Sơn La - Từ những mùa lịch sử đến khát vọng vươn mình

Một góc Phường Tô Hiệu.Ảnh: Quàng Hưởng

Đã có những năm tháng Sơn La chìm trong bóng tối của áp bức, nghèo đói. Dưới ách thống trị của thực dân, đồng bào các dân tộc phải chịu nhiều tầng áp bức, đời sống vô cùng khó khăn. Nhưng giữa núi rừng tưởng như biệt lập ấy, một sức sống không chịu khuất phục vẫn âm thầm được gìn giữ. Những cuộc đấu tranh chống áp bức, chống xâm lược nối tiếp nhau. Ngọn lửa yêu nước được truyền từ người này sang người khác, từ bản này sang bản khác, để rồi gặp ánh sáng của cách mạng và bừng lên thành sức mạnh của cả cộng đồng.

Nhà ngục Sơn La - nơi thực dân Pháp dựng lên để giam cầm những người cộng sản cuối cùng lại trở thành một trường học cách mạng đặc biệt. Những người tù chính trị như đồng chí Tô Hiệu, Lê Duẩn, Trường Chinh, Nguyễn Lương Bằng, Trần Đăng Ninh... đã biến những ngày tháng trong lao tù thành những ngày gieo hạt giống niềm tin, lý tưởng và ý chí đấu tranh. Từ những bức tường đá lạnh lẽo, ánh sáng cách mạng tìm đường đến với bản làng, đến với đồng bào các dân tộc đang khao khát một cuộc đời tự do. Mùa thu năm 1945, cùng với cả nước, Sơn La bước vào một mùa lịch sử mới. Ngày chính quyền cách mạng về tay nhân dân mở ra một trang mới trên vùng đất Tây Bắc. Ngày 22 tháng 11 năm 1952, Sơn La được giải phóng. Đồng bào các dân tộc tiếp tục góp sức người, sức của cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, góp phần cùng cả nước làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” và đi qua cuộc chiến tranh trường kỳ, đánh thắng đế quốc Mỹ, thu về một dải non sông.

 Sơn La hôm nay đang được nhận diện bằng những mùa quả, những vùng sản xuất hàng hóa, những công trình năng lượng, những bản làng đổi mới và những con người đang từng ngày làm mới quê hương. Người nông dân ngày càng biết ứng dụng khoa học kỹ thuật, tổ chức sản xuất, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và hướng đến những thị trường lớn trên thế giới.

Nhân dân và du khách tham quan Di tích quốc gia đặc biệt Nhà tù Sơn La.Ảnh: Quàng Hưởng

Cùng với nông nghiệp, những dòng sông, những cánh rừng, cảnh quan thiên nhiên và không gian văn hóa đang mở ra những hướng phát triển mới. Dòng nước sông Đà từng chảy qua những miền hoang sơ nay góp phần tạo nên nguồn điện cho đất nước. Những bản làng từng chỉ hiện diện trong ký ức của núi rừng đang trở thành điểm đến của du khách. Những người trẻ trở về quê hương làm du lịch, khởi nghiệp, ứng dụng công nghệ vào sản xuất đang tạo nên một diện mạo Sơn La năng động hơn.

Sơn La còn có những mùa văn hóa bền bỉ đi qua thời gian. Tiếng khèn Mông; tiếng pí, tiếng tính của người Thái; những điệu xòe trong đêm hội, những câu chuyện dân gian được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác... tạo nên một không gian văn hóa đa dạng. Việc giữ gìn tiếng nói, trang phục, lễ hội, dân ca, dân vũ, phong tục tốt đẹp cũng là giữ lại căn cước để Sơn La có thể đi xa mà không hòa tan; hội nhập mà không đánh mất mình.

131 năm nhìn lại, Sơn La đã đi qua nhiều mùa lịch sử, có những đêm đen nô lệ, chiến tranh, đói nghèo và những chiến thắng vẻ vang; có những ngày mở đường, dựng trường, xây thủy điện, khai phá đất đai. Để Sơn La hôm nay là những ngày của công nghệ, chuyển đổi số, nông nghiệp hiện đại, du lịch, đổi mới sáng tạo và hội nhập. Điều đáng quý nhất không phải là Sơn La đã thay đổi bao nhiêu mà là sau mỗi lần thay đổi, con người Sơn La lại có thêm niềm tin vào khả năng làm chủ tương lai của chính mình. Một vùng đất muốn phát triển không thể chỉ dựa vào tài nguyên mà dựa vào chất lượng con người, vào thể chế thông thoáng, vào giáo dục, khoa học công nghệ và khả năng kết nối với bên ngoài. Sơn La đã và đang đứng trước yêu cầu ấy trong một giai đoạn phát triển mới. Chuyển đổi số, cải cách hành chính, mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đổi mới giáo dục, chăm sóc sức khỏe nhân dân, củng cố quốc phòng - an ninh, mở rộng hợp tác và liên kết vùng... không còn là những khái niệm xa xôi. Đó là những việc làm hôm nay để tạo ra năng lực cạnh tranh cho ngày mai. Trong thế kỷ đất nước vươn mình, Sơn La đã vững vàng trong dòng chảy ấy.

131 năm - Những mùa cũ trở thành ký ức, nhưng mỗi mùa đều để lại một hạt giống cho mùa sau. Hạt giống của lòng yêu nước, của niềm tin,  của ý chí tự lực, của khát vọng đổi mới, sáng tạo và vươn lên. Chúng ta tin tưởng rằng, Sơn La của thế kỷ vươn mình sẽ có một tâm thế mới, tự tin hơn, năng động hơn, sáng tạo hơn và liên kết sâu rộng hơn. Đi từ tiềm năng đến giá trị; từ lợi thế đến năng lực cạnh tranh; từ một vùng đất giàu truyền thống trở thành một cực tăng trưởng năng động của miền Tây Bắc.