Sửa Luật Nuôi con nuôi: Bảo đảm quyền lợi của trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt

Bổ sung tiêu chí ghép trẻ, tăng cường giám sát việc nhận con nuôi

Góp ý về tiêu chí ghép trẻ quy định tại khoản 3 Điều 20 dự thảo Luật, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Trần Thị Thanh Lam cho rằng, việc lựa chọn người nhận con nuôi cần được đánh giá toàn diện hơn, phù hợp với nhu cầu và hoàn cảnh thực tế của từng trẻ.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Trần Thị Thanh Lam. Ảnh: Media Quốc hội

Theo đại biểu, các tiêu chí hiện được đề cập như điều kiện, khả năng của người nhận con nuôi, nhu cầu, hoàn cảnh, giới tính, dân tộc, tôn giáo và ngôn ngữ của trẻ là chưa đầy đủ. Bà đề nghị bổ sung các tiêu chí đánh giá khả năng đáp ứng yêu cầu về tâm lý, sức khỏe, giáo dục, tình trạng khuyết tật, bệnh lý và những nhu cầu đặc thù khác của trẻ.

Việc hoàn thiện các tiêu chí này sẽ góp phần bảo đảm mọi trẻ em đều có cơ hội được sống trong môi trường gia đình phù hợp, được chăm sóc, nuôi dưỡng và tái hòa nhập cộng đồng.

Đại biểu cũng đề nghị bổ sung cơ chế tìm kiếm gia đình phù hợp cho trẻ có nhu cầu đặc thù, đồng thời giữ vững nguyên tắc chỉ xem xét giải quyết nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài khi không thể giải quyết việc nuôi con nuôi trong nước.

Đối với cơ chế kiểm soát, phòng ngừa trục lợi và lợi ích nhóm, bà Trần Thị Thanh Lam đề nghị quy định ngay trong Luật các nguyên tắc bảo đảm tính khách quan, hồ sơ đánh giá, căn cứ lựa chọn, trách nhiệm của những người tham gia và cơ chế giám sát.

Theo đại biểu, quy định giao quyền quyết định cho đại diện cơ sở trợ giúp xã hội trong trường hợp trẻ em bị bỏ rơi, không nơi nương tựa cần đi kèm cơ chế giám sát chặt chẽ, nhằm bảo đảm việc lựa chọn gia đình nhận nuôi được thực hiện công khai, khách quan và vì lợi ích tốt nhất của trẻ.

Làm rõ đối tượng trẻ được nhận nuôi, cân nhắc căn cứ chấm dứt nuôi con nuôi

Góp ý về điều kiện của người được nhận làm con nuôi tại Điều 13 dự thảo Luật, đại biểu Vũ Minh Đạo, Đoàn ĐBQH tỉnh Lai Châu, đề nghị làm rõ phạm vi đối tượng, đặc biệt là khái niệm “trẻ em không nơi nương tựa”.

Đại biểu Vũ Minh Đạo, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu phát biểu. Ảnh: Media Quốc hội

Theo đại biểu, thực tế có những trẻ em vẫn còn cha mẹ nhưng không thể tiếp tục sống cùng cha mẹ do bị bạo lực, xâm hại, bỏ mặc hoặc vì những lý do khác ảnh hưởng đến sự an toàn. Vì vậy, cần xác định rõ những trường hợp này có thuộc diện được nhận làm con nuôi hay không, đồng thời có cơ chế bảo đảm quyền được sống trong môi trường gia đình phù hợp của trẻ.

Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu đầy đủ các trường hợp trẻ không thể sống cùng cha mẹ vì lý do an toàn, làm rõ nội hàm nhóm trẻ em không nơi nương tựa và bảo đảm sự thống nhất với pháp luật về trẻ em.

Đại biểu Nguyễn Việt Thắng, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh An Giang phát biểu. Ảnh: Media Quốc hội

Liên quan đến quy định chấm dứt việc nuôi con nuôi tại khoản 1 Điều 27 dự thảo Luật, đại biểu Nguyễn Việt Thắng, Đoàn ĐBQH tỉnh An Giang, bày tỏ băn khoăn về căn cứ chấm dứt trong trường hợp cả cha và mẹ nuôi đều mắc bệnh hiểm nghèo.

Theo đại biểu, cần cân nhắc thận trọng để bảo đảm tính nhân văn và phù hợp với thực tiễn. Trường hợp cả hai cha mẹ nuôi mắc bệnh hiểm nghèo nhưng vẫn còn khả năng chăm sóc, nuôi dưỡng con thì việc tự động chấm dứt quan hệ nuôi con nuôi có thể chưa phù hợp.

Từ đó, đại biểu Nguyễn Việt Thắng kiến nghị chỉ chấm dứt việc nuôi con nuôi trong trường hợp cả cha và mẹ nuôi mắc bệnh hiểm nghèo, đồng thời không còn khả năng nuôi con. Quy định cần tính đến điều kiện thực tế của từng gia đình, qua đó bảo đảm quyền và lợi ích của trẻ em, duy trì sự ổn định trong môi trường sống và quan hệ gia đình của trẻ.