Sự cố công nghệ liên tiếp làm chao đảo các hệ thống trọng yếu tại Mỹ
Từ ngân hàng, nền tảng công nghệ đến hệ thống kiểm soát không lưu, hàng loạt sự cố kỹ thuật xảy ra tại Mỹ trong những ngày giữa tháng 11 đã gây gián đoạn dịch vụ trên diện rộng, ảnh hưởng đến hàng nghìn khách hàng và hành khách. Dù các cơ quan chức năng khẳng định những sự cố này không liên quan đến tấn công mạng, các vấn đề vẫn làm dấy lên lo ngại về mức độ an toàn và khả năng chống chịu của hạ tầng công nghệ thiết yếu.

Khách hàng của JPMorgan Chase gặp tình trạng không thể truy cập tài khoản trực tuyến do một "sự cố kỹ thuật", theo giải thích của ngân hàng. Ảnh: AFP
Ngày 16-11 (giờ địa phương), khách hàng của nhiều ngân hàng lớn tại Mỹ đồng loạt phản ánh tình trạng gián đoạn dịch vụ trực tuyến, không thể đăng nhập ứng dụng, kiểm tra số dư hoặc thực hiện một số giao dịch. Những ngân hàng ghi nhận lượng báo cáo sự cố tăng cao gồm JPMorgan Chase, Bank of America, We1lls Fargo, Capital One, US Bank và Truist.
Theo trang theo dõi sự cố trực tuyến Downdetector, JPMorgan Chase ghi nhận hơn 4.700 báo cáo lỗi vào đầu giờ chiều, trong khi Bank of America có khoảng 2.000 báo cáo và Wells Fargo hơn 1.000 trường hợp. Số lượt phản ánh tăng mạnh trong khoảng thời gian giữa trưa, khi nhiều khách hàng không thể truy cập tài khoản ngân hàng trên điện thoại hoặc máy tính. JPMorgan Chase, ngân hàng lớn nhất nước Mỹ xét theo tổng tài sản, xác nhận sự cố kỹ thuật ảnh hưởng đến quá trình xử lý giao dịch. Ngân hàng cho biết nguyên nhân là lỗi phần mềm liên quan đến các hệ thống phần cứng nội bộ, khiến một số giao dịch mất nhiều thời gian hơn bình thường. Tuy nhiên, khách hàng vẫn có thể truy cập tài khoản và sử dụng tiền của mình. Đáng chú ý, sự cố tại JPMorgan Chase còn gây ảnh hưởng gián tiếp đến giao dịch của một số ngân hàng khác. Theo người phát ngôn ngân hàng, các tổ chức tài chính có thể gặp tình trạng xử lý chậm nếu là một bên tham gia giao dịch với JPMorgan Chase, song đây không phải sự cố mang tính hệ thống tại các ngân hàng đó.
Dịch vụ chuyển tiền trực tuyến Zelle cũng ghi nhận phản ánh từ người dùng. Dù mạng lưới thanh toán này khẳng định vẫn hoạt động bình thường, các giao dịch có liên quan đến khách hàng JPMorgan Chase có thể bị chậm trễ. Zelle thuộc sở hữu của Early Warning Services, công ty được các tổ chức tài chính lớn của Mỹ hậu thuẫn, trong đó có JPMorgan Chase, Bank of America, Capital One và Wells Fargo.
JPMorgan Chase khẳng định sự cố không xuất phát từ một cuộc tấn công mạng và dự kiến khắc phục trong ngày 16-11. Ngân hàng cũng nhấn mạnh đây là vấn đề kỹ thuật riêng lẻ, không có bằng chứng cho thấy tiền hoặc tài khoản khách hàng bị xâm phạm.
Hạ tầng công nghệ liên tiếp gặp trục trặc
Sự cố ngân hàng xảy ra trong bối cảnh Mỹ vừa trải qua hai đợt gián đoạn công nghệ đáng chú ý khác, liên quan đến nền tảng Microsoft và hệ thống kiểm soát không lưu quốc gia. Ngày 12-11, sự cố diện rộng của Microsoft khiến nhiều dịch vụ như Outlook, Teams và Copilot bị gián đoạn, ảnh hưởng đến hoạt động liên lạc và xử lý công việc của doanh nghiệp, cơ quan chính phủ. Đến ngày 16-11, Microsoft công bố thêm thông tin về nguyên nhân, cho biết sự cố bắt nguồn từ lỗi phần mềm, trục trặc kết nối nội bộ và tình trạng quá tải máy chủ.
Theo Charles Lamanna, Phó chủ tịch phụ trách Copilot, tác nhân và nền tảng của Microsoft, một lỗi tiềm ẩn xuất hiện từ tháng 7 đã khiến hệ thống máy chủ quá tải và không phản hồi. Cụ thể, sự cố tại một cổng mạng dự phòng khiến lưu lượng dữ liệu dồn sang cổng chính, vượt quá khả năng xử lý và làm gián đoạn các dịch vụ liên quan.
Trong khi đó, ngày 13-11, Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) phải ban hành lệnh tạm dừng hoạt động bay trên toàn quốc do sự cố liên lạc tại hệ thống kiểm soát không lưu. Lệnh đình chỉ kéo dài gần 5 giờ, khiến hàng nghìn chuyến bay bị hủy, hoãn và hành khách mắc kẹt tại nhiều sân bay. Theo dữ liệu FlightAware, khoảng 9.200 chuyến bay bị hủy sau khi lệnh đình chỉ được ban hành. Tính đến sáng 16/11, tổng số chuyến bay nội địa và quốc tế đi, đến Mỹ bị hủy đã vượt 18.500 chuyến. Đây được xem là một trong những đợt gián đoạn hàng không nghiêm trọng nhất tại Mỹ kể từ sau các vụ khủng bố ngày 11-9-2001.
Giới chức Mỹ cho biết sự cố có thể liên quan đến một bộ định tuyến dữ liệu do tập đoàn công nghệ hàng không và quốc phòng L3Harris lắp đặt trong quá trình nâng cấp hệ thống viễn thông. Thiết bị gặp trục trặc khiến dữ liệu bị quá tải, gây gián đoạn liên lạc tại nhiều trung tâm kiểm soát không lưu. FAA sau đó đã vô hiệu hóa chức năng của các thiết bị gặp lỗi và khoảng 60 bộ định tuyến tương tự để phòng ngừa rủi ro. Chính phủ Mỹ khẳng định sự cố không gây ra mối đe dọa đối với an toàn hàng không và không phải là một cuộc tấn công mạng.
Thiệt hại kinh tế và bài toán hiện đại hóa hạ tầng
Những gián đoạn liên tiếp đã gây ra tổn thất đáng kể đối với hoạt động kinh tế. Theo ước tính của công ty môi giới và phân tích tài chính Bernstein công bố ngày 16-11, bốn hãng hàng không lớn gồm American Airlines, Delta Air Lines, United Airlines và Southwest Airlines có thể chịu tổng thiệt hại lợi nhuận trước thuế khoảng 345 triệu USD, với mức dao động từ 270-430 triệu USD.
Hoạt động hàng không Mỹ bắt đầu phục hồi trong ngày 16-11, với ít nhất 350 chuyến bay bị hủy, giảm mạnh so với những ngày trước đó. Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy cho biết các hãng hàng không cần thêm thời gian để sắp xếp lại lịch hoạt động của máy bay và phi hành đoàn. Ông đồng thời kêu gọi Quốc hội cấp khoản ngân sách khẩn cấp 50 tỷ USD để nâng cấp, hiện đại hóa hệ thống kiểm soát không lưu. Tổng thống Donald Trump cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải cải thiện thiết bị liên lạc hàng không, cho biết chính phủ đã tìm kiếm nguồn ngân sách để giải quyết vấn đề trong khoảng 2 năm qua.
Dù các sự cố tại JPMorgan Chase, Microsoft và hệ thống kiểm soát không lưu xảy ra gần nhau, giới chức và đại diện doanh nghiệp khẳng định chúng không có mối liên hệ trực tiếp. Nguyên nhân của từng vụ việc đều được xác định là những trục trặc kỹ thuật riêng biệt. Tuy nhiên, việc nhiều hệ thống thiết yếu liên tiếp gặp sự cố cho thấy những điểm yếu tiềm ẩn trong hạ tầng công nghệ, đặc biệt khi các dịch vụ tài chính, hàng không và liên lạc ngày càng phụ thuộc vào những mạng lưới kết nối phức tạp. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Mỹ trong việc hiện đại hóa thiết bị, tăng cường dự phòng và nâng cao khả năng ứng phó sự cố, nhằm hạn chế nguy cơ gián đoạn trên diện rộng trong tương lai.

