Suomenlinna: Pháo đài 270 năm tuổi và tư duy quân sự vượt thời đại
Giữa vùng biển Baltic, một pháo đài bằng đá đã thể hiện tư duy quân sự táo bạo của châu Âu trong thời đại chiến tranh bằng đại bác.
Nằm trên một cụm đảo ngoài khơi Helsinki (Phần Lan), Suomenlinna là công trình phòng thủ hàng hải được Thụy Điển khởi công năm 1748, khi quốc gia này muốn củng cố biên giới phía Đông trước sức ép từ Đế quốc Nga. Ban đầu mang tên Sveaborg, pháo đài được xây dựng dưới sự chỉ đạo của Đô đốc Augustin Ehrensvärd, người vận dụng các nguyên lý thiết kế thành lũy của kỹ sư quân sự Pháp Sébastien Le Prestre de Vauban vào địa hình quần đảo Baltic.
Điểm đặc biệt của Suomenlinna nằm ở hệ thống pháo đài kiểu hình sao với những công sự nhô ra gọi là bastion. Thay vì xây tường thành vuông vức, các đoạn tường được bố trí thành nhiều góc cạnh, cho phép pháo binh bắn chéo dọc theo chân tường, hạn chế tối đa những điểm mù mà quân địch có thể lợi dụng để tiếp cận.

Ảnh: v2.reveel.guide
Một đặc điểm đáng chú ý khác là cách sử dụng vật liệu và kết cấu phòng thủ. Những bức tường đá granite dày nhiều mét được xây dựng để chống chịu đạn pháo bằng gang có quỹ đạo tương đối thấp của thế kỷ XVIII. Một số công trình được thiết kế dạng tường rỗng, bên trong bố trí kho chứa, nơi trú ẩn và không gian phục vụ binh lính. Địa hình đảo đá cũng được tận dụng để tạo thành các vị trí phòng thủ tự nhiên, giảm khối lượng công sự phải xây dựng.
Suomenlinna còn là một căn cứ hải quân chứ không đơn thuần là pháo đài ven biển. Từ năm 1750, người Thụy Điển bắt đầu xây dựng một ụ tàu khô quy mô lớn, có thể tháo nước để đóng mới và sửa chữa chiến hạm. Công trình này được bảo vệ bởi hệ thống công sự xung quanh, tạo thành một tổ hợp quân sự kết hợp giữa pháo đài, xưởng đóng tàu và hậu cần hải quân.
Dù kế hoạch ban đầu rất tham vọng, Suomenlinna chưa bao giờ hoàn thành toàn bộ theo thiết kế dự kiến. Năm 1808, trong cuộc chiến tranh Nga – Thụy Điển, pháo đài đầu hàng quân Nga sau một thời gian bị vây hãm, dù không trải qua một trận công phá quy mô lớn. Ngày nay, với khoảng 6 km tường thành và hệ thống công trình trải trên sáu hòn đảo, Suomenlinna được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới năm 1991. Đây là minh chứng đặc sắc cho cách các kỹ sư quân sự thế kỷ XVIII kết hợp pháo binh, kiến trúc phòng thủ và địa hình tự nhiên.
Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước.
