Sửa Quyết định 876, phủ xanh giao thông từ xe buýt, tàu hỏa đến máy bay

Đến năm 2050, 100% phương tiện đường bộ tại đô thị Hà Nội, TP.HCM chạy điện 

Sáng 17/9, Bộ Xây dựng tổ chức Hội nghị tham vấn Báo cáo tổng kết thực hiện Quyết định số 876/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và dự thảo Quyết định phê duyệt Chương trình hành động chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Quang cảnh Hội nghị tham vấn dự thảo Quyết định phê duyệt Chương trình hành động chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực giao thông vận tải.

Theo dự thảo, chương trình nhằm phát triển hệ thống giao thông vận tải xanh, hiện đại, đồng bộ, thông minh và bền vững; thực hiện chuyển đổi xanh, giảm phát thải theo lộ trình phù hợp, góp phần hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Đồng thời, chương trình được kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng mới, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và góp phần phát triển nhanh, bền vững đất nước.

Về mục tiêu cụ thể, giai đoạn 2026-2030 tập trung hình thành nền tảng của hệ thống giao thông vận tải xanh, phát thải thấp, sử dụng năng lượng hiệu quả; đẩy mạnh chuyển đổi sang sử dụng điện và các loại năng lượng xanh đối với những lĩnh vực, phương tiện, thiết bị giao thông vận tải có điều kiện về công nghệ và nguồn lực phù hợp.

Giai đoạn 2031-2050, hoàn thiện hệ thống giao thông vận tải xanh, phát thải thấp, hiện đại, đồng bộ, thông minh; sử dụng điện và các loại năng lượng xanh phù hợp với điều kiện phát triển của Việt Nam, góp phần hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Đối với Hà Nội và TP.HCM, dự thảo đề xuất lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh trong giao thông đô thị với các mục tiêu cụ thể ngay trong giai đoạn 2026-2030.

Theo đó, 100% xe buýt, taxi, xe hợp đồng dưới 8 chỗ chuyển sang sử dụng thuần điện hoặc năng lượng xanh; 100% xe mô tô, xe máy giao hàng qua ứng dụng sử dụng xe thuần điện.

Đối với xe tải dưới 3,5 tấn, xe thu gom rác, xe quét đường đầu tư mới, dự thảo đặt mục tiêu sử dụng xe thuần điện, năng lượng xanh hoặc xe điện hóa.

Về đường sắt đô thị, phấn đấu hoàn thành xây dựng mới và đưa vào khai thác, sử dụng 96,8 km trên 5 tuyến và đoạn tuyến tại Hà Nội; 232km trên 6 tuyến và đoạn tuyến tại TP.HCM.

Dự thảo cũng đặt mục tiêu đưa vào khai thác 6 tuyến buýt đường thủy sử dụng điện hoặc năng lượng xanh với quy mô từ 50-60 bến tại TP.HCM; ít nhất 1 tuyến buýt đường thủy sử dụng điện hoặc năng lượng xanh tại Hà Nội.

Cùng đó, ưu tiên phát triển hạ tầng trạm sạc điện, trạm đổi pin tại không gian công cộng, công trình công cộng, bến bãi, depot và điểm đầu cuối tuyến xe buýt.

Mục tiêu đặt ra là 1 cổng sạc/10 ô tô điện tham gia giao thông; trong đó tối thiểu 30% số trạm sạc điện có tích hợp hệ thống tích trữ năng lượng và năng lượng tái tạo.

Cùng với đó, phát triển hệ thống trạm đổi pin đáp ứng nhu cầu chuyển đổi xe mô tô, xe gắn máy điện.

Dự thảo đặt mục tiêu đến năm 2050, 100% phương tiện giao thông đường bộ tại đô thị ở Hà Nội, TP.HCM chuyển sang sử dụng điện hoặc năng lượng xanh. (Ảnh minh họa).

Giai đoạn 2031-2050, phấn đấu đến năm 2045 khai thác khoảng 600km đường sắt đô thị tại Hà Nội và 742km tại TP.HCM.

Đến năm 2050, 100% phương tiện giao thông đường bộ tại đô thị chuyển sang sử dụng điện hoặc năng lượng xanh; hoàn thiện đồng bộ hệ thống hạ tầng trạm sạc, hạ tầng cung cấp năng lượng, với toàn bộ thiết bị xếp dỡ sử dụng điện hoặc năng lượng xanh.

Đối với các thành phố trực thuộc Trung ương, giai đoạn 2026-2030, dự thảo đặt mục tiêu tối thiểu 70% xe buýt, 100% taxi và xe hợp đồng dưới 8 chỗ sử dụng xe thuần điện, năng lượng xanh hoặc xe điện hóa có phạm vi hoạt động trên 250km hoặc mức tiêu thụ nhiên liệu dưới 70%.

Đồng thời, 100% xe mô tô, xe máy giao hàng công nghệ sử dụng thuần điện hoặc năng lượng xanh.

Các địa phương phấn đấu hoàn thành xây dựng quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị phù hợp với nhu cầu và tiềm năng phát triển; ưu tiên phát triển hạ tầng trạm sạc điện, trạm đổi pin tại không gian công cộng, công trình công cộng, bến bãi, depot và điểm đầu cuối tuyến xe buýt.

Mục tiêu về hạ tầng là 1 cổng sạc/10 ô tô điện tham gia giao thông, trong đó tối thiểu 20% số trạm sạc điện có tích hợp hệ thống tích trữ năng lượng và năng lượng tái tạo.

Giai đoạn 2031-2050, phấn đấu đến năm 2035, 100% xe buýt, taxi, xe hợp đồng dưới 8 chỗ chuyển sang sử dụng xe thuần điện, năng lượng xanh hoặc xe điện hóa có phạm vi hoạt động trên 250km hoặc mức tiêu thụ nhiên liệu dưới 70%.

Các địa phương từng bước chuẩn bị đầu tư xây dựng đường sắt đô thị. Đến năm 2050, phấn đấu 100% phương tiện cơ giới và thiết bị xếp dỡ sử dụng điện hoặc năng lượng xanh.

Đối với các đô thị còn lại, thực hiện theo lộ trình chung của từng phương thức vận tải và lộ trình do UBND cấp tỉnh ban hành.

Theo dự thảo quyết định, giai đoạn 2026-2030, dự thảo định hướng thí điểm tàu điện, xây dựng các tuyến mới theo định hướng điện khí hóa. (Ảnh minh họa).

Rõ lộ trình chuyển đổi từng lĩnh vực vận tải

Dự thảo Quyết định đặt mục tiêu lĩnh vực đường bộ, từ năm 2026, 100% xe bốn bánh có gắn động cơ, xe ba bánh sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu mới để sử dụng trong nước phải là phương tiện sử dụng thuần điện hoặc năng lượng xanh.

Từ năm 2030, xe khách tuyến cố định có cự ly dưới 300km, trừ khu vực miền núi, đầu tư mới phải sử dụng xe thuần điện, năng lượng xanh hoặc xe điện hóa.

Bên cạnh đó, khuyến khích ô tô, mô tô, xe gắn máy, xe máy chuyên dùng khi mua mới hoặc thay thế chuyển đổi sang sử dụng xe thuần điện, năng lượng xanh.

Từ năm 2040, từng bước hạn chế và tiến tới dừng sản xuất, nhập khẩu xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Đến năm 2050, phấn đấu 100% xe cơ giới sử dụng điện hoặc năng lượng xanh; hoàn thiện hạ tầng sạc điện, hạ tầng cung cấp năng lượng xanh và trạm đổi pin trên phạm vi toàn quốc, đáp ứng nhu cầu chuyển đổi, khai thác và vận hành phương tiện sử dụng điện, năng lượng xanh.

Đối với đường sắt, giai đoạn 2026-2030, dự thảo định hướng thí điểm tàu điện, xây dựng các tuyến mới theo định hướng điện khí hóa.

Đến năm 2040, từng bước hạn chế và tiến tới dừng sản xuất đầu máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Đến năm 2050, phấn đấu chuyển đổi 100% đầu máy, toa xe đường sắt sử dụng điện, năng lượng xanh; 100% trang thiết bị sử dụng nhiên liệu hóa thạch tại các nhà ga chuyển sang sử dụng điện, năng lượng xanh.

Đối với đường thuỷ nội địa, đặt mục tiêu đến năm 2030, nghiên cứu, triển khai thí điểm chuyển đổi phương tiện thủy nội địa chở khách trên một số tuyến du lịch và khu vực có điều kiện hạ tầng phù hợp sang sử dụng điện, năng lượng xanh.

Từ năm 2031, 100% tàu khách du lịch đầu tư mới tại khu du lịch quốc gia, khu bảo tồn quốc gia chuyển sang sử dụng điện, năng lượng xanh.

Đến năm 2050, phấn đấu 100% phương tiện thủy và thiết bị cảng sử dụng điện, năng lượng xanh.

Đối với lĩnh vực hàng hải, giai đoạn 2026-2030, định hướng thí điểm cấp điện bờ, điện hóa thiết bị xếp dỡ và áp dụng cảng xanh.

Từ năm 2031, 100% phương tiện, trang thiết bị đầu tư mới hoạt động trong phạm vi cảng biển chuyển đổi sang sử dụng điện, năng lượng xanh.

Từ năm 2040, 100% cảng biển quốc tế được áp dụng tiêu chí cảng xanh; đẩy mạnh ứng dụng các giải pháp sử dụng năng lượng xanh phù hợp đối với một số loại tàu biển.

Đến năm 2050, phấn đấu 100% tàu biển nội địa và thiết bị cảng sử dụng năng lượng xanh hoặc ứng dụng các giải pháp, công nghệ sử dụng năng lượng xanh.

Ở lĩnh vực hàng không, đặt mục tiêu giai đoạn 2026-2030, phấn đấu 100% cảng hàng không quốc tế có hạ tầng SAF.

Từ năm 2028, phương tiện, thiết bị hoạt động trong khu bay khi đầu tư mới chuyển đổi sang sử dụng điện, năng lượng xanh, trừ phương tiện, trang thiết bị đặc thù chưa có giải pháp công nghệ phù hợp.

Giai đoạn 2031-2050, dự thảo đặt mục tiêu tỷ lệ sử dụng SAF đạt tối thiểu 1% vào năm 2035, 5% từ năm 2040 và 50% từ năm 2050.

Đồng thời, từng bước mở rộng ứng dụng và khai thác thương mại tàu bay không người lái, các phương tiện bay mới sử dụng điện, năng lượng xanh tại khu vực có điều kiện phù hợp theo lộ trình do cơ quan có thẩm quyền quy định.