Sử dụng đất đúng cách, sinh kế sẽ bền vững

Những vườn dâu đang định hình nhịp sản xuất mới ở xã Đạ Tẻh 3

Từ vườn tạp đến sinh kế mới

Thực tế ấy thể hiện rõ nhất ở những mô hình cụ thể, nơi người nông dân tự điều chỉnh cách làm để thích ứng với điều kiện tự nhiên và thị trường. Tại thôn 4, nơi có 111 hộ với 458 nhân khẩu, cây dâu tằm đang trở thành lựa chọn sinh kế của 63 hộ dân. Bình quân mỗi hộ đạt năng suất khoảng 1,5 tấn kén mỗi năm, tạo nguồn thu ổn định và phù hợp với điều kiện sản xuất tại địa phương. Trong số đó, mô hình trồng dâu nuôi tằm của ông Nguyễn Văn Sớm được xem là điển hình cho hướng chuyển đổi từ vườn tạp, cây trồng kém hiệu quả sang cây trồng có giá trị kinh tế cao.

Gắn bó với cây dâu hơn 16 - 17 năm, trước đây ông Sớm chủ yếu trồng giống dâu tằm Tam Bội. Đến năm 2022, ông mạnh dạn chuyển sang các giống dâu mới như TN9, TN5, TN2… với ưu điểm lá to, dày, cho năng suất cao hơn; đồng thời đầu tư hệ thống béc tưới tự động để chủ động nguồn nước và giảm công lao động.

Hiện nay, mô hình Trồng dâu nuôi tằm của ông Sớm là một trong những mô hình được lựa chọn khảo nghiệm trong đề tài Nghiên cứu chọn tạo và phát triển giống dâu, giống tằm thích hợp cho vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên do Trung tâm Nghiên cứu Thực nghiệm Nông Lâm nghiệp Lâm Đồng, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên triển khai. Ông Sớm chia sẻ, bình quân mỗi lứa tằm sau khoảng 15 ngày đã cho thu hoạch từ 1 - 2 tạ kén, với giá bán dao động từ 140.000 - 170.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, thu nhập của gia đình ông đạt khoảng 200 - 300 triệu đồng mỗi năm.

“Trồng dâu nuôi tằm đòi hỏi sự đều tay và kỷ luật trong từng công đoạn. Nuôi tằm phải theo sát từng ngày, từ ăn lá đến lên né, nhưng làm quen rồi thì thành nếp, không quá vất vả. Điều quan trọng nhất là giữ được nhịp sản xuất ổn định để chủ động đầu ra, thay vì trồng manh mún như trước đây”, ông Sớm nói.

Nâng giá trị đất nông nghiệp

Trên quy mô toàn xã, nông nghiệp tiếp tục là lĩnh vực chủ lực với tổng diện tích gieo trồng năm 2025 đạt khoảng 5.940 ha. Trong đó, cây công nghiệp lâu năm chiếm hơn 5.574 ha, phản ánh rõ xu hướng sản xuất tập trung theo cây trồng có giá trị. Riêng trong năm, xã đã chuyển đổi 104 ha vườn tạp sang các loại cây phù hợp điều kiện thổ nhưỡng như sầu riêng, cà phê, dâu tằm, từng bước nâng hiệu quả sử dụng đất và thu nhập cho người dân.

Cùng với chuyển đổi cơ cấu cây trồng, địa phương đẩy mạnh sản xuất theo tiêu chuẩn, với gần 52 ha áp dụng VietGAP; đồng thời hoàn tất cấp 9 mã vùng trồng cho 353 ha sầu riêng, tạo điều kiện thuận lợi cho tiêu thụ trong nước và hướng đến xuất khẩu. Giá trị sản phẩm bình quân trên một đơn vị diện tích đạt khoảng 125 triệu đồng/ha, thu nhập bình quân đầu người ước đạt 65 triệu đồng/năm, cho thấy tác động rõ nét từ việc sắp xếp lại vườn tạp, lựa chọn cây trồng phù hợp và đầu tư theo hướng bài bản.

Theo ông Vũ Ngọc Lâm - Chủ tịch UBND xã Đạ Tẻh 3, việc chuyển đổi được triển khai trên cơ sở rà soát quỹ đất sản xuất, lựa chọn cây trồng phù hợp và khuyến khích người dân đầu tư theo hướng bài bản. Các mô hình dâu tằm, sầu riêng, cà phê cho thấy giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích được cải thiện rõ rệt, tạo thêm niềm tin để địa phương tiếp tục mở rộng chuyển đổi có chọn lọc, hướng tới ổn định sinh kế cho người dân trong thời gian tới.

“Người dân sẽ yên tâm gắn bó lâu dài với sản xuất khi nhìn rõ con đường mình đang đi và tin vào giá trị của lựa chọn đó. Khi đất được sử dụng đúng cách, sản xuất có nhịp điệu ổn định, thì sinh kế sẽ bền vững và đời sống nông thôn sẽ tự thân chuyển động theo hướng tích cực. Từ những khu vườn hôm nay, một nền nông nghiệp có trật tự hơn, hiệu quả hơn đang dần hình thành, tạo nền tảng để Đạ Tẻh 3 phát triển lâu dài từ chính nội lực của mình”, ông Vũ Ngọc Lâm nhấn mạnh.

Hương Ly .