Diện mạo Kinh thành Huế sau khi 31 công trình quân sự được tháo dỡ
31 lô cốt, công trình quân sự trên Kinh thành Huế được dỡ bỏ để trả lại diện mạo vốn có của di sản thế giới này và mở ra dư địa mới để phục vụ tham quan, du lịch.
Kinh thành Huế thông thoáng sau khi tháo dỡ 31 công trình quân sự

31 lô cốt, công trình quân sự nằm trên di tích Thượng Thành (Kinh thành Huế) được quân đội Mỹ xây dựng từ năm 1957 đến 1975. Các công trình này được xây dựng rất kiên cố, có nắp đậy, trong chiến tranh được sử dụng là chỗ nghỉ cho quân sĩ và các lỗ châu mai phục vụ mục đích phòng thủ. Trước đây, một số lô cốt được người dân tận dụng làm công trình phụ nên sau khi dân cư dời đi thì bị bỏ hoang, nhếch nhác, có điểm trở thành nơi tụ tập của các đối tượng tệ nạn xã hội.

Ngoài ra, một số lô cốt nằm ngay đường dạo bộ trên Thượng Thành hoặc có một phần chồng lấn vào tường thành gây mất mỹ quan và lâu dài có nguy cơ ảnh hưởng đến tường thành ở vị trí đó. Ở một số vị trí trên Thượng Thành, các lô cốt chèn vào tường thành lâu ngày sẽ lún xuống gây nứt vỡ tường thành, ảnh hưởng thẩm mỹ, cảnh quan.

Sau nhiều thập kỷ, các công trình này không còn hiệu quả phòng thủ quốc phòng nhưng lại làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến cảnh quan di tích triều Nguyễn. Chính quyền TP Huế quyết định tháo dỡ để bảo tồn di sản.

Công việc tháo dỡ các lô cốt, công trình kể trên do lực lượng thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự TP Huế đảm nhiệm trong thời gian từ 30/7 đến 30/9. Tổng kinh phí tháo dỡ hơn 30 tỷ đồng.

Ghi nhận của PV Báo Điện tử VTC News, đến nay, công việc tháo dỡ 31 lô cốt, công trình quân sự trên khu vực Thượng Thành (Kinh thành Huế) cơ bản hoàn tất, trả lại một không gian thoáng đáng và diện mạo nguyên thuỷ của di tích này.

Vị trí có lô cốt, công trình quân sự trên Tây Thành thủy quan (Kinh thành Huế) được dỡ bỏ an toàn, xóa sạch vẻ nhếch nhác trước đây và trả lại sự gọn gàng cho khu vực.

Tại khu vực di tích Quan Tượng Đài (đài quan sát thiên văn của triều đình nhà Nguyễn) vốn trước đây cũng có một lô cốt quân sự án ngữ. Tuy nhiên, hiện nay, lô cốt được dỡ bỏ và trả lại diện mạo nguyên gốc cho toàn bộ khu vực.

Nhiều khu vực trên Kinh thành Huế trở nên thông thoáng, mở ra tầm nhìn rộng rãi sau khi các khối bê tông là những lô cốt, công trình quân sự bị tháo dỡ.

Quá trình thi công được lực lượng quân sự triển khai cẩn trọng nhằm hạn chế ảnh hưởng đến tường, nền móng và các cấu kiện kiến trúc cổ lân cận trên di tích Kinh thành Huế. Lực lượng công binh sử dụng phương tiện chuyên dụng, tháo dỡ theo từng khu vực, đồng thời xử lý và vận chuyển vật liệu sau tháo dỡ.

Theo Bộ Chỉ huy Quân sự TP Huế, việc thi công gặp khó khăn do thời tiết bất lợi, giao thông trong khu vực nội thành và đặc thù Kinh thành Huế là không gian di tích gắn với khu dân cư, thường xuyên có người và phương tiện qua lại. Để bảo đảm tiến độ, đơn vị tăng cường lực lượng, phương tiện và phối hợp với các đơn vị liên quan trong quá trình triển khai.

Được biết, trong quá trình thão dỡ 31 lô cốt, công trình quân sự trên Kinh thành Huế cũng có một số ý kiến cho rằng, nên giữ lại một vài lô cốt làm chứng tích chiến tranh, dấu ấn một thời biến động của Huế. Tuy nhiên, theo một số nhà nghiên cứu Văn hoá Huế, sau chiến tranh, các lô cốt không còn chức năng phòng thủ, bị bỏ hoang và trở thành tụ điểm hút chích, tệ nạn xã hội. Nếu giữ lại thì thành phố cần phải có những phương án sử dụng hiệu quả những lô cốt này thay vì bỏ hoang hóa. Tuy nhiên về giá trị lịch sử, những lô cốt này gần như không có giá trị và đáng lẽ phải được phá bỏ đi từ lâu nay.
Để bảo tồn, tôn tạo hệ thống Kinh thành Huế, trả lại giá trị nguyên trạng như dưới triều Nguyễn, TP Huế đã và đang thực hiện di dời dân cư, giải phóng mặt bằng những công trình xây dựng sau này. Theo kế hoạch, 4.915 hộ dân với 2.233 hộ chính và 2.682 hộ phụ sẽ được dời khỏi di tích với tổng kinh phí gần 1.890 tỷ đồng.
Năm 2023, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế hoàn thành chỉnh trang và đưa vào khai thác con đường đi bộ trên di tích Thượng Thành (vòng ngoài cùng của Kinh thành Huế) nhằm phục vụ du khách và cộng đồng dân cư địa phương. Đường đi bộ trên Thượng Thành dài khoảng 800m nằm ở mặt Nam của Kinh thành Huế. Điểm khởi đầu từ đoạn Eo bầu Nam Xương, qua cửa Thể Nhơn hay còn gọi là cửa Ngăn, đi qua khu vực Kỳ Đài, cửa Quảng Đức và kết thúc ở Eo bầu Nam Thắng (hoặc ngược lại).
Nhiều du khách trong nước và quốc tế đã có những trải nghiệm thú vị khi đi bộ dọc tuyến đường trên di tích Thượng Thành. Từ con đường này, du khách có thể ngắm cảnh về di tích Ngọ Môn (Đại Nội Huế), nhìn ngắm toàn cảnh di tích Phu Văn Lâu, Nghinh Lương Đình ở góc nhìn cao hơn, chiêm ngưỡng và tìm hiểu về những khẩu súng thần công được đặt trên di tích Kỳ Đài Huế cũng như check-in và chụp ảnh lưu niệm những vị trí đẹp của di tích Huế.
Theo TP Huế, khi di tích Thượng Thành hoàn thành việc chỉnh trang thì sẽ hình thành và khai thác tuyến đi bộ dài hơn 10km bao quanh Kinh thành Huế.

