Sự trắng trợn phía sau cảnh nóng bỏng ở show hẹn hò

Mới đây, cuộc điều tra của BBC về chương trình hẹn hò thực tế Married at First Sight (MAFS) gây chấn động khi đưa ra hàng loạt cáo buộc nghiêm trọng như hiếp dâm, tấn công tình dục và những lỗ hổng trong việc bảo vệ thí sinh. Vụ việc không chỉ khiến khán giả và giới chức Anh phản ứng mạnh mà còn kéo theo nhiều tranh luận về mặt tối của ngành truyền hình thực tế.

Trò chuyện với The Telegraph, nhiều cựu thí sinh và ê-kíp sản xuất cho rằng những bê bối này không phải trường hợp cá biệt. Họ mô tả môi trường hậu trường đầy áp lực, nơi các chương trình được gọi là “thí nghiệm xã hội” nhưng thực chất lại ưu tiên "drama", khai thác cảm xúc và đẩy người tham gia vào những tình huống cực đoan để phục vụ tỷ suất người xem.

“Lãnh địa nguy hiểm nhất của mọi show thực tế”

MAFS UK là phiên bản Anh của loạt chương trình thực tế toàn cầu Married at First Sight, nơi hai người xa lạ được “chuyên gia” ghép đôi rồi tổ chức “đám cưới” dù chưa từng gặp mặt.

Buổi lễ (không có giá trị pháp lý), tuần trăng mật và quãng thời gian sống chung ngay sau đó tạo nên kịch tính của chương trình, cùng với các mối quan hệ và sự tán tỉnh giữa những cặp đôi khác trong “thí nghiệm”.

Nhiều cựu thí sinh MAFS UK nói rằng họ bị ghép đôi có chủ đích để tạo drama, bị khuyến khích uống rượu và không được bảo vệ đúng mức dù đã bày tỏ lo ngại về bạn đồng hành.

Một nữ thí sinh cho biết cô từng nghiện cocaine và rượu nhưng vẫn vượt qua vòng đánh giá tâm lý vốn bị mô tả chỉ mang tính hình thức. Một người khác cáo buộc ê-kíp thao túng tâm lý thí sinh, khiến họ sợ bị biên tập ác ý nếu không nghe lời.

“Điều họ thực sự quan tâm là chương trình kiếm được bao nhiêu tiền”, cô nói.

Thí sinh Mike Thalassitis của chương trình Love Island được khắc họa là nhân vật phản diện và đã tự tử ở tuổi 26. Ảnh: ITV2/Planet Photos.

Một nhà sản xuất kỳ cựu nhận định format của MAFS đặc biệt nguy hiểm vì đưa người lạ vào những tình huống thân mật và cực đoan.

“Khi bạn yêu cầu người bình thường đặt mình vào những tình huống cực đoan, bạn sẽ nhận lại những kết quả cực đoan. Bạn có một format mà người lạ gặp nhau và trên thực tế là khuyến khích họ quan hệ tình dục. Đây là vùng lãnh thổ nguy hiểm, có lẽ là nguy hiểm nhất trong tất cả các chương trình thực tế”, ông nói.

Theo The Telegraph, những cáo buộc nhằm vào MAFS không phải trường hợp cá biệt mà phản ánh mặt tối lâu nay của ngành show hẹn hò thực tế - từ Big Brother đến Love Island.

Dù liên tục vướng tranh cãi về đạo đức, sức khỏe tâm thần hay các vụ tự sát của cựu thí sinh như Mike Thalassitis và Sophie Gradon, thể loại này vẫn bùng nổ mạnh mẽ nhờ sức hút với khán giả trẻ.

MAFS hiện đã được sản xuất tại 29 quốc gia, phát sóng ở hơn 100 nước và trở thành một trong những thương hiệu show hẹn hò thực tế thành công nhất thế giới. Tuy nhiên, sau cuộc điều tra của BBC Panorama, “đế chế” này có thể đang đối mặt với cuộc khủng hoảng lớn nhất từ trước đến nay.

Tiêu chuẩn bảo vệ thí sinh

Cuộc điều tra của BBC gây chấn động khi hai phụ nữ cáo buộc bị “chồng” trên sóng của MAFS UK cưỡng hiếp trong quá trình ghi hình. Một người cho biết cô đã báo vụ việc với Channel 4 và CPL - công ty sản xuất chương trình tại Anh - nhưng các tập có cô vẫn được phát sóng. Shona Manderson - thí sinh công khai danh tính - cũng cáo buộc bạn diễn Bradley Skelly quan hệ không có sự đồng thuận, trong khi Skelly phủ nhận mọi hành vi sai trái.

CPL khẳng định hệ thống chăm sóc thí sinh của họ là “tiêu chuẩn vàng”, còn kênh Channel 4 nói các cáo buộc chưa được xác thực. Tuy nhiên, nhà đài đã mở cuộc đánh giá độc lập về cách xử lý vụ việc và gỡ toàn bộ tập MAFS UK khỏi nền tảng streaming.

Bê bối cũng kéo theo phản ứng mạnh từ giới chức và đối tác thương mại. Cảnh sát London kêu gọi các nạn nhân khác liên hệ, nhiều nghị sĩ yêu cầu Channel 4 và Ofcom - cơ quan quản lý viễn thông của Anh - giải trình, trong khi hãng du lịch Tui đã tạm dừng tài trợ chương trình.

Thí sinh Shona Manderson của chương trình MAFS cáo buộc "chồng" trên màn ảnh của mình, Bradley Skelly, có hành vi quấy rối tình dục. Ảnh: Channel 4.

Nhiều cựu thí sinh đánh giá show thực tế vận hành bằng cách ép người chơi nhập vai theo kịch bản mà nhà sản xuất mong muốn. Sean Thomsen - thí sinh MAFS Australia 2018 - nói nếu không “diễn đúng nhân vật”, người chơi sẽ bị đe dọa hoặc cắt khỏi chương trình.

Anh cho rằng các thí sinh thực chất chỉ làm theo chỉ đạo từ ê-kíp sản xuất và nhiều cặp đôi được ghép sai chủ đích để tạo drama. Một cựu sao chương trình thực tế khác thậm chí nói các nhà sản xuất “khiến anh muốn tự sát” vì liên tục dựng mình thành phản diện trên sóng.

Theo nhiều lời kể, áp lực thao túng tâm lý, biên tập ác ý và môi trường làm việc độc hại từ lâu đã là mặt tối phổ biến của ngành truyền hình thực tế.

“Mọi thứ có thể trở nên độc hại”

Nhiều nhà sản xuất giấu tên nói với The Telegraph rằng họ thường bị cấp trên gây áp lực phải tạo drama bằng mọi giá, từ ép thí sinh hành xử theo ý muốn đến dựng phim gây hiểu lầm.

Một nhà sản xuất cho biết khái niệm “biên tập ác ý” là có thật, khi ê-kíp sử dụng kỹ thuật như “Frankensyncing” - ghép lời thoại từ hoàn cảnh này sang cảnh quay khác để thay đổi ngữ cảnh câu chuyện.

Một người khác, làm việc trong ngành truyền hình 20 năm, nói nhiều chương trình cố tình tuyển những cá tính khó lường để tạo xung đột. “Bạn muốn ma sát và drama, nên sẽ chọn những người có khả năng mang lại điều đó. Và khi bị đẩy đi quá xa, mọi thứ có thể trở nên rất độc hại”, người này nói.

Các nhà sản xuất cũng mô tả môi trường làm việc đầy áp lực với thời gian kéo dài, lương thấp, tình trạng quấy rối, phân biệt giới tính và “văn hóa im lặng” vì nhân sự tự do sợ mất cơ hội việc làm.

Các chương trình hẹn hò luôn có sức hút lớn với khán giả. Ảnh: Ana Cristina Blumenkron/Netflix.

Theo chuyên gia Teresa Parker, các show hẹn hò thực tế luôn tiềm ẩn nguy cơ về kiểm soát cưỡng ép và vấn đề đồng thuận, đặc biệt khi thu hút nhiều người trẻ muốn nổi tiếng và dễ chấp nhận những điều khiến họ không thoải mái.

Marcus Ryder - giám đốc Film and TV Charity - cho biết 42% người làm trong ngành phim ảnh và truyền hình từng trải qua bắt nạt, quấy rối hoặc phân biệt đối xử trong vòng một năm qua, nhưng phần lớn không lên tiếng.

Ông cho rằng bê bối của MAFS chỉ là bề nổi của một vấn đề lớn hơn: “Nếu các cáo buộc là thật, chúng ta không thể chỉ nhìn vào MAFS, mà phải xem lại cách ngành truyền hình vận hành".

Dù vậy, giữa những tranh cãi và bê bối, các “thí nghiệm” truyền hình thực tế vẫn tiếp tục, bởi khi drama còn đủ hấp dẫn, khán giả có lẽ vẫn chưa sẵn sàng tắt tivi.