Sửa Luật Dầu khí: Tạo sự minh bạch, phòng chống lãng phí

Tại phiên họp thứ 4 (thường kỳ tháng 7) diễn ra vào sáng ngày 9/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Dầu khí (sửa đổi).

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết, việc xây dựng dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) bảo đảm thể chế hóa các quan điểm, đường lối của Đảng, Nhà nước trong xây dựng cơ chế, chính sách đột phá thúc đẩy phát triển công nghiệp năng lượng, đáp ứng mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số giai đoạn đến năm 2030.

Dự án Luật được xây dựng theo hướng cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính; tăng cường phân cấp, phân quyền, giao quyền đi kèm với tăng cường kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý Nhà nước nhằm tạo sự minh bạch, rõ ràng, phòng chống tham nhũng, lãng phí, lợi ích nhóm trong quản lý và thực hiện các hoạt động dầu khí.

Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng trình bày tờ trình. Ảnh: CTTĐT Quốc hội

Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) có 12 chương, 62 điều, được soạn thảo trên cơ sở kế thừa các điều khoản tiến bộ của Luật Dầu khí năm 2022, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và 5 nhóm chính sách đã được Chính phủ thông qua tại Nghị quyết số 81/NQ-CP ngày 3/4/2026.

Nhóm chính sách 1: Hoàn thiện, đơn giản hóa thủ tục, tăng cường phân quyền, giao quyền trong thẩm định, phê duyệt các bước triển khai điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí.

Nhóm chính sách 2: Bổ sung, hoàn thiện các quy định về hợp đồng dầu khí và hoạt động dầu khí.

Nhóm chính sách 3: Bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách quy định về ưu đãi đầu tư trong hoạt động dầu khí.

Nhóm chính sách 4: Quy định cơ chế, chính sách phát triển chuỗi giá trị dầu khí, bao gồm dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao và năng lượng ngoài khơi.

Nhóm chính sách 5: Quy định khung cho việc giảm phát thải khí nhà kính, thu giữ và lưu trữ carbon trong hoạt động dầu khí.

Đại diện cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí với sự cần thiết, cơ sở chính trị, cơ sở thực tiễn và mục tiêu tiếp tục hoàn thiện pháp luật về dầu khí.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành với việc bổ sung những quy định nhằm điều chỉnh các hoạt động đầu tư gắn với hoạt động dầu khí. Việc này nhằm tạo thuận lợi cho các hoạt động mang tính cộng sinh, hỗ trợ trong quá trình triển khai hoạt động dầu khí, góp phần nâng cao hiệu quả, tăng cường thu hút đầu tư trong lĩnh vực này.

Cơ quan thẩm tra đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ lưỡng các quy định bảo đảm phù hợp với phạm vi điều chỉnh của luật, không chồng chéo, chồng lấn sang phạm vi điều chỉnh của các luật khác. Đồng thời, quy định rõ ràng, khả thi, hàm lượng quy định hợp lý, bảo đảm tính linh hoạt khi áp dụng trên thực tiễn.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo thuyết minh rõ cơ sở đề xuất phân cấp, phân quyền, giao quyền; làm rõ vai trò và phạm vi trách nhiệm, nội dung hoạt động quản lý của Bộ Công Thương là cơ quan thực hiện chức năng quản lý Nhà nước trong lĩnh vực dầu khí, đặc biệt là làm rõ vai trò kiểm tra, giám sát, kiểm soát bảo đảm chặt chẽ, hiệu quả.

Bổ sung các cơ chế mang tính đột phá hơn nữa

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu kết luận phiên họp. Ảnh: CTTĐT Quốc hội

Kết luận nội dung làm việc, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cho biết, trên cơ sở tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội và góp ý của các đại biểu, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất về sự cần thiết phải ban hành Luật Dầu khí (sửa đổi) nhằm kịp thời thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng; tạo sự đồng bộ cho hệ thống pháp luật; đồng thời tháo gỡ triệt để các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực thi Luật Dầu khí 2022.

Để bảo đảm chất lượng và tiến độ trình Quốc hội xem xét, thông qua, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo và các bên liên quan khẩn trương rà soát, tiếp thu toàn diện các ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Kinh tế và Tài chính, các ý kiến tại cuộc họp hôm nay. Trong đó, cần đặc biệt lưu ý thể chế hóa đầy đủ các quan điểm, nhiệm vụ và giải pháp tại Nghị quyết số 70-NQ/TW và Kết luận số 76-KL/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và định hướng chiến lược phát triển ngành dầu khí Việt Nam.

“Việc phát triển ngành dầu khí phải gắn chặt với phát triển kinh tế, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Việt Nam trên biển phù hợp với luật pháp quốc tế; đồng thời bảo đảm lợi ích chính đáng của nhà đầu tư trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và an ninh quốc gia,” Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý việc tuân thủ nghiêm túc Quy định số 178-QĐ/TW của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật; chủ động báo cáo xin ý kiến cấp có thẩm quyền đối với các nội dung cần thiết.

Quán triệt tinh thần đổi mới tư duy theo Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị, kế thừa các điểm tiến bộ của luật cũ nhưng phải bổ sung các cơ chế mang tính đột phá hơn nữa. Nghiên cứu chuyển đổi từ cơ chế ưu đãi đầu tư sang cạnh tranh toàn cầu; đẩy mạnh cải cách hành chính, giao quyền tự quyết và tự chịu trách nhiệm nhiều hơn cho doanh nghiệp; mở rộng không gian phát triển sang các lĩnh vực mới... nhằm hoàn thành Chiến lược phát triển ngành dầu khí Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban Kinh tế và Tài chính chủ trì, phối hợp với Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội tiếp tục thẩm tra chính thức dự án luật, xây dựng báo cáo trình Quốc hội xem xét, quyết định tại Kỳ họp chuyên đề pháp luật diễn ra vào tháng 8 tới.