Sửa Luật Nhà ở: Thêm cơ chế cải tạo chung cư cũ, tái thiết đô thị

Sáng 2/10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Nhà ở (sửa đổi), với nhiều nội dung đáng chú ý về phát triển nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội và cải tạo chung cư cũ.

Phiên họp thứ 7 của UBTVQH sáng 2/10. Ảnh: Media Quốc hội

Bổ sung chính sách phát triển nhà ở cho thuê

Trình bày Tờ trình tóm tắt dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) tiếp tục kế thừa các quy định còn phù hợp, đồng thời thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước về phát triển nhà ở, hướng tới mục tiêu mọi người đều có chỗ ở.

Dự thảo luật hóa các chính sách thí điểm về phát triển nhà ở xã hội đã được kiểm chứng tại Nghị quyết số 201/2025/QH15 của Quốc hội và Nghị quyết số 66.15/2026/NQ-CP của Chính phủ; thực hiện phân cấp, phân quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh và tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh. Ảnh: Media Quốc hội

Dự thảo Luật gồm 13 chương, 132 điều, giảm 66 điều so với Luật Nhà ở năm 2023. Về phân quyền, phân cấp, 20/21 thủ tục thuộc thẩm quyền địa phương được phân quyền, chỉ còn thủ tục cho thuê nhà ở công vụ thuộc thẩm quyền Bộ Xây dựng. Đồng thời, dự thảo cắt giảm 3/4 điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thành phần hồ sơ và rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục hành chính.

Một điểm mới đáng chú ý là bổ sung định hướng phát triển 4 nhóm nhà ở gồm nhà thương mại, nhà cho thuê, nhà công vụ và nhà ở chính sách. Dự thảo bổ sung một chương mới về phát triển nhà ở cho thuê, quy định về đối tượng thuê, hình thức phát triển, yêu cầu đối với dự án, thủ tục đầu tư, chính sách ưu đãi, giá cho thuê và quản lý nhà ở cho thuê.

Đại diện Lãnh đạo các Bộ, ngành tại Phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội

Dự thảo cũng bổ sung quy định về nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệp; rà soát quy định về sở hữu nhà ở tại Việt Nam của tổ chức, cá nhân nước ngoài, trong đó bỏ quy định về sở hữu nhà ở riêng lẻ của tổ chức, cá nhân nước ngoài.

Tiếp tục hoàn thiện chính sách về chung cư và nhà ở xã hội

Đối với nhà ở xã hội, dự thảo luật hóa các nội dung của Nghị quyết số 201/2025/QH15 và Nghị quyết số 66.15/2026/NQ-CP của Chính phủ. Đồng thời, hoàn thiện chính sách cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư theo hướng gắn với tái thiết đô thị; bổ sung hình thức đầu tư theo phương thức đối tác công tư BT và đơn giản hóa thủ tục lựa chọn chủ đầu tư.

Dự thảo cũng sửa đổi, bổ sung quy định về quản lý, sử dụng nhà chung cư nhằm nâng cao chất lượng quản lý vận hành, hạn chế tranh chấp, khiếu nại; đồng thời tháo gỡ vướng mắc liên quan đến phát triển nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư, nhà ở riêng lẻ, tài chính cho phát triển nhà ở và các giao dịch về nhà ở.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu. Ảnh: Media Quốc hội

Nêu quan điểm thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban và các cơ quan của Quốc hội tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Nhà ở. Hồ sơ dự án Luật được Chính phủ chuẩn bị đúng quy định, đủ điều kiện trình UBTVQH xem xét, cho ý kiến.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của dự thảo với Luật Đầu tư, Luật Quy hoạch, Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, Luật Xây dựng và các luật đang được trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2, trong đó có dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), Luật Đất đai (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).

Đáng chú ý, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ nguyên tắc xử lý hiệu lực đối với Nghị quyết số 201/2025/QH15 khi các chính sách thí điểm được luật hóa; rà soát quy định về đối tượng, điều kiện sở hữu và thuê nhà ở tại Việt Nam; làm rõ nghĩa vụ của chủ đầu tư dự án nhà ở thương mại trong phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê.

Đối với chính sách ưu đãi nhà ở cho thuê, cơ quan thẩm tra đề nghị nghiên cứu để các ưu đãi thực sự hướng tới người thuê nhà, nhất là những người gặp khó khăn về nhà ở, đồng thời có giải pháp ngăn ngừa nguy cơ trục lợi chính sách. Các quy định về nhà lưu trú cho chuyên gia, người lao động ngoài khu công nghiệp cũng cần được đánh giá thận trọng về cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn.