Sửa Luật Chứng khoán: Mở rộng không gian huy động vốn cho doanh nghiệp

Mở rộng kênh huy động vốn cho tăng trưởng

Theo tờ trình của Chính phủ, việc sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán nhằm tiếp tục hoàn thiện các quy định pháp luật, đáp ứng yêu cầu quản lý và phù hợp với sự phát triển của thị trường; đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh do-anh, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Đồng thời, việc sửa luật đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, triển khai kịp thời các mô hình, sản phẩm, dịch vụ mới trong lĩnh vực chứng khoán.

Qua thảo luận tại tổ, các đại biểu cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi luật, nhất là các nội dung tháo gỡ vướng mắc, cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học, công nghệ và nâng cao hiệu quả hoạt động của thị trường chứng khoán.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, ngày 17/10/2026. Ảnh: Đức Thanh

Từ góc độ phát triển thị trường vốn, đại biểu Nguyễn Hải Nam (đoàn TP. Huế) nhấn mạnh vai trò của việc hỗ trợ doanh nghiệp phát hành cổ phiếu, trái phiếu để phục vụ sản xuất, kinh doanh. Theo đại biểu, đây là kênh huy động vốn đóng góp cho tăng trưởng kinh tế, thể hiện sự tích cực của nền kinh tế trong nhiều năm qua.

Đại biểu cho rằng, nền kinh tế còn nghiêng về huy động vốn qua hệ thống ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng, trong khi huy động qua thị trường vốn, thông qua phát hành thêm cổ phiếu và trái phiếu, vẫn khiêm tốn. Vì vậy, cùng với những giải pháp đã triển khai, cần khai thác công nghệ tài chính để tạo thuận lợi hơn cho hoạt động huy động vốn.

Trong đó, đại biểu lưu ý về khả năng phát hành dựa trên công nghệ blockchain. Theo đại biểu, công nghệ này giúp giảm nhiều thủ tục phát hành tăng vốn qua cổ phiếu, trái phiếu. Việc áp dụng công nghệ tài chính trong thủ tục phát hành chứng khoán cũng có thể giảm thời gian, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Đối với những nội dung cụ thể, đại biểu tán thành chủ trương bãi bỏ điều kiện về tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng lưu ký. Đi cùng với việc bãi bỏ điều kiện, đại biểu đề nghị có công cụ cảnh báo, giám sát, can thiệp thay thế, bảo đảm phát hiện và xử lý kịp thời rủi ro khi phát sinh; đồng thời khai thác kết quả giám sát của ngân hàng để tránh thủ tục trùng lặp.

Về tổ chức thị trường, đại biểu Nguyễn Hải Nam tán thành hướng dự thảo không quy định cứng mô hình hiện nay, tạo điều kiện tổ chức, sắp xếp lại hệ thống. Theo đại biểu, việc sắp xếp phải hướng tới bộ máy gọn nhẹ; ứng dụng công nghệ thông tin để các sở giao dịch chứng khoán hiện đại hơn, hoạt động thực chất hơn.

Tạo không gian đổi mới sáng tạo gắn với bảo vệ nhà đầu tư

Cùng quan điểm, đại biểu Lê Văn Thế (đoàn Ninh Bình) đồng tình với cách tiếp cận không tiếp tục đóng cứng một mô hình tổ chức cụ thể, qua đó tạo thuận lợi để Chính phủ lựa chọn mô hình phù hợp trong từng giai đoạn. Đại biểu đề nghị phân định rõ thẩm quyền quyết định mô hình tổ chức với thẩm quyền về chức năng, quyền và nghĩa vụ của sở giao dịch chứng khoán, bảo đảm thống nhất giữa các điều khoản.

Bên cạnh kỳ vọng mở rộng không gian huy động vốn, đại biểu Nguyễn Hải Nam đề nghị quan tâm hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát, giảm những hành vi thao túng, đầu cơ trên thị trường. Các tiêu chí bảo vệ, cảnh báo, can thiệp sớm cần được chú trọng, nhất là đối với nhà đầu tư nhỏ lẻ có lượng vốn và khả năng quản lý rủi ro còn hạn chế.

Góp ý Điều 6a về thử nghiệm có kiểm soát, đại biểu lưu ý những hành vi cố tình trục lợi, cố tình gian dối vẫn phải được xử lý. Phạm vi, nội hàm cơ chế thử nghiệm và nguyên tắc giới hạn giao dịch cần được làm rõ.

Đánh giá về ý nghĩa của nội dung này, đại biểu Trần Văn Khải (đoàn Ninh Bình) cho rằng, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát thể hiện tinh thần chấp nhận rủi ro có kiểm soát để thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Đại biểu kỳ vọng việc sửa luật sẽ thể chế hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, mở ra không gian công nghệ mới, nhất là công nghệ tài chính.

Đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà (đoàn Quảng Ninh) cũng đánh giá việc tạo không gian thử nghiệm cho công nghệ, sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới là rất cần thiết. Tuy nhiên, trong lĩnh vực chứng khoán, một giải pháp công nghệ có thể tiếp cận nhiều người sử dụng trong thời gian ngắn; nếu xảy ra sự cố có thể tác động lớn đến tài sản, dữ liệu và niềm tin thị trường.

Vì vậy, đại biểu đề nghị xác định các nguyên tắc bảo vệ tối thiểu, làm rõ nghĩa vụ cung cấp thông tin, cảnh báo rủi ro, tách biệt tài sản khách hàng và trách nhiệm bảo vệ dữ liệu. Việc mở rộng hoạt động thị trường cần đi đôi với chất lượng thông tin, năng lực giám sát và cơ chế bảo vệ quyền tài sản của nhà đầu tư.