Su-34: Vì sao Sukhoi biến Su-27 thành máy bay ném bom tiền tuyến?

Từ cuối thời Liên Xô, Sukhoi đứng trước bài toán thay thế Su-24 - máy bay ném bom tiền tuyến chủ lực được đưa vào sử dụng từ những năm 1970.

Thay vì phát triển một thiết kế hoàn toàn mới, Sukhoi lựa chọn nền tảng Su-27 và phát triển nó thành một loại máy bay có khả năng thực hiện các nhiệm vụ tấn công đường dài.

Kết quả là Su-34, được NATO đặt tên định danh là Fullback. Dù có nguồn gốc từ dòng Flanker, Su-34 có ngoại hình rất khác biệt. Phần mũi máy bay được mở rộng đáng kể để tạo không gian cho 2 phi công ngồi cạnh nhau.

Cách bố trí này là một trong những đặc điểm nổi bật nhất của Su-34. Thay vì ngồi trước - sau như trên nhiều máy bay 2 chỗ, 2 thành viên tổ lái ngồi cạnh nhau.

Thiết kế này giúp họ thuận tiện trao đổi trong những nhiệm vụ kéo dài và phức tạp, đồng thời tạo thêm không gian cho các hệ thống điện tử và thiết bị phục vụ nhiệm vụ.

Su-34 cũng được thiết kế với khả năng hoạt động đường dài. Máy bay có thân lớn, mang được lượng nhiên liệu đáng kể và có thể tiếp nhiên liệu trên không.

Đây là những yếu tố quan trọng đối với một máy bay được giao nhiệm vụ tấn công các mục tiêu nằm sâu hơn phía sau chiến tuyến.

Khả năng mang vũ khí là một điểm mạnh khác. Su-34 có nhiều giá treo bên ngoài, cho phép mang nhiều loại bom, tên lửa không đối đất và tên lửa không đối không. Tải trọng vũ khí tối đa thường được công bố ở mức khoảng 8 tấn.

Tuy nhiên, Su-34 không đơn thuần là một chiếc Su-27 được "phóng to" để mang bom. Sukhoi đã thay đổi đáng kể cấu trúc máy bay để phục vụ nhiệm vụ tấn công.

Phần mũi được thiết kế lại, thân máy bay được mở rộng và bổ sung giáp bảo vệ cho tổ lái. Máy bay cũng được trang bị hệ thống điện tử phục vụ dẫn đường và sử dụng vũ khí.

Khả năng hoạt động ở độ cao thấp cũng là một yêu cầu quan trọng kế thừa từ kinh nghiệm sử dụng Su-24.

Khi thực hiện nhiệm vụ tấn công, máy bay có thể bay thấp để giảm thời gian đối phương phát hiện và phản ứng, tùy thuộc tình hình chiến trường.

Sự xuất hiện của Su-34 vì thế phản ánh một thay đổi quan trọng trong tư duy thiết kế của Sukhoi. Nếu Su-27 được tối ưu cho không chiến, Su-34 lấy chính nền tảng đó để tạo ra một máy bay có khả năng mang tải trọng lớn và hoạt động đường dài.

Su-34 không phải máy bay ném bom chiến lược như Tu-95 hay Tu-160. Nó thuộc nhóm máy bay ném bom tiền tuyến, nằm giữa tiêm kích và máy bay ném bom truyền thống.

Chính sự kết hợp giữa tầm hoạt động, tải trọng và hệ thống nhiệm vụ đã giúp Su-34 trở thành một trong những máy bay tấn công quan trọng nhất của Không quân Nga.