Sức sống nhạc cách mạng trong thế hệ trẻ

Thực tế cho thấy, những giai điệu đi cùng năm tháng không hề bị lãng quên, mà đang được tiếp nối bằng cảm xúc, sự sáng tạo và trách nhiệm của người trẻ hôm nay.

Khi người trẻ tìm về những giá trị bền vững

Không còn bó hẹp trong không gian trang nghiêm của các lễ kỷ niệm, chương trình chính trị hay những buổi sinh hoạt truyền thống, nhạc cách mạng ngày nay đã bước ra đời sống với diện mạo gần gũi, trẻ trung hơn. Nhiều ca khúc quen thuộc như: Tiến quân ca, Cô gái mở đường, Nối vòng tay lớn, Đất nước trọn niềm vui… được các bạn trẻ thể hiện lại bằng phong cách mới, cách phối khí hiện đại nhưng vẫn giữ trọn tinh thần, nội dung và cảm xúc nguyên bản.

Học sinh tỉnh Đồng Nai biểu diễn một tiết mục trong Cuộc thi Tuyên truyền ca khúc cách mạng tại Lễ hội Dong Nai Youth Festival 2025. Ảnh: Minh An

Đối với nhiều bạn trẻ, việc tìm đến nhạc cách mạng không xuất phát từ sự áp đặt, mà từ nhu cầu tự thân muốn tìm hiểu lịch sử, cội nguồn dân tộc thông qua âm nhạc. Những giai điệu hào hùng, ca từ giản dị nhưng sâu sắc đã giúp người nghe cảm nhận rõ hơn về những năm tháng chiến tranh gian khổ, về tinh thần đoàn kết, ý chí quật cường của dân tộc Việt Nam trong công cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do.

Từng tham gia nhiều chương trình văn nghệ và các cuộc thi tuyên truyền ca khúc cách mạng, em Nguyễn Thị Thu Phương, học sinh Trường THPT Phú Riềng (xã Phú Riềng, tỉnh Đồng Nai) cho biết: Nhạc cách mạng không chỉ là âm nhạc mà còn là những bài học sống động về lòng yêu nước và trách nhiệm của thế hệ trẻ. Những ca khúc cách mạng nhắc nhở em và các bạn trẻ về sự biết ơn đối với những hy sinh của ông cha để đất nước có được độc lập, hòa bình hôm nay. Đó cũng là động lực để em cố gắng học tập, rèn luyện nhiều hơn, góp phần xây dựng quê hương, đất nước trong tương lai.

Cùng chung cảm xúc ấy, em Lâm Vĩnh Phong, học sinh Trường THPT Ngô Quyền (xã Long Hà, tỉnh Đồng Nai) cho rằng: Mỗi lần lắng nghe hay trình diễn nhạc cách mạng, em đều cảm nhận rõ chiều sâu lịch sử và giá trị của độc lập, tự do. Khi hát những ca khúc cách mạng, em cảm thấy rất tự hào khi là người Việt Nam. Điều đó giúp em trân trọng hơn những gian khổ, hy sinh mà ông cha ta đã trải qua để đất nước có được cuộc sống yên bình như hôm nay.

Âm nhạc - sợi dây kết nối các thế hệ

Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội đã trở thành môi trường thuận lợi để nhạc cách mạng tiếp cận giới trẻ. Trên các nền tảng như YouTube, TikTok, Facebook…, ngày càng xuất hiện nhiều clip cover, hợp xướng, biểu diễn nhạc cách mạng của học sinh, sinh viên và các nhóm nhạc trẻ. Từ sân khấu học đường, các hội thi văn nghệ, chương trình sinh hoạt Đoàn - hội đến những video được ghi lại bằng điện thoại thông minh, nhạc cách mạng đang được “kể lại” bằng ngôn ngữ của một thế hệ mới.

Chính sự sáng tạo trong cách thể hiện, sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố hiện đại và giá trị truyền thống đã giúp dòng nhạc này trở nên gần gũi hơn với giới trẻ. Qua đó, những giá trị lịch sử, tinh thần yêu nước không những không bị mai một mà còn được bồi đắp, kế thừa và lan tỏa sâu rộng hơn trong cộng đồng.

Theo nhạc sĩ Quang Vượng, Phó ban Âm nhạc (Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Đồng Nai), Chủ nhiệm Câu lạc bộ Âm nhạc Ban Mai tỉnh Đồng Nai, việc giới trẻ quan tâm, làm mới các ca khúc cách mạng như: Sợi nhớ sợi thương, Cô gái mở đường, Đường Trường Sơn xe anh qua, Tiếng đàn Ta Lư… là tín hiệu tích cực. “Giới trẻ đã có những suy nghĩ, nhận thức đúng đắn về dòng âm nhạc chính thống mà Đảng và Nhà nước luôn quan tâm. Bằng việc thay đổi tiết tấu, nhịp điệu, hòa âm phối khí, các bạn trẻ đã tạo nên phong cách thể hiện mới, góp phần làm phong phú thêm kho tàng ca khúc cách mạng Việt Nam” - nhạc sĩ Quang Vượng nhận định.

Ở góc độ chuyên môn, Thạc sĩ âm nhạc Trần Đức Lâm, hội viên Hội Nhạc sĩ Việt Nam, hiện công tác tại Trường THPT chuyên Quang Trung (tỉnh Đồng Nai) cho rằng: Không chỉ dừng lại ở hoạt động văn nghệ phong trào, nhạc cách mạng còn đóng vai trò quan trọng trong giáo dục tư tưởng, thẩm mỹ cho học sinh, sinh viên, nhạc cách mạng giống như một “biên niên sử bằng âm thanh”. “Dù ở thể loại nào, nhạc cách mạng vẫn mang tinh thần yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng. Dưới góc độ mỹ học, dòng nhạc này mang lại hiệu quả rất cao trong giáo dục thẩm mỹ, giúp học sinh, sinh viên cảm nhận được cái đẹp, cái bi hùng, cái cao cả trong thực tiễn đấu tranh và xây dựng Tổ quốc. Qua đó, các em hình thành lý tưởng sống đẹp, sống có trách nhiệm với xã hội” - Thạc sĩ Trần Đức Lâm phân tích.

Thực tế cho thấy, khi nhạc cách mạng được truyền tải bằng phương pháp phù hợp với tâm lý lứa tuổi, kết hợp giữa nghe - hát - cảm thụ - sáng tạo, học sinh, sinh viên sẽ tiếp nhận một cách tự nhiên, không gò ép. Đây chính là nền tảng quan trọng để nuôi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước trong thế hệ trẻ.

Minh An