Sự thành công của Artemis II: 'Bước đạp' đến sao Hỏa

Hình ảnh nhìn từ phía sau Mặt Trăng trong sứ mệnh Artemis II, Mặt Trăng và Trái Đất thẳng hàng trong cùng một khung hình, mỗi bên được Mặt Trời chiếu sáng một phần, được phi hành đoàn NASA Artemis II chụp từ tàu vũ trụ Orion trong sứ mệnh bay ngang qua Mặt Trăng, ngày 6/4/2026. Nguồn: NASA/Reuters.

Bước đệm đến sao Hỏa

Ngày 10/4 (theo giờ địa phương), tàu vũ trụ Artemis II cùng phi hành đoàn bốn người đã lao xuyên qua bầu khí quyển Trái Đất và hạ cánh an toàn xuống Thái Bình Dương sau gần 10 ngày trong không gian, kết thúc chuyến du hành đầu tiên của con người lên Mặt Trăng sau hơn nửa thế kỷ.

Trước đó ngày 1/4, bốn phi hành gia đã phóng lên từ Mũi Canaveral, Florida, được đưa vào quỹ đạo Trái đất ban đầu bằng tên lửa Hệ thống Phóng Không gian khổng lồ của NASA trước khi thực hiện một hành trình hiếm hoi vòng quanh phía xa của Mặt Trăng.

Nhờ đó, họ trở thành những phi hành gia đầu tiên bay gần vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái Đất kể từ chương trình Apollo của những năm 1960 và 1970. Glover, Koch và Hansen cũng làm nên lịch sử khi lần lượt là phi hành gia da đen đầu tiên, người phụ nữ đầu tiên và công dân không phải người Mỹ đầu tiên tham gia sứ mệnh lên Mặt Trăng.

Ở thời khắc cao điểm của chuyến bay, các phi hành gia Artemis đã đạt đến điểm cách Trái đất 252.756 dặm, vượt qua kỷ lục trước đó là khoảng 248.000 dặm được thiết lập vào năm 1970 bởi phi hành đoàn Apollo 13.

Chuyến đi này, tiếp nối chuyến bay thử nghiệm không người lái Artemis I quanh Mặt Trăng của tàu vũ trụ Orion vào năm 2022, đánh dấu một cuộc diễn tập quan trọng cho nỗ lực dự kiến vào cuối thập kỷ này nhằm đưa các phi hành gia lên bề mặt Mặt Trăng lần đầu tiên kể từ Apollo 17 vào cuối năm 1972.

Mục tiêu cuối cùng của chương trình Artemis là thiết lập sự hiện diện lâu dài trên Mặt Trăng như một bước đệm cho việc thám hiểm sao Hỏa của con người trong tương lai.

Trong một sự tương đồng lịch sử với thời kỳ Chiến tranh Lạnh của Apollo, sứ mệnh Artemis II diễn ra trong bối cảnh hỗn loạn chính trị và xã hội, bao gồm cả cuộc xung đột quân sự của Mỹ.

Phi hành gia Victor Glover được chụp ảnh trong tàu vũ trụ Orion trong chuyến bay ngang qua Mặt Trăng của sứ mệnh Artemis II vào ngày 6/4/2026. Nguồn: NASA/Reuters.

Sự hấp dẫn đối với công chúng

Nhiều người trên toàn cầu bị cuốn hút bởi chuyến bay lên Mặt Trăng mới nhất, nó đã khẳng định lại những thành tựu của khoa học và công nghệ vào thời điểm mà các tập đoàn công nghệ lớn đang bị nghi ngờ, thậm chí bị sợ hãi.

Hơn 3 triệu người xem đã theo dõi màn hạ cánh xuống biển trên kênh YouTube của NASA, theo số liệu từ dịch vụ phát trực tuyến này.

Việc trở về Trái đất đã đặt tàu vũ trụ Orion vào một thử nghiệm quan trọng đối với tấm chắn nhiệt của nó, vốn đã chịu mức độ cháy và ứng suất bất ngờ khi quay trở lại khí quyển trong chuyến bay thử nghiệm năm 2022. Kết quả là, các kỹ sư của NASA đã thay đổi quỹ đạo hạ cánh cho Artemis II để giảm sự tích tụ nhiệt và giảm rủi ro cho tàu vũ trụ và phi hành đoàn.

Vụ phóng thành công tuần trước là một cột mốc quan trọng đối với tên lửa SLS, mang lại cho các nhà thầu chính, Boeing và Northrop Grumman sự xác nhận được mong đợi từ lâu rằng hệ thống phóng được phát triển hơn một thập kỷ đã sẵn sàng đưa con người lên vũ trụ một cách an toàn.

Tuy nhiên, tham vọng lên Mặt Trăng mới của NASA đã bị lu mờ trong những tháng gần đây bởi việc cắt giảm nhân lực theo nỗ lực thu hẹp quy mô liên bang của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump, khiến số lượng nhân viên của cơ quan vũ trụ giảm 20%.

Sứ mệnh Artemis là một bước ngoặt lớn đối với NASA, định hướng lại chương trình du hành vũ trụ có người lái vượt ra ngoài quỹ đạo Trái đất tầm thấp sau nhiều thập kỷ tập trung vào tàu con thoi và Trạm Vũ trụ Quốc tế.

So với Apollo, ra đời từ cuộc chạy đua vũ trụ thời Chiến tranh Lạnh giữa Mỹ và Liên Xô cũ, NASA mô tả Artemis là một nỗ lực rộng lớn hơn, mang tính hợp tác hơn, đồng thời hy vọng sẽ trở lại Mặt Trăng trước Trung Quốc, quốc gia đang hướng tới mục tiêu hạ cánh có người lái vào năm 2030. Chương trình thám hiểm Mặt Trăng của Mỹ đã hợp tác với các đối tác thương mại như SpaceX của tỷ phú Elon Musk và Blue Origin của tỷ phú Jeff Bezos, những công ty đang chế tạo tàu đổ bộ Mặt Trăng cho chương trình, cùng với các cơ quan vũ trụ của châu Âu, Canada và Nhật Bản.