Sự quan tâm đặc biệt của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước với công tác người Việt ở nước ngoài

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nêu những kết quả và bài học kinh nghiệm về công tác người Việt Nam ở nước ngoài thời gian qua.

Nhận thức và hành động với công tác về người Việt Nam ở nước ngoài đã đầy đủ và thực chất. Nhiều chính sách mang tính đột phá được ban hành, tạo chuyển biến rõ nét, đặc biệt là giúp đồng bào ở nước ngoài cảm thấy gắn bó với quê hương đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp mặt đoàn kiều bào tiêu biểu tham dự chương trình Xuân quê hương 2026 hồi tháng 2

Khối đại đoàn kết dân tộc đã được củng cố vững chắc. Cộng đồng tích cực giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa, tiếng Việt. Nguồn lực cộng đồng được khơi thông và phát huy. Thứ trưởng cho biết, kiều hối năm 2004 khoảng 3 tỷ USD thì đến năm 2025 đạt gần 18 tỷ USD. Từ năm 1993 đến nay, có hơn 250 tỷ USD kiều hối - tương đương con số FDI giải ngân cùng kỳ.

Tuy nhiên, Thứ trưởng cũng nêu những hạn chế khi còn một bộ phận nhỏ người Việt Nam ở nước ngoài vẫn còn định kiến, nhận thức và hành động chưa phù hợp với lợi ích quốc gia - dân tộc, thậm chí có hành động phá hoại quan hệ hợp tác hữu nghị giữa Việt Nam và các nước sở tại, gây chia rẽ trong cộng đồng người Việt Nam.

Ở một số nước, cộng đồng vẫn còn có khó khăn; việc huy động nguồn lực của cộng đồng cho phát triển đất nước chưa thực sự hiệu quả và thực chất. Con số về kiều hối lớn nhưng đầu tư lại khiêm tốn. Tình trạng vi phạm pháp luật ở các nước diễn biến phức tạp.

Về nội dung Nghị quyết số 23, Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng cho biết, ngày 1/8, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã ký ban hành nghị quyết. So với Nghị quyết số 36 trước đây do Thường trực Ban Bí thư ký, nghị quyết lần này là trực tiếp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước ký - thể hiện sự quan tâm rất đặc biệt của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước với công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng quán triệt Nghị quyết số 23 của Bộ Chính trị

Trong phiên khai mạc hội nghị Ngoại giao lần thứ 33, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã khẳng định đây là nghị quyết rất mới, rất đặc biệt và rất trọng tâm.

Thứ trưởng chia sẻ, Nghị quyết số 23 không thay đổi nền tảng tư tưởng của Nghị quyết số 36 mà là sự kế thừa toàn diện tinh thần đại đoàn kết dân tộc và phát triển lên một mức mới.

Về tư tưởng bao trùm, Nghị quyết số 23 khẳng định "người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là bộ phận không tách rời của cộng đồng các dân tộc Việt Nam", điểm mới là nhấn mạnh đây "là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia; là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới; đồng hành và tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam".

Theo Thứ trưởng, đây là bước phát triển mới trong nhận thức khi cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài được nhìn nhận như một cấu phần quan trọng tạo nên sức mạnh tổng hợp của quốc gia; không chỉ đo bằng nguồn lực hiện hữu trong lãnh thổ quốc gia mà còn bao gồm nguồn lực về trí tuệ, khoa học công nghệ, kinh tế, văn hóa và trong quan hệ quốc tế.

Trong cuộc họp về tổng kết Nghị quyết số 36 và dự thảo Nghị quyết số 23, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước còn khẳng định kiều bào phải tham gia vào "dòng chính" của đời sống trong nước. Thứ trưởng nêu rõ, đây là một tư tưởng rất mới và quan trọng.

Hội nghị người Việt Nam ở nước ngoài toàn thế giới lần thứ tư và Diễn đàn Trí thức và chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài hồi tháng 8/2024

Về tư duy, Thứ trưởng phân tích Nghị quyết số 23 đánh dấu bước phát triển mới. Nếu như trước đây tập trung vào việc "vận động, tập hợp, chăm lo" thì nay đã được nâng tầm lên "phải đồng hành và kiến tạo".

Kiều bào trực tiếp đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch

Về mục tiêu, nghị quyết nhấn mạnh việc phát huy các nguồn lực chiến lược của người Việt Nam ở nước ngoài phục vụ phát triển đất nước, đặc biệt ở lĩnh vực phù hợp với yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới như: khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học và hệ sinh thái khởi nghiệp.

Về phương thức huy động nguồn lực, nghị quyết yêu cầu phải xây dựng một cơ sở dữ liệu, xây dựng mạng lưới và hệ sinh thái toàn cầu để kết nối chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, doanh nhân, văn nghệ sĩ và thế hệ trẻ người Việt Nam ở nước ngoài.

Việc đóng góp của kiều bào cũng được mở rộng và linh hoạt hơn, không chỉ thông qua việc trực tiếp trở về nước mà còn thể hiện từ xa dưới nhiều hình thức phù hợp và hiệu quả.

Bên cạnh đó, Nghị quyết đề cao vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; không chỉ là cầu nối hữu nghị, hợp tác giữa Việt Nam với các nước mà còn là lực lượng góp phần bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc. Nghị quyết khẳng định, kiều bào là lực lượng trực tiếp tham gia đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch, các hoạt động lợi dụng người Việt Nam ở nước ngoài để chống phá đất nước.

Người Việt Nam ở nước ngoài là “đại sứ văn hóa, đất nước và con người Việt Nam”, góp phần nâng cao vị thế, uy tín tại nước sở tại, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam và tăng cường quan hệ hữu nghị, hợp tác quốc tế.

Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng khẳng định, đây là bước phát triển mới trong tư duy khi chuyển từ mục tiêu chủ yếu "gìn giữ bản sắc văn hóa, ngôn ngữ mẹ đẻ" sang "phát huy văn hóa như một nguồn lực và công cụ của sức mạnh mềm quốc gia".

Nghị quyết khẳng định cơ quan làm công tác người Việt Nam ở nước ngoài cần có đủ thẩm quyền, vị thế để chủ trì, điều phối toàn diện, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng công tác trong tình hình mới...