đối với du lịch Tà Xùa trong giai đoạn phát triển mới.

Theo các ý kiến, dù sở hữu nhiều lợi thế nổi trội về cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa, địa phương vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn như hạ tầng phục vụ du lịch chưa đồng bộ; áp lực trong quản lý đất đai, trật tự xây dựng và bảo vệ môi trường tại các khu vực phát triển du lịch; chất lượng nguồn nhân lực chưa đồng đều; các sản phẩm du lịch trải nghiệm, du lịch văn hóa còn thiếu chiều sâu và cần tiếp tục đa dạng hóa để tăng sức hấp dẫn.

Tà Xùa hấp dẫn du khách nhờ Thiên đường mây bồng bềnh. (Ảnh: Vietnam+)

Từ thực tiễn đó, các đại biểu đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến, trong đó tập trung phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với lợi thế "biển mây", rừng đặc dụng và văn hóa dân tộc Mông; tăng cường liên kết tour, tuyến với các địa phương trong khu vực Tây Bắc; nâng cao chất lượng dịch vụ lưu trú và trải nghiệm; đẩy mạnh chuyển đổi số trong quảng bá, xúc tiến du lịch và quản lý điểm đến. Đồng thời, việc khai thác các giá trị thiên nhiên, văn hóa cần được thực hiện theo hướng bền vững, vừa tạo dấu ấn riêng cho Tà Xùa, vừa góp phần bảo tồn tài nguyên và nâng cao sinh kế cho người dân địa phương.

Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã Tà Xùa Đỗ Văn Xiêm cho biết địa phương sẽ tiếp tục phối hợp với các doanh nghiệp lữ hành xây dựng các tour, tuyến đặc sắc, đưa Tà Xùa trở thành điểm kết nối trong hành trình du lịch liên vùng Tây Bắc.

Cùng với đó, địa phương sẽ mở các lớp đào tạo tiếng Anh cho học sinh và những người làm du lịch nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; tiếp tục hoàn thiện quy hoạch hạ tầng du lịch; nghiên cứu xây dựng hệ thống vận tải công cộng sau khi các dự án giao thông hoàn thành để nâng cao chất lượng phục vụ du khách.

Theo ông Đỗ Văn Xiêm, Tà Xùa cũng đang xây dựng hồ sơ trình UNESCO với mục tiêu trở thành khu bảo tồn thiên nhiên đầu tiên của vùng Tây Bắc; thành lập các hợp tác xã quản lý hoạt động vận chuyển và cung ứng dịch vụ du lịch; phát triển đồng thời ba trụ cột gồm du lịch, nông nghiệp và văn hóa theo hướng bền vững.

Địa phương sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý và quảng bá điểm đến; xây dựng chợ phiên, chợ đêm kết hợp không gian thưởng trà, giới thiệu sản phẩm OCOP; thực hiện công khai, minh bạch giá phòng và các dịch vụ để nâng cao chất lượng trải nghiệm của du khách.

Việc phát động chiến dịch bình chọn Giải thưởng Du lịch Thế giới (World Travel Awards) 2026, hướng tới danh hiệu "Điểm đến du lịch mới nổi hàng đầu châu Á", không chỉ là hoạt động quảng bá hình ảnh mà còn thể hiện quyết tâm đưa Tà Xùa từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch khu vực.

Với lợi thế thiên nhiên khác biệt, bản sắc văn hóa đặc sắc cùng quyết tâm tháo gỡ những rào cản về cơ chế, hạ tầng và thu hút đầu tư, Tà Xùa đang từng bước chuyển từ một điểm đến nổi tiếng với "biển mây" thành một trung tâm du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và trải nghiệm văn hóa.

Trong định hướng phát triển mới, du lịch không chỉ là ngành kinh tế mũi nhọn mà còn được kỳ vọng trở thành động lực tạo sinh kế, bảo tồn tài nguyên và thúc đẩy phát triển bền vững cho vùng đất nơi đỉnh trời Tây Bắc./.

Mỏm cá heo Tà Xùa. (Ảnh: Hồng Hạnh/Vietnam+)