Sửa Bộ luật Hình sự và Tố tụng hình sự: Cần xây dựng hệ thống hình phạt đủ sức răn đe

Sáng 18/9, tại Nhà Quốc hội, Hội đồng khoa học của Ủy ban Thường vụ Quốc hội phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tổ chức Hội thảo góp ý kiến về dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi).

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng khoa học của Ủy ban Thường vụ Quốc hội phát biểu. Ảnh: Hồ Long.

Tham dự có đại diện Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao; đại diện các vụ, cục thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư pháp, Thanh tra Chính phủ và các cơ quan liên quan; các chuyên gia, nhà khoa học.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Nguyễn Văn Hiển, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng khoa học của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho biết, dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) đã được trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất và dự kiến sẽ trình Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI.

Tại Hội thảo, Thượng tá Ngô Đức Thắng, Phó Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp (Bộ Công an), báo cáo tổng quan về dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và những nội dung chính cần xin ý kiến Hội đồng khoa học và các chuyên gia, nhà khoa học. Theo đó, dự thảo Bộ luật gồm 3 phần, 25 chương, 414 điều; so với Bộ luật Hình sự năm 2015 đã bỏ 11 điều, bổ sung 16 điều mới, sửa đổi 313 điều, giữ nguyên 85 điều.

Các đại biểu tham dự Hội thảo. Ảnh: Hồ Long.

Báo cáo tổng quan về dự án và những nội dung chính cần xin ý kiến Hội đồng khoa học và các chuyên gia, nhà khoa học về dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao cho biết, dự án được xây dựng trên 6 định hướng chính sách lớn: đổi mới thủ tục tố tụng theo hướng tinh gọn, hiệu quả; bảo đảm phân hóa và khoan hồng trong xử lý tội phạm; hoàn thiện thẩm quyền tố tụng, tăng cường kiểm soát quyền lực và bảo đảm tốt hơn quyền con người; đổi mới phương thức hoạt động tố tụng theo hướng tố tụng điện tử; hoàn thiện thủ tục đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế; đồng thời luật hóa các chế định đã được thí điểm và khắc phục những vướng mắc, bất cập qua tổng kết thực tiễn.

Theo dự thảo hiện đang phối hợp chỉnh lý, tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, Bộ luật gồm 522 điều; trong đó 336 điều cơ bản giữ nguyên nội dung, 151 điều được sửa đổi, bổ sung, 35 điều bổ sung mới và bỏ 5 điều.

Tại Hội thảo, các đại biểu bày tỏ đồng tình và ghi nhận hai dự thảo bộ luật đã tiếp thu nhiều nội dung, ý kiến của các cơ quan của Quốc hội, đại biểu Quốc hội và các cơ quan liên quan. Các đại biểu cho rằng, để hai dự án bộ luật đạt được hiệu quả tối ưu khi tổ chức thực hiện và mục tiêu bảo đảm an ninh trật tự, đấu tranh phòng, chống tội phạm, cần xây dựng hệ thống hình phạt đủ sức răn đe. 

Cùng với đó, rà soát, sửa đổi đồng bộ các quy định trong hai dự án bộ luật với Luật Thi hành án hình sự và các văn bản hướng dẫn, tránh tạo khoảng trống pháp lý hoặc sự lúng túng cho các cơ quan trong quá trình chuyển tiếp và áp dụng luật.

Kết luận Hội thảo, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Văn Hiển ghi nhận, những ý kiến tại Hội thảo đã làm rõ thêm nhiều vấn đề cả về mặt chính sách và kỹ thuật xây dựng pháp luật, góp phần quan trọng vào việc hoàn thiện hai dự thảo Bộ luật trước khi trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ Hai dự kiến diễn ra vào tháng 10/2026.