Sức sống từ du lịch xanh

Kiến tạo hành trình xanh

Tuyên Quang hôm nay mang diện mạo mới rộng mở hơn với không gian du lịch liền mạch, hội tụ chiều sâu lịch sử và vẻ đẹp thiên nhiên phong phú bậc nhất vùng trung du và miền núi phía Bắc. Nổi bật là lòng hồ Na Hang - Lâm Bình với mặt nước xanh trong, quần thể núi đá kỳ vĩ và hệ động thực vật đa dạng. Ở phía Bắc, Cao nguyên đá Đồng Văn mở ra thế giới địa chất độc đáo bậc nhất, hẻm vực sông Nho Quế và mùa hoa Tam giác mạch rực rỡ. Các làng du lịch cộng đồng, hệ thống homestay xanh và đời sống văn hóa đặc sắc của 22 dân tộc đã, đang tạo nên những không gian du lịch ấn tượng.

Du khách khám phá Khu bảo tồn thiên nhiên Na Hang - Lâm Bình.

Thời gian qua, tỉnh từng bước kiến tạo ngành công nghiệp “không khói” theo hướng xanh hóa, đa dạng trải nghiệm, hài hòa với thiên nhiên, cộng đồng với nhiều giải pháp đồng bộ trong xây dựng bộ tiêu chí du lịch bền vững, kiểm soát xây dựng các điểm đến, phát triển sản phẩm gắn với sinh thái - nông nghiệp - văn hóa bản địa. Các làng văn hóa du lịch cộng đồng trên địa bàn được nâng cấp theo hướng xanh, ứng dụng chuyển đổi số; doanh nghiệp, người dân tích cực tham gia bảo vệ môi trường, giảm rác thải và giữ bản sắc. Từng tuyến du lịch được xây dựng mang đặc sắc riêng, gắn sản phẩm OCOP với trải nghiệm văn hóa và tăng cường đào tạo nhân lực chất lượng cho du lịch cộng đồng.

Trong cuộc gặp gỡ với Tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Kinh tế du lịch (Hiệp hội du lịch Việt Nam), chúng tôi ghi nhận nhiều đánh giá tích cực về hướng đi của Tuyên Quang trong phát triển du lịch xanh. Ông chia sẻ: “Du lịch xanh không chỉ là giảm rác thải hay hạn chế bê tông hóa, mà còn là quản lý sức chứa điểm đến, hài hòa lợi ích kinh tế - văn hóa - môi trường và gắn phát triển du lịch với đảm bảo công bằng cho cộng đồng. Những yêu cầu này đang được tỉnh Tuyên Quang triển khai rất hiệu quả. Tôi cũng ấn tượng với công tác xây dựng sản phẩm sinh thái, các tuyến trekking, du lịch mạo hiểm, xây dựng được chuỗi sản phẩm đặc sản gắn với du lịch, tạo giá trị bền vững và khác biệt cho mỗi điểm đến”.

Hành động bền vững

Thời gian qua, tỉnh đã và đang chuyển mạnh sang những hành động thiết thực, tạo nền tảng phát triển du lịch bền vững. Từ quy hoạch điểm đến, xây dựng bộ tiêu chí, giám sát tác động môi trường đến thay đổi thói quen của doanh nghiệp và cộng đồng... Mỗi chủ thể đều đang góp phần hình thành hệ sinh thái du lịch vận hành có trách nhiệm, hài hòa với thiên nhiên và văn hóa bản địa.

Nếu kiến tạo hành trình xanh là tầm nhìn dài hạn thì những thay đổi trong quản lý, cộng đồng và doanh nghiệp chính là bước chuyển quan trọng đưa du lịch tỉnh phát triển theo hướng bền vững. Tại các địa phương như: Na Hang, Lâm Bình, Thông Nguyên, Lũng Cú, Đồng Văn... nơi mô hình du lịch sinh thái hình thành sớm, cách làm gắn với bảo tồn thiên nhiên và văn hóa đã trở thành tiêu chí xuyên suốt. Bên cạnh đó, ghi nhận sự tham gia của cộng đồng trong giữ rừng, gìn giữ nếp nhà truyền thống, phát triển sản phẩm nông nghiệp sạch, bảo tồn nghề thủ công.

Sắc xuân rực rỡ trên những làng du lịch cộng đồng.

Khối doanh nghiệp du lịch đã chung tay xây dựng du lịch xanh bằng những hành động nhỏ nhưng bền bỉ như: giảm đồ nhựa dùng một lần, trang bị vật dụng tre - gỗ - giấy cho khách, tổ chức thử thách dọn rác cùng người dân, phát triển các tour trekking gắn với trách nhiệm môi trường. Nhiều cơ sở lưu trú ứng dụng năng lượng sạch, tái sử dụng chất liệu tự nhiên, ưu tiên vật liệu địa phương; các hợp tác xã chú trọng sản xuất sản phẩm OCOP gắn với du lịch.

Du lịch xanh đang mở ra cơ hội kinh tế mới cho cộng đồng. Nhiều hộ dân chuyển đổi mô hình phát triển nông nghiệp kết hợp du lịch, tạo ra chuỗi sản phẩm đa dạng từ nông sản sạch, ẩm thực truyền thống và trải nghiệm canh tác mùa vụ. Những làng văn hóa cộng đồng trải dài, trong đó có 9/54 làng đạt OCOP 3, 4 sao đã trở thành những hạt nhân quan trọng gìn giữ di sản, lan tỏa hình ảnh du lịch Tuyên Quang. Tại nhiều bản làng, mùa xuân trở nên rộn ràng hơn khi bà con chủ động tham gia vào xây dựng du lịch xanh, trở thành “tài sản” văn hóa mà người dân trân trọng và tự hào tiếp nối.

Trong khí thế xuân mới, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Thị Hoài khẳng định: “Phát triển du lịch xanh tiếp tục là trục xuyên suốt nhằm hài hòa giữa khai thác tiềm năng và gìn giữ tài nguyên. Ngành sẽ ưu tiên xây dựng các sản phẩm đặc thù mang đậm bản sắc, nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng sự tham gia của cộng đồng, từng bước đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng của tỉnh, góp thêm sức xuân mới cho sự phát triển bền vững”.

Phạm Hoan