Sự ủng hộ dành cho Mỹ trong các đồng minh NATO giảm như thế nào?

Mức độ ủng hộ thấp đối với vai trò lãnh đạo của Mỹ trong khối quân sự NATO tương tự như những gì hãng thăm dò dư luận Gallup (Mỹ) đã nhận thấy trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Donald Trump và trong giai đoạn 2007-2008 dưới thời Tổng thống George W. Bush.

Binh sĩ các nước thành viên NATO, bao gồm Đan Mạch, tham gia tập trận ở đảo Greenland năm 2025. Ảnh: AP.

Hình ảnh của Mỹ đã biến động đáng kể theo thời gian trong số các quốc gia thành viên NATO, phù hợp với các chính quyền khác nhau. Dưới thời Tổng thống Mỹ Barack Obama, trung bình 45% trên toàn NATO ủng hộ vai trò lãnh đạo của Washington. Con số này đã giảm xuống mức trung bình 22% trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Donald Trump và phục hồi phần nào dưới thời Tổng thống Joe Biden, đạt mức trung bình 39%.

So với năm 2024, tỷ lệ ủng hộ lãnh đạo của Mỹ giảm mạnh nhất ở Đức (-39 điểm) và Bồ Đào Nha (-38 điểm), với 16 quốc gia khác cho thấy sự sụt giảm ít nhất 10 điểm. Thổ Nhĩ Kỳ là quốc gia NATO duy nhất mà tỷ lệ ủng hộ Mỹ tăng 2 con số (12 điểm).

Ba Lan (68%) và Albania (64%) là hai quốc gia NATO duy nhất mà đa số người dân ủng hộ Mỹ vào năm 2025, trong khi tỷ lệ ủng hộ giảm xuống chỉ còn khoảng 1/10 ở các nước Bắc Âu, bao gồm Thụy Điển (9%), Iceland (9%) và Na Uy (10%).

Kết quả mới nhất dựa trên các cuộc khảo sát được thực hiện tại 31 quốc gia thành viên NATO từ tháng 3 đến tháng 10/2025. Chúng được thực hiện trước thời điểm chiến dịch đột kích của Mỹ tại Venezuela, sau đó Tổng thống Trump đã nhắc lại mong muốn chiếm lãnh thổ Greenland từ Đan Mạch, một đồng minh của NATO, làm gia tăng căng thẳng trong liên minh. Đáp lại, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cảnh báo rằng việc Mỹ chiếm đóng quân sự Greenland sẽ dẫn đến sự tan rã của liên minh NATO.

EU, Đức và nhiều nước khác được các thành viên NATO yêu thích hơn Mỹ

Liên minh châu Âu (EU) và Đức nhận được tỷ lệ ủng hộ cho lãnh đạo cao hơn đáng kể so với Mỹ trong số các nước NATO. Trung bình 60% người dân ủng hộ lãnh đạo EU vào năm 2025, giảm nhẹ so với mức kỷ lục 65% vào năm 2023. Lãnh đạo Đức nhận được 54% sự ủng hộ, tương đương với những năm gần đây. Dưới thời Tổng thống Mỹ Obama, tỷ lệ ủng hộ Mỹ phần lớn tương đương với EU và thấp hơn một chút so với Đức. Nhưng dưới thời Tổng thống Biden, khoảng cách trung bình đã nới rộng đáng kể.

Mỹ và Trung Quốc hiện nhận được tỷ lệ ủng hộ tương tự nhau trên toàn NATO, như trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, với tỷ lệ ủng hộ trung bình đối với ban lãnh đạo Trung Quốc tăng 8 điểm vào năm 2025 lên 22%. Mặc dù Trung Quốc đã ghi nhận mức tăng tỷ lệ ủng hộ cao nhất trong một năm từ trước đến nay trong số các thành viên liên minh vào năm ngoái (2025), nhưng nước này vẫn không được lòng phần lớn người dân các nước NATO - như đã từng xảy ra trong hai thập kỷ qua, ngay cả khi quan điểm về Mỹ đã thay đổi.

Hiện tại, tỷ lệ ủng hộ sự lãnh đạo của Mỹ trong số các nước thành viên NATO đang gần bằng Nga hơn là so với EU hay Đức, mặc dù tỷ lệ này vẫn đang cao hơn Nga 10 điểm. Tỷ lệ ủng hộ trung bình đối với Moscow vẫn ở mức thấp 10%, sau khi Nga mở cuộc tiến công quân sự toàn diện vào Ukraine năm 2022, và chỉ cao hơn một chút so với mức thấp kỷ lục 6% của năm đó.

Không phải “trò chơi tổng bằng không” giữa Mỹ và Trung Quốc

Những tổn thất của Washington không trực tiếp dẫn đến lợi ích của Bắc Kinh. Mặc dù tỷ lệ ủng hộ vai trò lãnh đạo của Mỹ đã giảm ít nhất 10 điểm phần trăm tại 18 quốc gia thành viên NATO vào năm 2025, nhưng chỉ có ở 3 trong số các nước đó - Tây Ban Nha, Italy và Bỉ - là Trung Quốc chứng kiến mức tăng hai chữ số về tỷ lệ ủng hộ dành cho họ. Ở hầu hết các quốc gia khác, tỷ lệ ủng hộ dành choTrung Quốc tăng nhẹ hoặc giữ ổn định.

Tương tự, tại một số quốc gia khác nơi Trung Quốc đạt được những bước tiến đáng kể, bao gồm Slovenia, Hy Lạp, Hungary và Thổ Nhĩ Kỳ, tỷ lệ ủng hộ vai trò lãnh đạo của Mỹ cũng được cải thiện hoặc ít nhất là ổn định.

Trung Quốc dẫn trước Mỹ ở nhiều quốc gia NATO hơn

Mặc dù Mỹ và Trung Quốc có tỷ lệ ủng hộ trung bình tương tự nhau trên toàn NATO, nhưng Trung Quốc có tỷ lệ ủng hộ cao hơn đáng kể so với Mỹ ở 8 quốc gia thành viên, trong khi Mỹ dẫn trước Trung Quốc ở 3 quốc gia.

- Bắc Kinh dẫn trước Washington ít nhất 10 điểm phần trăm tại Slovenia, Luxembourg, Thổ Nhĩ Kỳ, Bulgaria, Tây Ban Nha, Montenegro, Iceland và Hy Lạp.

- Mỹ được ủng hộ cao hơn Trung Quốc tại Ba Lan, Albania và Romania.

-20 quốc gia thành viên còn lại có tỷ lệ ủng hộ Washington và Bắc Kinh tương đương nhau về mặt thống kê.

Điều này thể hiện sự thay đổi so với năm 2020, năm cuối cùng trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông Trump, khi tỷ lệ ủng hộ trung bình dành cho cả hai cường quốc cũng bằng nhau ở mức 18%, và Mỹ sở hữu tỷ lệ ủng hộ cao hơn ở 5 quốc gia so với chỉ 3 quốc gia đối với Trung Quốc.

Hàm ý từ những dữ liệu trên

Dữ liệu mới nhất của Gallup cho thấy tỷ lệ ủng hộ Mỹ đã giảm 14 điểm phần trăm trên toàn NATO vào năm 2025. Kết quả là, sự ủng hộ của công chúng đối với giới lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc một lần nữa ngang bằng nhau - đây là sự trở lại với thông lệ dưới các chính quyền Mỹ thuộc phe Cộng hòa trước đây. Tỷ lệ ủng hộ Nga vẫn thấp hơn, trong khi EU và Đức là hai thực thể duy nhất nhận được sự ủng hộ đa số trong NATO.

Ba năm qua đã thử thách sự đoàn kết của NATO. Trung Quốc đã nổi lên trong chương trình nghị sự an ninh của liên minh khi quan hệ Mỹ - Trung Quốc xấu đi, và khi Bắc Kinh nghiêng về Moscow trong xung đột vũ trang ở Ukraine. Các khoản đầu tư cơ sở hạ tầng của Trung Quốc trên khắp Nam Âu, Trung Âu và vùng Balkan cũng đã mở rộng ảnh hưởng của nước này trong NATO.

Đồng thời, các tuyên bố của Mỹ nghi vấn cam kết quốc phòng của các đồng minh không đáp ứng đủ chi tiêu quân sự đã làm dấy lên lo ngại bên trong NATO về Washington. Mặc dù liên minh này đã đồng ý nâng mục tiêu chi tiêu lên 5% GDP sau áp lực từ Mỹ, nhưng các cuộc thảo luận gần đây liên quan đến đảo tự trị Greenland (Đan Mạch) đã lại đẩy cao căng thẳng giữa các đồng minh.

Trí Nhân/VOV.VN