Vì sao Iran quyết định gỡ bỏ giới hạn tầm bắn tên lửa?
Iran quyết định xóa bỏ giới hạn tầm bắn tên lửa 2.000 km nhằm mở rộng khả năng tấn công các mục tiêu ngoài Trung Đông, đồng thời giúp lực lượng tên lửa hoạt động từ những trận địa an toàn hơn trước các đòn tập kích của đối phương.
Phát ngôn viên Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) Hossein Mohebbi ngày 7/11 tuyên bố Tehran đã gỡ bỏ giới hạn tự áp đặt về tầm bắn tên lửa.
Ông khẳng định, Iran sẽ chứng minh năng lực này bằng hoạt động tác chiến thực tế. Giới chức nước này cũng cho biết Tehran đang tiếp tục nghiên cứu nhằm tăng tầm bắn tên lửa.
Giới hạn 2.000 km được Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei đưa ra từ nhiều năm trước. Năm 2017, tư lệnh IRGC Mohammad Ali Jafari tiết lộ ông Khamenei quy định tên lửa Iran không được vượt quá tầm bắn này.
Đến năm 2021, ông Khamenei tiếp tục bác bỏ những đề xuất nâng giới hạn lên 5.000 km.
Các chuyên gia Iran cho rằng đây là quyết định chính trị, không phải rào cản công nghệ. Mohammad Sadegh Alizadeh nhận định Tehran đã có khả năng chế tạo tên lửa đạn đạo tầm bắn trên 2.000 km từ giữa những năm 2000.
Dự án tên lửa nhiên liệu rắn Sejjil là một trong những kết quả của chương trình phát triển này.
Trong giai đoạn trước, Iran cho rằng các mối đe dọa an ninh chủ yếu xuất phát từ Israel và những quốc gia trong khu vực.
Vì vậy, giới hạn tầm bắn 2.000 km vừa đáp ứng nhu cầu phòng thủ, vừa mang ý nghĩa chính trị đối với các nước châu Âu.
Tuy nhiên, tình hình đã thay đổi sau cuộc xung đột 12 ngày với Israel hồi tháng 6/2025 và chiến sự Trung Đông bùng phát từ cuối tháng 2.
Theo chuyên gia Alizadeh, Tehran nhận thấy một số cơ sở hậu cần và hạ tầng bên ngoài khu vực Tây Á, đặc biệt tại châu Âu và phía nam Ấn Độ Dương, đang hỗ trợ chiến dịch quân sự của Mỹ.
Chuyên gia quân sự Mohammad Taher cho rằng, việc tăng tầm bắn giúp Iran bố trí các bệ phóng sâu hơn về phía đông lãnh thổ.
Trước đây, nhiều trận địa tên lửa tập trung ở miền tây và miền trung Iran, khiến chúng dễ trở thành mục tiêu của các cuộc tập kích từ Israel.
Khả năng tấn công từ những vị trí xa hơn sẽ giúp Iran giảm nguy cơ bị phát hiện và phá hủy, đồng thời mở rộng phạm vi mục tiêu có thể tiếp cận.
Diễn biến đáng chú ý là hồi tháng 3, Iran đã phóng 2 tên lửa đạn đạo nhằm vào căn cứ Diego Garcia của Mỹ tại Ấn Độ Dương, cách lãnh thổ Iran gần 4.000 km. Một quả được cho là gặp sự cố giữa hành trình, trong khi quả còn lại bị đánh chặn.
Vụ việc làm dấy lên nghi vấn Iran đã sở hữu năng lực tên lửa vượt xa giới hạn 2.000 km từ trước khi chính thức tuyên bố gỡ bỏ ràng buộc.
