Sức sống trường tồn của xe bọc thép chở quân BTR-50

BTR-50 bắt đầu được đưa vào phục vụ từ năm 1954, nó có trọng lượng: 14,2 tấn, công suất động cơ diesel 240 mã lực. Tốc độ trên đường bộ lên đến 45 km/h, trên mặt nước 10,2 km/h. Tầm hoạt động 420 km. Kíp lái 2 người, lực lượng đổ bộ tối đa 20 lính bộ binh cơ giới.

Ngoài binh lính, BTR-50 còn có thể chở các xe tải nhỏ GAZ-69 và pháo sư đoàn 85 mm D-44. Kíp lái có thể khai hỏa khi đang di chuyển, kể cả khi đang ở trên mặt nước. Với khả năng này, xe bọc thép chở quân về cơ bản trở thành một đơn vị pháo tự hành hạng nhẹ.

Ban đầu, vũ khí bao gồm súng SGMT 7,62 mm. Sau đó khẩu KPVT 14,5 mm được bổ sung, ngoài ra súng máy PKMB 7,62 mm và DShKM 12,7 mm cũng được sử dụng. Một bệ phòng không nòng đôi ZPU-2 với súng máy hạng nặng Vladimirov cũng được lắp đặt.

Năm 1958, phiên bản mui trần được thay thế bằng biến thể cải tiến có mái bọc thép, được biết đến với tên gọi BTR-50PK. Việc sản xuất cũng bao gồm phiên bản chỉ huy và tham mưu BTR-50PU (sau này là BTR-50PUM-1).

Tổng cộng 6.500 xe bọc thép chở quân này đã được sản xuất vào đầu những năm 1970 - nhiều hơn gấp đôi số lượng xe tăng PT-76. Chúng được cung cấp cho hơn 35 quốc gia trên toàn thế giới và hiện đang được sử dụng tại khoảng 10 nước.

Điển hình như Quân đội Ai Cập đã nhận được phiên bản lắp động cơ 300 mã lực, nhờ sự hỗ trợ từ các chuyên gia Belarus. Kết quả là tốc độ tối đa trên đường nhựa tăng lên 60 km/h và trên đường đất tăng lên 45 km/h.

Lực lượng vũ trang Indonesia đã phát triển phiên bản riêng của họ, khác biệt đáng kể, ngay cả về ngoại hình, so với bản gốc và được đặt tên là PAL-AFV, với phần thân trước được sửa đổi và động cơ mạnh hơn.

Nga, Iran và Serbia cũng phát triển các phiên bản hiện đại hóa của riêng họ với hỏa lực mạnh hơn, bao gồm pháo 30 mm, súng phóng lựu tự động AG-17 và tên lửa chống tăng Konkurs hay Malyutka-M. Khả năng cơ động cũng được cải thiện nhờ hệ thống truyền động mới.

Đầu những năm 1960, Tiệp Khắc bắt đầu sản xuất theo giấy phép xe bọc thép chở quân BTR-50 dưới tên gọi OT-62/TOPAS cho bộ binh và lực lượng thủy quân lục chiến.

Những chiếc xe này được trang bị động cơ 300 mã lực và tháp pháo gắn súng máy. Chúng cũng được xuất khẩu rộng rãi, và một số lực lượng vũ trang - điển hình như Ấn Độ, Ai Cập và Iraq, đã sử dụng chúng cùng với BTR-50 nguyên bản.

Tại Trung Quốc, BTR-50 được định danh là Type 66 / WZ-511 khi sản xuất theo giấy phép. Sau đó, việc chế tạo hàng loạt Type 77 có hình dáng tương tự như mẫu của Liên Xô đã diễn ra.

Trên thực tế, Type 77 không phải dựa trên nguyên mẫu xe tăng lội nước PT-76 của Liên Xô, mà khung gầm là phiên bản riêng của Trung Quốc - chiếc Type 63. Nó được cải tiến để mang không chỉ pháo 85 mm mà còn cả pháo lựu 122 mm.

Sau khi bắt đầu chiến dịch quân sự đặc biệt, các xe bọc thép BTR-50 đã được đưa trở lại phục vụ trong Quân đội Nga sau thời gian dài niêm cất. Một số xe được trang bị pháo phòng không nòng đôi ZU-23-2 cỡ 23 mm.

Những khẩu pháo cỡ nhỏ bắn nhanh này có thể tiêu diệt các mục tiêu di chuyển ở độ cao lên đến 1.500 mét và đối tượng trên mặt đất nằm ở khoảng cách lên đến 2.500 mét.

Các xe bánh xích khác được trang bị tháp pháo lấy từ xe bọc thép chở quân BTR-80 đời đầu với súng máy KPVT 14,5 mm (tầm bắn 2.000 mét) và 2 súng máy PKT 7,62 mm. Chúng được gắn trên nóc khoang chở quân.

Giống như các loại xe bọc thép khác, BTR-50 cũng được trang bị lưới bảo vệ đặc biệt để tăng cường khả năng chống lại máy bay không người lái cảm tử và bom mini thả từ UAV.

Mặc dù đã cũ, những chiếc xe bọc thép chở quân bánh xích này vẫn được đánh giá cao nhờ khả năng vượt địa hình tốt trong điều kiện lầy lội, độ bền cao và không gian nội thất rộng rãi.