Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Kể từ khi AI len lỏi vào đời sống thường nhật, số lượng sản phẩm AI tạo ra đã tăng đột biến mà trong đó, sản phẩm âm nhạc có thể chiếm số lượng lớn nhất. Tính đến tháng 4/2026, trung bình mỗi ngày có 7 triệu bản nhạc mới do AI sáng tạo được tung ra. Trên toàn thế giới, tính theo con số thống kê được, đang có khoảng 10 triệu người sử dụng AI để “sản xuất” âm nhạc. Đó là còn chưa kể tới các tài khoản sử dụng không đăng ký (theo kiểu một tài khoản chia sẻ cho nhiều người cùng sử dụng). Như vậy, con số 7 triệu sản phẩm mới mỗi ngày có lẽ là còn... hơi ít.

Ảnh minh họa

Chính vì sự bùng nổ đến hỗn loạn ấy, thị trường âm nhạc đã đứng trước một thách thức lớn mà những người đối diện thách thức chính là những nghệ sĩ chân chính kiên quyết từ chối vay mượn sáng tạo từ trí tuệ nhân tạo. Phản ứng của lực lượng nghệ sĩ này, cùng những gì đang diễn ra trong một thị trường khó kiểm soát, đã dẫn tới việc Tunecore thắt chặt kiểm soát và từ chối tất cả những sản phẩm âm nhạc có sự vay mượn từ AI mà không tuân theo các nguyên tắc cơ bản họ đã đặt ra là: sự đồng thuận; sự kiểm soát (nghệ sĩ phải có sự kiểm soát với đầu ra sản phẩm cuối cùng); quyền lợi các bên liên quan phải đảm bảo và tính minh bạch.

Để có thể phát hiện các sản phẩm do AI tạo ra, Tunecore sử dụng rất nhiều biện pháp như phân tích dấu vết âm thanh; quét chi tiết độ hoàn hảo; nhận diện kỹ thuật số và công nghệ phân tách. Chưa kể, đằng sau các quy trình đó còn có cả sự tham gia của con người với hoạt động kiểm tra thủ công. Vì thế, họ đã đặt ra một cánh cổng rất chặt chẽ để ngăn chặn một hành vi đáng được xem là gian lận trong sáng tạo.

Hành động của Tunecore không hề đơn độc. CD Baby, một nền tảng phát hành uy tín lâu năm, cũng đã cấm tuyệt đối việc phân phối nhạc sản xuất bởi AI. Ngoài ra, rất nhiều nền tảng nghe nhạc trực tuyến cũng bắt đầu tham gia vào một cuộc chiến “chống” vay mượn sáng tạo của AI nhằm đảm bảo quyền lợi cho những nghệ sĩ chân chính cũng như giữ sự lành mạnh cho thị trường âm nhạc toàn cầu.

Điều đó cho thấy, sau một cơn hưng phấn lớn với AI đủ tạo ra sự hỗn loạn với hầm bà lằng đủ kiểu “sáng tác” được tung ra thị trường mỗi ngày, ngành công nghiệp âm nhạc toàn cầu đã bắt tay nhau vào việc kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo giá trị thật của các sáng tạo. Đây là một hành động kịp thời và nó cũng có tác động rất lớn tới thị trường âm nhạc Việt Nam với vô số sản phẩm AI được tung ra suốt thời gian qua mà không ít trong số đó đã lọt qua khe cửa không hẹp lắm để xuất hiện ngang nhiên ở một số chương trình lớn khiến niềm tin của giới sáng tạo nghiêm túc đã bị ảnh hưởng ít nhiều.