Sửa Luật Hòa giải ở cơ sở: Bổ sung quy định về bảo mật thông tin trong hòa giải

Chiều 14/8, tiếp tục chương trình phiên họp thứ 5, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi).

Bầu hòa giải viên có thể kết hợp nhiều hình thức

Trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, tiếp thu ý kiến ĐBQH, Chính phủ đã chỉnh lý một số nội dung của dự thảo Luật:

Về bảo mật thông tin trong hòa giải ở cơ sở, bổ sung 1 điều luật quy định về bảo mật thông tin trong hòa giải ở cơ sở như thể hiện tại Điều 5 của dự thảo Luật.

Về tiêu chuẩn của hòa giải viên, dự thảo Luật lược bỏ từ "thường xuyên" trong cụm từ "cư trú thường xuyên tại cơ sở" nhằm mở rộng người được lựa chọn vào danh sách bầu hòa giải viên và bảo đảm thống nhất với Luật Cư trú; đồng thời, bổ sung tiêu chuẩn "có năng lực hành vi dân sự đầy đủ" để bảo đảm chặt chẽ hơn.

Về bầu hòa giải viên, dự thảo Luật tiếp tục kế thừa những điểm phù hợp của Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013, đồng thời bổ sung một số nội dung nhằm bảo đảm tốt hơn tính dân chủ, công khai, minh bạch và phù hợp thực tiễn, như: bổ sung điều chỉnh trong trường hợp số người đạt điều kiện được công nhận làm hòa giải viên nhiều hơn số lượng cần kiện toàn.

"Việc bầu hòa giải viên có thể kết hợp nhiều hình thức, thay vì chỉ bằng một trong các hình thức như tại dự thảo Luật đã trình Quốc hội", Bộ trưởng cho hay.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng (Ảnh: Media Quốc hội).

Về nghĩa vụ của hòa giải viên, Tổ trưởng tổ hòa giải, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết dự thảo Luật bổ sung nghĩa vụ của hòa giải viên trong việc phối hợp thực hiện các biện pháp phòng ngừa trong trường hợp thấy mâu thuẫn, tranh chấp có thể dẫn đến hành vi bạo lực gây ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng của các bên và của những người khác tham gia hòa giải (nếu có) hoặc gây mất trật tự công cộng.

Bổ sung nghĩa vụ của hòa giải viêntrong việc đề xuất UBND cấp xã hỗ trợ bố trí người phiên dịch theo đề nghị của các bên trong trường hợp các bên không thể tự bố trí người phiên dịch. 

Bổ sung nghĩa vụ của Tổ trưởng tổ hòa giải trong việc thực hiện thủ tục đề nghị thanh toán thù lao theo vụ, việc hòa giải cho người được mời trực tiếp tham gia hòa giải; bổ sung quy định về trường hợp thôi làm Tổ trưởng tổ hòa giải nhưng không thôi làm hòa giải viên để bảo đảm điều chỉnh các trường hợp xảy ra trên thực tế.

Dự thảo Luật cũng bổ sung quyền của các bên trong việc lựa chọn, đề xuất, đề nghị thay đổi người phiên dịch; đồng thời chỉnh lý nghĩa vụ cung cấp thông tin, tài liệu có liên quan thay cho "chứng cứ" và bổ sung quy định các bên đồng ý với nội dung văn bản về kết quả hòa giải khi ký tên, điểm chỉ hoặc xác nhận vào văn bản.

Bảo mật thông tin trong hòa giải ở cơ sở

Báo cáo tóm tắt ý kiến về việc Chính phủ tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Thường trực Ủy ban thống nhất với các nội dung đã được tiếp thu, giải trình và chỉnh lý trong dự thảo Luật, trong đó có một số nội dung lớn:

Thống nhất việc bổ sung 1 điều về bảo mật thông tin trong hòa giải ở cơ sở tại Điều 5 để cụ thể hóa nguyên tắc bảo mật thông tin đã được quy định tại Điều 4; mở rộng phạm vi bảo mật đối với toàn bộ thông tin phát sinh trong quá trình hòa giải.

Đồng thời, thống nhất quy định về kinh phí cho công tác hoà giải ở cơ sở theo hướng giao Chính phủ quy định tại văn bản quy định chi tiết.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh (Ảnh: Media Quốc hội).

Thường trực Uỷ ban cũng thống nhất việc bổ sung, chỉnh lý quy định về tiêu chuẩn, bầu, chỉ định và kiện toàn hòa giải viên, tổ hòa giải. Việc đa dạng hóa hình thức bầu hòa giải viên, làm rõ điều kiện, trình tự, thẩm quyền chỉ định hòa giải viên đã bảo đảm tính bao quát, khả thi, công khai, dân chủ, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Thống nhất việc bổ sung nghĩa vụ của hòa giải viên trong việc phối hợp thực hiện các biện pháp phòng ngừa trong trường hợp thấy mâu thuẫn, tranh chấp có thể dẫn đến hành vi bạo lực gây ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng của các bên.

Đề xuất UBND cấp xã hỗ trợ bố trí người phiên dịch theo đề nghị của các bên trong trường hợp các bên không thể tự bố trí người phiên dịch. Đồng thời, bổ sung nghĩa vụ của Tổ trưởng tổ hòa giải trong việc đề nghị thanh toán thù lao theo vụ, việc hòa giải cho người được mời trực tiếp tham gia hoà giải.

Thống nhất việc bổ sung quy định về quyền và nghĩa vụ của các bên trong hòa giải; trách nhiệm của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp và các tổ chức thành viên của Mặt trận.

Đồng thời, tán thành việc tiếp tục rà soát, chỉnh lý dự thảo Luật theo hướng giao Chính phủ quy định đầy đủ hơn về trách nhiệm quản lý nhà nước về hòa giải ở cơ sở; phạm vi hòa giải ở cơ sở, kinh phí cho công tác hòa giải ở cơ sở, bầu, công nhận, chỉ định hòa giải viên, quyền của hòa giải viên, hình thức tiến hành và hỗ trợ tham gia hòa giải… để bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp với yêu cầu quản lý trong thực tiễn.