Sức trẻ vùng biên giới Tuyên Quang

Anh Sùng Mạnh Hùng, xã Đồng Văn (Tuyên Quang) thường xuyên về các bản làng để làm video quảng bá văn hóa vùng cao.

Khởi nghiệp từ lợi thế địa phương

Xã Quản Bạ là cửa ngõ vùng cao nguyên đá Đồng Văn, có nhiều lợi thế về khí hậu, thổ nhưỡng, cảnh quan, văn hóa để phát triển nông nghiệp, chăn nuôi, dịch vụ, du lịch. Đoàn thanh niên xã Quản Bạ đã tư vấn, định hướng cho thanh niên trong xã phát triển kinh tế phù hợp lợi thế từng địa bàn; tạo điều kiện tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi. Từ đó, nhiều bạn trẻ đã mạnh dạn thực hiện các mô hình kinh tế, điển hình là anh Lữ Văn Dầu, ở thôn Tam Sơn 3.

Học xong trung học phổ thông, anh Dầu lên xã Đồng Văn phụ giúp người thân làm quán ăn. Năm 2019, anh trở về Quản Bạ mở quán ăn nhỏ phục vụ khách du lịch, vừa làm, vừa tích lũy kinh nghiệm và vốn, từng bước mở rộng quy mô kinh doanh.

Nhận thấy nhu cầu du lịch ngày càng tăng, cùng với mối quan hệ được hình thành trong quá trình làm dịch vụ, anh quyết định đầu tư lớn, hiện tại anh đang xây dựng khu Homestay Yến Ngọc với 20 phòng nghỉ. Để thực hiện kế hoạch, anh Dầu mạnh dạn vay hơn 4,5 tỷ đồng từ ngân hàng để đầu tư xây dựng và bổ sung vốn kinh doanh. “Em muốn mở rộng hình thức kinh doanh để có thêm nguồn thu và tạo việc làm cho nhiều thanh niên địa phương”, anh Lữ Văn Dầu chia sẻ.

Còn ở xã biên giới Thanh Thủy, anh Lý Đức Dân chọn cây chè Shan tuyết cổ thụ để làm giàu. Năm 2017, anh vận động 13 hộ gia đình trong thôn Nà Toong thành lập Hợp tác xã trồng và chế biến chè Thanh Thủy, mục tiêu là hình thành chuỗi liên kết từ trồng, chăm sóc, thu hái đến chế biến, tiêu thụ, đồng thời khôi phục thương hiệu chè Chốt nổi tiếng.

Với sự hỗ trợ từ Chương trình khuyến công quốc gia, hợp tác xã từng bước kiện toàn tổ chức, hoàn thiện quy trình sản xuất, đầu tư máy móc, nhà xưởng, bao bì, nhãn mác và chú trọng xây dựng thương hiệu. Tham gia chuỗi liên kết, người dân được hướng dẫn chăm sóc, thu hái chè theo hướng hữu cơ. Đến nay, vùng nguyên liệu chè Shan tuyết của hợp tác xã đã mở rộng hơn 170ha.

Sản phẩm chủ lực chè Chốt 468 từng bước tạo được chỗ đứng trên thị trường. Chè búp tươi được hợp tác xã thu mua với giá ổn định từ 20.000 đến 25.000 đồng/kg; chè xanh chè Chốt 468 có giá khoảng 400.000 đồng/kg, dòng cao cấp một tôm một lá đạt khoảng 2 triệu đồng/kg. Mỗi năm, hợp tác xã thu mua khoảng 10 tấn chè búp tươi của các thành viên, tạo việc làm thường xuyên cho sáu lao động và khoảng 20 lao động thời vụ. Thu nhập của nhiều xã viên đạt hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

“Hợp tác xã tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất để tiêu thụ hết sản lượng chè búp tươi cho xã viên. Cùng với đó, chúng tôi cũng mở mô hình du lịch cho cựu chiến binh, thế hệ trẻ trải nghiệm một ngày chế biến chè Chốt”, anh Dân chia sẻ.

Năm 2025, anh Lý Đức Dân vinh dự được Trung ương Đoàn tuyên dương là gương thanh niên tiêu biểu, có uy tín và gương khởi nghiệp thành công vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Lan tỏa hình ảnh vùng cao

Không chỉ phát triển kinh tế, nhiều bạn trẻ nơi biên giới cực bắc còn có nhiều hành động, việc làm thiết thực để gìn giữ, lan tỏa các giá trị văn hóa, hình ảnh vùng cao, góp phần phát triển du lịch. Điển hình là chàng trai H’Mông Sùng Mạnh Hùng, xã Đồng Văn.

Sinh ra trên cao nguyên đá Đồng Văn, Sùng Mạnh Hùng tốt nghiệp đại học chuyên ngành văn hóa rồi trở về công tác tại Trung tâm dịch vụ công xã Đồng Văn. Năm 2021, anh Sùng Mạnh Hùng cùng nhóm bạn trẻ bắt đầu tổ chức các đêm giao lưu văn hóa cộng đồng, đốt lửa trại tại sân trung tâm phố cổ Đồng Văn vào những tối cuối tuần. Chương trình kéo dài khoảng hai giờ, gồm các tiết mục văn nghệ truyền thống, đốt lửa trại và giao lưu với du khách.

Anh Sùng Mạnh Hùng cho biết: “Tôi nghiên cứu, sáng tạo những điệu nhảy đơn giản, dễ thực hiện, lấy cảm hứng từ các thao tác lao động quen thuộc như đập lúa, cắt lúa, bẻ ngô, xay ngô, sàng mèn mén... Những điệu nhảy đơn giản vì mục tiêu để mọi du khách đều có thể hòa mình vào không khí vui tươi, cảm nhận tinh thần đoàn kết, cởi mở và bản sắc của đồng bào vùng cao”.

Thông qua mạng xã hội, anh Hùng thường xuyên chia sẻ hình ảnh, video về hoạt động trải nghiệm văn hóa ở phố cổ Đồng Văn cũng như nét văn hóa của đồng bào vùng cao. Do đó, hoạt động trải nghiệm đêm phố cổ Đồng Văn do Hùng tổ chức đã trở thành sản phẩm du lịch thu hút du khách trong nước và quốc tế. Mỗi năm, nhóm của Hùng tổ chức khoảng 200 buổi giao lưu văn hóa cộng đồng tại phố cổ Đồng Văn và các điểm du lịch. Qua đó, anh Sùng Mạnh Hùng đã kết nối được nhiều tổ chức, cá nhân thực hiện nhiều hoạt động thiện nguyện, hỗ trợ người dân vùng cao, trong đó có lắp đặt đèn năng lượng mặt trời cho một số thôn, bản. Cuối năm 2025, Sùng Mạnh Hùng đã được Trung ương Đoàn tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc, tiêu biểu trong học tập, công tác.

Đồng chí Thào Mạnh Cường, Phó Bí thư Tỉnh đoàn Tuyên Quang cho biết, để tiếp sức cho đoàn viên, thanh niên, nhất là ở khu vực biên giới, tổ chức Đoàn đã triển khai nhiều chương trình đồng hành với thanh niên khởi nghiệp, lập nghiệp. Đặc biệt chú trọng công tác tư vấn, hỗ trợ khởi nghiệp cũng như tạo điều kiện cho đoàn viên, thanh niên vay vốn tín dụng.

Những năm qua, Đoàn Thanh niên tỉnh Tuyên Quang đã tổ chức 225 hoạt động tư vấn, hỗ trợ khởi nghiệp, chuyển giao khoa học-kỹ thuật, tư vấn và giới thiệu việc làm, thu hút hơn 29 nghìn thanh niên tham gia; thành lập mới, duy trì 1.820 mô hình thanh niên phát triển kinh tế, hợp tác xã, tổ hợp tác, câu lạc bộ thanh niên phát triển kinh tế. Đồng thời, phối hợp cùng Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh nhận ủy thác cho vay hộ nghèo, các đối tượng chính sách, tổng dư nợ 2.794 tỷ đồng với 40.861 hộ vay; phối hợp cùng Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam-chi nhánh tỉnh Tuyên Quang duy trì nguồn vốn ủy thác cho 115 dự án với tổng dư nợ vốn vay do Đoàn nhận ủy thác là 9,5 tỷ đồng.