Su-30SM2, tiêm kích tầm xa giúp Belarus mở rộng lá chắn bầu trời

Bộ Quốc phòng Belarus xác nhận, nước này vừa tiếp nhận thêm một lô chiến đấu cơ đa nhiệm Su-30SM2 do Nga bàn giao, nối tiếp đợt chuyển giao trước đó vào tháng 12/2025.

Các máy bay mới nhanh chóng được triển khai về căn cứ không quân để huấn luyện và trực chiến, đánh dấu bước hiện đại hóa đáng chú ý nhất của Không quân Belarus trong nhiều năm qua.

Theo thông tin từ phía quân đội Belarus, nhiệm vụ ưu tiên của phi đội mới là bảo vệ không phận quốc gia, tuần tra biên giới và sẵn sàng xuất kích đánh chặn các mục tiêu xâm nhập.

Giới chức không quân nhấn mạnh phi công là tuyến phòng thủ đầu tiên trên bầu trời, vì vậy việc tiếp nhận các tiêm kích hiện đại như Su-30SM2 vừa là lợi thế chiến thuật, vừa là trách nhiệm lớn.

Su-30SM2 thuộc nhóm tiêm kích đa nhiệm hạng nặng 2 chỗ ngồi, 2 động cơ, phát triển từ dòng Su-27 nổi tiếng.

Máy bay có chiều dài khoảng 21,9 m, sải cánh 14,7 m, trọng lượng cất cánh tối đa gần 34 tấn.

Nhờ 2 động cơ phản lực tuốc bin AL-41F-1S lực đẩy lớn, tiêm kích có thể đạt tốc độ tối đa khoảng 2.100 km/giờ, tầm bay hơn 3.000 km và bán kính chiến đấu trên 1.500 km, cho phép tuần tra sâu và duy trì hiện diện lâu dài trên không phận rộng lớn.

Điểm nổi bật giúp Su-30SM2 trở thành chiến đấu cơ có tầm bay xa nhất đang phục vụ trong các lực lượng không quân tại châu Âu chính là khả năng mang nhiều nhiên liệu.

Radar mảng quét điện tử cho phép phát hiện và theo dõi nhiều mục tiêu ở khoảng cách xa, hỗ trợ tác chiến cả ngày lẫn đêm và trong điều kiện thời tiết xấu.

Về hỏa lực, Su-30SM2 có 12 giá treo vũ khí, mang tải trọng khoảng 8 tấn. Cấu hình không chiến gồm tên lửa không đối không tầm xa dẫn đường bằng radar chủ động R-77, tầm bắn hơn 100 km, kết hợp tên lửa không đối không tầm ngắn dẫn đường hồng ngoại R-73 cho cận chiến.

Máy bay còn trang bị pháo tự động 30 mm GSh-30-1 với cơ số đạn lớn để giao chiến tầm gần.

Khi thực hiện nhiệm vụ tấn công mặt đất, Su-30SM2 có thể mang bom dẫn đường chính xác, bom rơi tự do 250 kg hoặc 500 kg, rocket không điều khiển và tên lửa không đối đất, cho phép tấn công nhiều loại mục tiêu cố định hoặc cơ động.

Về mặt tài chính, Belarus đã ký hợp đồng mua 12 chiếc Su-30 với tổng giá trị khoảng 600 triệu USD, tương đương trung bình 50 triệu USD mỗi máy bay.

Sau các đợt bàn giao, quy mô phi đội được cho là đã tăng đáng kể so với trước đây, thay thế dần các tiêm kích MiG-29 cũ vốn đã lạc hậu về radar và vũ khí.

Từ góc nhìn chiến lược, việc triển khai Su-30SM2 mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi kỹ thuật. Belarus nằm ở vị trí địa lý nhạy cảm giữa Nga và các nước thành viên NATO.

Một tiêm kích có tầm bay hàng nghìn km cho phép lực lượng này bao quát gần như toàn bộ không phận quốc gia chỉ từ một số căn cứ chính, giảm áp lực phải phân tán lực lượng.

Trong kịch bản phòng thủ, Su-30SM2 có thể hoạt động song song với các tổ hợp tên lửa phòng không tầm xa S-400, tạo thành mạng lưới nhiều lớp.

Tiêm kích đảm nhận vai trò đánh chặn từ xa, còn hệ thống mặt đất bảo vệ khu vực trọng yếu. Cách phối hợp này giúp tối ưu chi phí mà vẫn tăng hiệu quả răn đe, đặc biệt trước các lực lượng không quân mạnh hơn của NATO và Mỹ triển khai gần khu vực.

Dù số lượng không lớn, mỗi chiếc Su-30SM2 đều mang lại sức mạnh đáng kể nhờ khả năng đa nhiệm. Chúng có thể vừa tuần tra, vừa làm nhiệm vụ chiếm ưu thế trên không, đồng thời chuyển sang tấn công mặt đất khi cần.

Trong bối cảnh an ninh Đông Âu còn nhiều biến động, sự xuất hiện của phi đội Su-30SM2 giúp Belarus củng cố đáng kể năng lực phòng thủ và mở rộng tầm kiểm soát bầu trời.

Sự kiện tiếp nhận lô máy bay mới cho thấy Belarus đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc không quân theo hướng tinh gọn nhưng hiện đại hơn.

Với tầm bay xa, tải trọng lớn và hệ thống điện tử tiên tiến, Su-30SM2 được kỳ vọng sẽ trở thành trụ cột bảo vệ không phận nước này trong nhiều năm tới .

Việt Hùng