Sửa đổi Luật Bưu chính: Chuyển từ tư duy quản lý truyền thống sang kiến tạo phát triển

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp

Sửa đổi toàn diện Luật Bưu chính là rất cấp thiết

Trình bày Tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Bưu chính (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, sau hơn 15 năm thi hành Luật Bưu chính năm 2010, lĩnh vực này đã có bước phát triển mạnh mẽ.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Luật Bưu chính năm 2010 cũng đã bộc lộ một số bất cập, hạn chế, không còn phù hợp, chưa theo kịp sự phát triển của lĩnh vực bưu chính trong thực tiễn.

Do đó, việc sửa đổi toàn diện Luật Bưu chính là rất cấp thiết trong bối cảnh hiện nay, nhằm khắc phục những bất cập, hạn chế của luật cũ, tạo cơ sở pháp lý để bưu chính trở thành hạ tầng thiết yếu của quốc gia và của nền kinh tế số.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành nội dung thảo luận

Dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) gồm 8 chương, 51 điều. Dự thảo được xây dựng dựa trên quan điểm xác định bưu chính trở thành hạ tầng thiết yếu của quốc gia và của nền kinh tế số, đặc biệt là của thương mại điện tử; mở rộng hệ sinh thái dịch vụ, mở rộng không gian hoạt động mới; thúc đẩy phát triển Chính phủ số, xã hội số. Dịch vụ bưu chính trở thành một trong các dịch vụ thiết yếu của xã hội.

Công tác quản lý nhà nước về bưu chính được đổi mới, theo kịp với thực tiễn phát triển của lĩnh vực; minh bạch, đơn giản hóa thủ tục hành chính nhằm tạo lập môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp bưu chính.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trình bày tờ trình

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành với sự cần thiết ban hành dự án Luật như Tờ trình của Chính phủ.

Nội dung của dự thảo Luật cơ bản bám sát và thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng trong giai đoạn hiện nay; bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành, tương thích với một số luật chuyên ngành có liên quan đến lĩnh vực bưu chính vừa được ban hành.

Tuy nhiên, đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát các quy định tại dự thảo Luật để bảo đảm tương thích, cập nhật, nội luật hóa các nội dung liên quan của các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; bảo đảm sự phù hợp với các quy định pháp luật về ngân sách nhà nước, về dữ liệu, về dân sự, về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời tiến hành rà soát với các dự án Luật cũng đang trong quá trình xây dựng, trình Quốc hội xem xét, thông qua.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải trình bày báo cáo thẩm tra

Chuyển từ tư duy quản lý truyền thống sang kiến tạo phát triển

Cho ý kiến tại Phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Bưu chính đang đứng trước bước ngoặt quan trọng, chuyển mạnh từ tư duy quản lý truyền thống sang kiến tạo phát triển để đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý, dự thảo Luật không nên coi mọi hoạt động vận chuyển là bưu chính để áp đặt giấy phép, gây khó khăn cho doanh nghiệp.

Tiêu chí quản lý phải dựa trên khái niệm "mạng bưu chính" thay vì "hành vi vận chuyển". Cần làm rõ tiêu chí phân biệt trong dự thảo Luật, chỉ những dịch vụ có quy trình thu gom, chia chọn, phân loại qua trung tâm khai thác và phát theo địa chỉ mới thuộc phạm vi điều chỉnh của luật này.

Ngoài ra, Chủ tịch Quốc hội cho biết, dự thảo Luật ghi nhận bước tiến lớn khi phân loại doanh nghiệp thành hai nhóm: có vận hành mạng và không vận hành mạng; đồng thời chuyển dịch từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị, cần đơn giản hóa thủ tục, nhóm doanh nghiệp không vận hành mạng (đại lý, kết nối) cần được chuyển hoàn toàn sang hình thức thông báo hoạt động trực tuyến, giải quyết nhanh trong vòng nửa ngày đến một ngày.

Đồng thời, Luật hóa nghĩa vụ kết nối dữ liệu sản lượng và trạng thái bưu gửi theo thời gian thực về hệ thống của cơ quan quản lý để thực hiện hậu kiểm bằng công nghệ.

Về luật hóa bưu chính xanh, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, dự thảo Luật cần quy định rõ vấn đề này và phải đảm bảo tương thích với các điều ước, thông lệ quốc tế cũng như tính đồng bộ, thống nhất với các luật liên quan như Luật Thương mại, Luật Đường bộ, Luật Hải quan và Luật Chuyển đổi số.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho ý kiến tại phiên họp

Phát biểu tiếp thu, giải trình các ý kiến tại Phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng khẳng định, việc sửa đổi Luật Bưu chính lần này với mục tiêu cốt lõi là xây dựng hạ tầng quốc gia, đưa bưu chính trở thành hạ tầng thiết yếu, phục vụ đắc lực cho kinh tế số, thương mại điện tử và thúc đẩy sự phát triển của kinh tế tư nhân.

Việc thay đổi phương thức quản lý, chuyển trọng tâm từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" là điểm mới mang tính bứt phá trong quản lý nhà nước về bưu chính.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết, Chính phủ sẽ nghiêm túc ghi nhận và tiếp thu tối đa các ý kiến của cơ quan chủ trì thẩm tra, chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội cùng các ý kiến tại Phiên họp.

Đồng thời, sẽ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cùng các cơ quan liên quan để khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án Luật. Mục tiêu là đảm bảo chất lượng cao nhất để kịp trình Quốc hội xem xét, thông qua trong Kỳ họp không thường lệ.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên kết luận nội dung thảo luận

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, để hoàn thiện dự thảo Luật, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp thu nghiêm túc các ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội và các ý kiến thảo luận tại Phiên họp.

Phó Chủ tịch Quốc hội khẳng định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng tình nếu dự án luật được chuẩn bị kỹ lưỡng, đảm bảo đạt chất lượng có thể được trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp không thường lệ tới đây.